Tarihin korunduğu bir şehir: Safranbolu

Boynuzun kulağı geçmesi gibi, oğlun babasından ünlü olması gibi, bağlı olduğu ilden daha meşhur ilçeler vardır.

Safranbolu onlardan biri.

Belki de en başta geleni.

Demir çelik fabrikasının kurulmasıyla küçük bir köyden bir şehre dönüşen Karabük''ün tarihi on yıllarla ifade edilirken, Safranbolu çok eskiye dayanan bir geçmişe sahip.

Tarih Safranbolu''da elle tutulur, gözle görülür halde karşımıza çıkıyor.

Sivil mimarinin en güzel örnekleri, kendi haline terk edildiği için kaybolmaya yüz tutmuşken, bir bilinç değişikliğiyle yeniden hayat bulmuş.

70''lerden bugüne gittikçe artan bir ivmeyle binalar yenilenmiş, sokaklar düzenlenmiş, adeta baştan başa müze şehir haline getirilmiş.

*

Daha önce pek çok defa gittiğim Safranbolu''ya geçenlerde Vali İzzettin Küçük''ün davetiyle tekrar misafir olduk.

Kalabalık bir arkadaş grubu halinde tarihî sokaklarını adımladık, konaklarında konakladık.

Yalnızca sivil mimari değil elbette, dinî yapılar da, resmî binalar da asırlar öncesindeki gibi düzgün, estetik ve insancıl.

Birbirinin ışığını kesmeyen, manzarasını kapatmayan o güzelim yapıları görünce, bugünün en önemli problemlerinden olan çarpık yapılaşmaya nasıl geldiğimizi düşünüyoruz.

Demek biz bir zamanlar bina yapmayı hem de çok güzel binalar yapmayı biliyormuşuz.

Aynı kanaate değerlerini ve eserlerini mümkün olduğunca korumayı başaran diğer beldelerde de varmak mümkün.

Bolu''nun Göynük ve Mudurnu, Sakarya''nın Taraklı ve Bursa''nın Cumalıkızık gibi ilçe ve köylerini bu çerçevede sayabiliriz.

Ancak daha fazlası için biraz zorlanırız.

Çünkü fazla yok.

*

Safranbolu''nun adı safran çiçeğinden geliyor.

Buradan safranlı lokum almadan dönmek olmaz.

Fakat önce güzelce bir gezmeli.

''Bağlar'' kısmı birkaç kilometre mesafedeki tepe üzerinde kurulu yazlıkların olduğu belde.

Az ileride bir kanyon var ki tam anlamıyla bir tabiat harikası.

İçinden akan dere, üzerinde eski köprüler, iki yanında yemyeşil ağaçlar ve yükselen kayalar boyunca bir saate yakın yürüyüş…

Kanyon başında bir cam teras yapılmış.

Kayaların tepesinde kanyona uzanan cam teras, yükseklik korkusu olanlar için ürkütücü.

Ayağınızın altında uçurum.

Uçuşan kırlangıçları tepeden görmek başka bir yerde pek mümkün olmaz.

O terastan dünya üzerinde iki tane var; diğeri ABD''de.

*

Merkeze epey uzakta bulunan eski değirmen, yeşillikler içinde bir lokanta haline getirilmiş.

Öğle yemeği için hep beraber oraya gittiğimizde, Vali Bey''in misafir heyeti olarak dere kenarındaki masalara kurulduk.

Az sonra bir hareketlenme başladı.

Bakan Bey geliyor dediler. Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz teşrif etti.

''Kalkın'' diyen olmadı ama Bakan Bey geldiğinde hepimiz ayaktaydık.

Su bulununca teyemmümün bozulması gibi, Bakan Bey''in heyeti geldiğinde, bizim forsumuz kalmadı.

Allah''tan ki biz biraz erken gelmişiz de yemeğimizi vaktiyle yemişiz.

Yoksa bütün garsonlar yeni kurulan uzun masaya hizmet için koşturacak ve bize bakan olmayacaktı.

''Safran''ın başşehrinde iki günlük beylik beyliktir dedik, dönüşe geçtik.