Ayasofya Camii'nin kayıp hatları aranıyor: 177 sene önce İsviçreli Fossati kardeşler üstünü kapattı
08:55, 14/09/2026, PazartesiG: Güncelleme: 09:04, 14/09/2026, Pazartesi
Diğer
Ayasofya Camii’ndeki kapsamlı restorasyonda tarihi bir iz yeniden gün yüzüne çıkarılacak. Fossatiler tarafından 177 yıl önce üzeri kapatılan yarım kubbede, yaklaşık 400 yıllık Nur Suresi hattının varlığı araştırılacak. Tarihi hattın günümüze ulaşıp ulaşmadığı, önümüzdeki aylarda gerçekleştirilecek raspa çalışmalarıyla ortaya çıkacak.
Cumhuriyet tarihinin bu en büyük Ayasofya restorasyonu, temelde yapının depreme karşı mukavemetini artırmak için 177 yıl önce Fossati kardeşler tarafından yapıldı.
Klasik devirde caminin ana kubbesine Nur suresi işlendi. Buraya sığmayan ayetler ise mabedin doğu yarım kubbesi üzerine yazıldı. Ancak Fossati Kardeşler, 1847-1849 yılları arasında Ayasofya Camii’nde daha sonra çok tartışılacak bir restorasyona girişti. Fossatiler bu restorasyonda yarım kubbede yer alan söz konusu hattı da kapatarak üzerine süslemeler yaptı.
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre hâlihazırda devam eden yeni restorasyonda 177 sene evvel üzeri kapatılan Ayasofya’daki bu tarihî yazı katmanının tekrar gün yüzüne çıkarılabileceği düşünülüyor. Ancak Fossatilerin hatları tamamen kazıyıp kazmadığı net olarak bilinmiyor.
ARAŞTIRMA İLE ORTAYA ÇIKACAK
Camide önümüzdeki aylarda yapılacak araştırma raspası sonrasında Nur suresi yazılarının korunduğu anlaşılırsa, gün yüzüne çıkarılarak sergilenmesi bekleniyor. Sanat tarihçileri klasik dönemde yapılan bu katmanın büyük ihtimalle üzeri örtülerek korunduğunu düşünüyor. Kayıp hattın sanatçısının adı kesin olarak bilinmezken bazı kaynaklarda Teknecizâde İbrahim Efendi olduğu rivayet ediliyor.
“FOSSATILER KLASİK OSMANLI GÖRÜNÜMÜNDEN UZAKLAŞTIRDI”
Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker’in 2016’da kaleme aldığı “Ayasofya ve Onarımları” adlı eserde buna temas ediliyor. Diker, Fossatilerin yaptıkları restorasyonda kullandıkları süslemelerde Neo-Bizanten bir yaklaşım sergilediklerini ve Ayasofya’yı klasik Osmanlı görünümünden uzaklaştırdıklarını savunuyor.
