Türkiye tahılda arz kalkanını güçlendiriyor

04:00, 26/07/2026, Pazar

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Türkiye tahılda arz kalkanını güçlendiriyor

Arşiv.

Avrupa, 2018'den beri en düşük tahıl hasadına hazırlanıyor. Rekor sıcaklıklar nedeniyle 9 milyon tonluk üretim kaybı yaşanan kıtada, krizin faturası 2 milyar avroyu aşıyor. Uzmanlar küresel gıda enflasyonu riskine dikkat çekerken, Türkiye ise olası arz krizine karşı stratejik stoktan alternatif ithalat rotalarına, sulama yatırımlarından kuraklığa dayanıklı tohum geliştirilmesine kadar çok yönlü bir önlem paketi uyguluyor.

Avrupa'da iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri her geçen yıl daha da ağırlaşıyor. Aşırı sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle kıta genelinde tahıl üretiminin son yılların en düşük seviyesine gerilemesi bekleniyor. İklim krizinin ekonomik karşılığının 2 milyar avroyu aşacağı hesaplanırken, yaklaşık 9 milyon tonluk üretim kaybının yalnızca Avrupa'yı değil, küresel tahıl ticaretini ve gıda fiyatlarını da etkilemesi öngörülüyor. Türkiye ise olası fiyat ve arz baskısına karşı hem üretimi korumaya hem de tedarik zincirini güvence altına almaya yönelik politikalarını devreye almış durumda.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uyguladığı 2023-2027 Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı, Türkiye'nin en kapsamlı önlemlerinin başında geliyor. Plan kapsamında 81 il için tarımsal kuraklık eylem planları hazırlanırken; yağış miktarı, toprak nemi, yeraltı ve yerüstü su seviyeleri sürekli izleniyor. Belirlenen eşik değerlerin aşılması halinde il bazında kriz yönetimi mekanizması devreye giriyor. Ayrıca zirai gözlem istasyonlarından elde edilen verilerle rekolte tahminleri yapılarak olası üretim kayıplarına karşı erken müdahale hedefleniyor.

KAPALI SİSTEM DEVREYE ALINDI

Kuraklığın etkisini azaltmaya yönelik en önemli yatırımlardan biri ise sulama altyapısında gerçekleştiriliyor. Devlet Su İşleri tarafından yürütülen projelerde açık sulama kanalları yerini büyük ölçüde kapalı basınçlı sulama sistemlerine bırakıyor. Yapımı devam eden sulama yatırımlarının yaklaşık yüzde 94'ü kapalı sistem olarak planlanırken, su kayıplarının azaltılması ve mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılması amaçlanıyor.

KURAKLIĞA UYGUN TÜRLERE AĞIRLIK

Türkiye yalnızca su yönetimine değil, üretimin sürdürülebilirliğine de yatırım yapıyor. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinasyonunda daha az su tüketen, yüksek sıcaklığa dayanıklı ve kurak koşullarda verim kaybı daha düşük buğday ve arpa çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik Ar-Ge çalışmaları yürütülüyor. Aynı zamanda sertifikalı tohum, mazot ve gübre destekleriyle çiftçinin üretimde kalması teşvik ediliyor.

EN ÖNEMLİ SİLAH STOK YÖNETİMİ

Ankara'nın elindeki en önemli araçlardan biri de Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) stratejik stok yönetimi. TMO, hasat dönemlerinde yaptığı alımlarla stok oluştururken, küresel piyasalarda yaşanabilecek dalgalanmalarda un ve yem sanayisinin ham madde ihtiyacını karşılamak amacıyla piyasaya ürün arz edebiliyor. Böylece ani fiyat artışlarının iç piyasaya etkisinin sınırlandırılması hedefleniyor.

DİR İLE TEDARİKTE ESNEKLİK

Avrupa'da üretimin gerilemesi halinde Türkiye, buğday ve diğer tahıllarda Rusya, Kazakistan, Romanya, Bulgaristan ve koşulların elverdiği ölçüde Ukrayna gibi alternatif tedarikçilerden ürün temin edebiliyor. Ayrıca dünyanın önde gelen un ihracatçılarından biri olan Türkiye, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) sayesinde ithal ettiği buğdayı işleyerek yeniden ihraç edebiliyor.