Yeşil maviye karşı

ABD ordusu Afganistan'da 12 yıldır Taliban'ı dize getiremediği gibi, artık direniş sadece Taliban'la da sınırlı değil. Afgan ordusuna mensup asker ve polisler namlularını Amerikan askerlerine çevirmeye başladı. İki yılda yüz işgal gücü bu şekilde öldürüldü. Akımın adı ise "yeşilden maviye saldırı"

HATİCE KILIÇ

ABD'nin Afganistan işgali on ikinci yılında krizden krize koşuyor. On binlerce insanın ölümüne, ABD'nin 1 milyar dolara yakın para harcamasına rağmen Taliban boyun eğmemekte kararlı. Ancak direniş artık Taliban'la sınırlı kalmayacak gibi görünüyor. Nitekim Amerikan işgaline karşı giderek büyüyen bir "halk cephesi" söz konusu. Örneğin ABD tarafından eğitilen Afgan Ulusal Güvenlik Güçleri kendilerini eğiten şeflerinden giderek daha çok nefret ediyor.

Aslında genel bir askeri terim olan ancak Afganistan'da yeni bir direnişin adı haline gelen "yeşilden maviye karşı" saldırılar son bir yılda hızlı bir yükselişe geçti. Yani Taliban üyesi olmadıkları halde ABD işgalinden nefret eden Afgan asker veya polisler, artık namlularını ABD askerlerine çeviriyor. 2012'den bu yana 60'a yakın Amerikan askeri Afgan ordusunda görevli asker veya polis tarafından öldürüldü. Önceki yıllarda meydana gelen ölümler de dahil bu sayı 100'ü geçiyor. Dahası bu tarz saldırılar arttıkça, halk tarafından desteklenme oranı da artıyor.

Bunun en tipik örneği, Kabil hükümeti ile Washington arasında yapılan, Afganistan'ın yeniden inşası iddialarını çürütür nitelikte. 2011 yılında iki ABD akerini vuran ve ardından öldürülen Afgan sınır güvenlik polisi Samaruddin bugün adına "türbe" açılmış bir isim. "Şehid" olarak adlandırılan Samaruddin hem Taliban hem diğer kesimler tarafından bir kahraman olarak anılıyor. Samaruddin'in hikayesi 2011'in Nisan ayında ABD askerlerinin Afganistan'da Kur'an-ı Kerim nüshaları yaktıkları yönünde haberlerin yayılmasıyla başlıyor. O günlerde Washington yönetiminin Afganistan'dan asker çekme planı çerçevesinde bir grup asker sınırdan geçmeye hazırlanırken bunlardan ikisi Samaruddin tarafından vurularak öldürülüyor. Afgan polis, olaydan sonra kaçmayı başararak eve gidip ailesine durumu anlatıyor. Ağlayarak, İslam'a hakaret edilmesini içine sindiremediğini söylüyor. Annesi ve yakınları onu alından öperek, ağlamamasını, inancı için bunu yaptığını söylüyorlar. Ardından kaçarak bir camide saklanmaya başlıyor. Ancak üç gün sonra NATO operasyonunda vuruluyor.

Şimdi Samaruddin'in boy boy çerçeveli resimleri ailesinin ve tanıyan herkesin evinde asılı. Faryab vilayetindeki mezarı bir türbeye çevrilmiş durumda. Üzeri renkli örtülerle sarılmış mezara insanlar, dua, ayet ve şiirler yazıp bırakıyorlar. İlk kez sessizliğini bozan aile BBC'ye verdiği röportajda Afgan halkının tamamına yakınının kendileri gibi düşündüğünü söylüyor. Anne ise "ona polis olursan sınıra gider orada vururum kendimi dedim. Ama beni dinlemedi, onca güçlükle büyüttüm onu, sonunda kaybettim" diyor. Samuriddin'ın adı aynı zamanda bölgedeki bir camiye de verilmiş.

Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai ve hükümeti bütünüyle Washington'a bağımlı. Ülkenin ekonomisi uluslararası yardıma bağlı. Afgan güvenlik güçlerinin ücretleri ABD ve müttefikleri tarafından ödeniyor. Pentagon'un en son incelemesine göre, Afgan ordusunun 23 birliğinden yalnızca bir tanesi kendi başına işlev görebiliyor. ABD, Afganistan'da kalıcı askeri üs peşinde olmadığını açıkladı. Ama ABD personelinin tam faaliyet özgürlüğüne sahip olduğu ortak tesisler, Pentagon'un amaçlarına hizmet etmeye devam edecek gibi görünüyor.

Afganistan'da Afgan asker veya polislerinin mütrtefik işgal güçlerine karşı saldırılarına 'yeşilin maviye karşı saldırısı' deniyor. Yeşil, Afganistan ordusuna bağlı askerleri, mavi ise Nato koalisyonunu ifade ediyor. Afganistan'daki yabancı askerlerin büyük çoğunluğunun 2014 yılı sonundan önce ülkeyi terketmiş olması planlanıyor. 12. yılına giren Afgan işgalinde BM verilerine göre şuana kadar 15 sivil öldü. Ölen Afgan gücü sayısı 10 bin iken, ölen ABD askeri sayısı ise 4 bin. Ancak toplama dair resmi olmayan rakamlar bunun iki-üç katını söylüyor.