ÖSYM sınavının ardından

YKS sonuçları açıklandı. Tam sınav sonuçlarına bakacakken bir açıklama geldi. Cevap şıkkı değişen matematik sorusu da iptal edilmiş. Bir anda yüzlerce öğrencinin sıralama yeri değişti. Belki de gireceği okul ve bölüm değişti. Yılların tecrübesi olsa da hata olabiliyor. Bu hataların olmaması için neler yapılabilir iyi düşünmek lazım. Yıllardır devam eden üniversite sınavında artık güncelleme zamanı geldi gibi görünüyor. İş hayatının doğruları ve meslek seçimleri sürekli değişiyor.

DÜNYA HIZLA DEĞİŞİRKEN SINAV SİSTEMİ AYNI KALABİLİR Mİ?

Örneğin 10-20 yıl önce bilgisayar ile uğraşmak, oyun oynamak vakit kaybı, boş zaman olarak değerlendiriliyordu, lakin günümüzde oyun, yazılım, tasarım gibi alanlardaki yaratıcılık ve deneyimin nelere sebep olduğunu görmekteyiz. Pek çok sektörün gerçekleştiremediği kazanımları bilgi ve teknoloji çağının inanılmaz devinimi içerisinde bu alanlar kolaylıkla elde ediyor, milyonlarca, milyarlarca dolarlık yatırımlar alıp, ihracat yapılabiliyor. Ayrıca eskiden önemsenmeyen pek çok alanın internet ve sosyal medya aracılığıyla çok geniş kitlelere nasıl hizmet verdiği gerçeği oldukça barizdir. Bir tasarımcının yapmış olduğu kaliteli bir video kısa bir süre içerisinde dünya gündemini yeniden belirleyebiliyor. Bu kadar hızlı değişen dünyada aynı sınav sistemiyle yarınları yakalamak hatta o seviyenin üzerine çıkmak zor görünüyor.

Mevcut sınavın detaylarına bakılınca TYT sınavında ortalamalar çok dikkat çekici; Türkçe 20,5/40, Sosyal Bilimler 10,2/20, Temel Matematik 6,8/40, Fen Bilimleri 4,3/20. Yani yıllardır kesintisiz eğitim verdiğimiz çocuklarımızın TYT sınavında ortalamaları 120 soru içinde yaklaşık 40-42 arasında kalmış. Anlaşılan soru adedinin aritmetik ortalamasına bile gelememişiz. Eğitimimiz ortalama bir bilgi seviyesi oluşturamamış. Müfredat mı zor, sorulan sorular müfredatla mı örtüşmüyor, öğrenciler ile soru hazırlayanlar arasında zamansal bir bakış açışımı var hepsini söyleyebiliriz. Hatta soruların dilinde bir problem olduğunu sınava giren gençlerin defalarca dile getirdiklerine de şahidim. Bazı sorularda kullanılan kelimeleri bilmediklerini söylüyorlar.

ZORUNLU EĞİTİM SORUNU

Bu sonuçlarda zorunlu eğitim nedeniyle kayıp olan bir neslin olduğu açıkça görünüyor. Ve 12 yıl kesintisiz ve zorunlu eğitimin şartlarının tekrar değerlendirilmesi gerçeği ile yüzleşmemiz gerekiyor diye düşünüyorum. Çocuğu 6 yaşında okula veriyorsunuz 18 yaşına kadar 12 yıl mecburi eğitim sisteminde tutuyorsunuz. Okumak isteyen ile istemeyeni 12 yıl mecburi eğitime tabi tutuyorsunuz. Okumak isteyene de, okumayıp zamanında mesleğe yönlendirilmesi gerekene de yazık ediyorsunuz. Onca kaynak boşa gidiyor. Gençlerin onca yılı boşa gidiyor.

Bir başka sorum daha var: Neden milyonlarca gencin geleceği, yılda sadece bir kez yapılan tek bir sınava bağlanıyor? Bu sınav yılda iki kez yapılsa ne zararı var ? Pek çok genç için bu, sadece bir sınav sonucu değil, hayallerinin en az bir yıl daha ertelenmesi veyahut seçeceği mesleğin değişmesi anlamına geliyor. Nasılsa maliyetini öğrenci karşılıyor, soru bankasında binlerce soru mevcut neden olmasın?

ORTA ÖĞRETİM BAŞARI PUANI ADALETSİZLİĞİ

Başka bir garabet de Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP). Bu konuyu masaya yatırmanın zamanı gelmedi mi? Okullar arasındaki not verme standartlarının benzemeyişi, özellikle özel okullarda gözlemlenen yüksek ortalamaları, adil bir rekabet ortamını engellemektedir. Devletin okullarında okuyan evlatlarımız bir anda OBP yüzünden sınav sıralarını kaybetmekteler. Yüzde 10-20 arasında geri düşmektedirler. Eğitimde fırsat eşitliğinin zedelenmemesi adına OBP uygulamasının kaldırılması veya yeniden yapılandırılması, milyonlarca öğrencinin emeğinin korunması açısından kritik bir adım olacaktır.

Mesela her sene merkezi bir soru bankasından sınavlar yapılarak oluşan OBP, sınav için kullanılabilir. Milyonların kaderi kişisel kararlara bırakılamaz, düşünün öğretmeninizle tatsız bir durum yaşadınız, o dersten ortalamanız nasıl olur, hepimiz öğrenci olduk sonuçlarını biliyoruz. Bir küçük hatanın bedeli ömür boyu ödenmemeli. OBP, her okulda farklı not verme standartları olması nedeniyle büyük bir adaletsizlik oluşturmakta. Zor ve disiplinli bir okulda ter döküp 80-85 ortalama alan bir öğrenci, notların cömertçe dağıtıldığı okullarda 95-100 alan öğrencilerin doğrudan gerisine düşmekte. Özellikle YKS’nin görece kolay olduğu ve yığılmaların yaşandığı yıllarda, sınavda derece yapan adaylar bile sadece birkaç puanlık diploma notu farkı yüzünden binlerce kişi geriye fırlatılmakta. Bu mağduriyetin önüne geçilmesi için OBP’nin etkisi ya ciddi oranda azaltılmalı ya da okul başarısı merkezi sınav performansıyla oranlanarak standart bir katsayı sistemine oturtulmalı. Ya da çok farklı yöntemler araştırıp bulunmalı.

Milyonların beklentisi ; yepyeni bir bakış açısıyla müfredatta büyük değişimlere gayret eden Milli Eğitim Bakanımız Yusuf Tekin Hocamızın bu kanayan yaraya da çare olacağı ve Türkiye Yüzyılı’nda yepyeni bir sınav modeliyle sorunları çözeceği yönündedir.