Vergi reformu ile istisna kalkacak

Ankara'da siyasetin tatile girmesi ve Ramazan ayının gelişini fırsata çeviren Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eşi Esra Şimşek ile birlikte Batman ve çevre illerine adeta kamp kurdu. İftar ile sahur arasında ilçe ilçe, belde belde dolaşarak vatandaşlara misafir olan, dertlerini dinleyen Şimşek'in iftardan önce başlayıp, sahura kadar uzanan gezisine eşlik ettik. Kayapınar beldesinde başlayan ve Gerçüş'te geçerek halk ile kucaklaşan, çocuklara oyuncak dağıtan Şimşek ile gece 23'te Batman'daki Tüpraş Tesisleri'inde bütçe, akaryakıt ve bölge ekonomisi üzerine geniş kapsamlı sohbetimiz sahura kadar uzanıyor.

2012 yılının ilk yarısında 6.7 milyar liraya ulaşan bütçe açığı konusunda 'Acil durum yok' diyen Şimşek, bu yıl büyüme kompozisyonu değişti, gelir ve gider dengesinde beklentilerimizin dışına çıktı öyle görünüyor ki bu yıl için koyduğumuz 21 milyar liralık bütçe açığı hedefini aşarız' diye konuştu. 2012 yılının bir önceki yıla göre en önemli farkının büyümedeki kompozisyon olduğunu dile getiren Şimşek, '2011'de iç talebe bağlı bir büyüme yaşanırken, bu yıl büyümeyi ihracat körüklüyor. İç talep daraldı, tüketim azaldı, önemli bir gelir kaybı oldu. Yılın ilk 6 ayında ihracatta KDV iadesi 1 milyar lirayı buldu. Yani, vergi gelirinde 1 milyar liralık bir eksilme yaşamış olduk' diye konuştu.2012 yılı bütçesini etkileyen bir diğer faktörün memur maaşı için öngörülen 3+3'lük artışın 4+4 olarak gerçekleşmesini gösteren Şimşek, ilave bazı iyileştirmeler ile birlikte bu oranın bütçeye 4,7 milyar TL'lik ek yük getirdiğini söyledi.

2012 bütçesinde en önemli sapmalardan birinin özelleştirme gelirlerinde yaşandığını vurgulayan Şimşek, 'Biz 2012 bütçesini yaparken ihale süreçleri tamamlanmış, devirleri bekleyen 20 milyar liralık özelleştirme vardı. Temkinli davranıp buradan 2012 bütçesine yansıyabilecek gelirin 10.7 milyar lira olacağını öngördük. Türkiye'nin önde gelen grupları yüksek meblağlar verip ihalelerde öne geçtiler. Ancak, daha sonra birer ikişer teminatlarını yakıp, dağıtım bölgelerini devralmaktan vazgeçtiler. Yaktıkları teminat 300 milyon doları buldu' diyerek bütçe açığına etkisini anlattı.

Yeni özelleştirmeler konusunda ise şunları anlatıyor Bakan Şimşek: 'Bu pazartesi (bugün) Boğaziçi, Gediz ve Akdeniz elektrik dağıtım bölgeleri için yeniden ihaleye çıkıyoruz. 1200 megavatlık Hamitabat Santralı için de ihale başlıyor. Ayrıca 1-2 yerli kömür santralı da ihaleye çıkacak. Otoyol özelleştirmesi için Ekim sonuna kadar teklif alabileceğimizi düşünüyoruz. Aslında özelleştirme gelirinin doğrudan bütçeye alınmasını doğru bulmuyorum. Özelleştirme, çizgi altı gelir olarak görülmeli. Ancak, mevzuat öyle düzenlenmiş, bütçeye koyuyoruz'

'Kamu istihdamı, yani memur sayısı 2002 yılında 2.8 milyonmuş. Bugün 3.1 milyona çıkmış durumda. 2002 yılında 22 milyar lira olan yıllık personel giderimiz bu yılı 103.5 milyar lirayla geride bırakacak. Personel giderlerinin bütçedeki payı 2002'de yüzde 18.4'ken, bugün yüzde 28'i aşıyor. Bunları söylediğimde Çalışma Bakanımız Faruk Çelik biraz hassaslaşıyor ama 2002'de 6 milyon 550 bin olan emekli sayısı bugün 10.2 milyona çıktı. Bu durumda Türkiye, sosyal güvenlik reformuna ihtiyaç duyuyor.'

1991 yılında popülist politikaların bir sonucu olarak ortaya atılan erken emeklilik fikri Türkiye'nin sırtına 500 milyar dolardan fazla yük bindirdi. Bakan Şimşek, 1997 yılında Hazine'den sorumlu bakan olduğu dönemde bu konuda kaba bir hesap yaptığını ve erken emeklilik sistemine geçildiği günden bugüne kadar oluşan açığın güncellenmiş rakamlar ile 500 milyar doları geçtiğini söyledi. Bundan sadece devletin büyük zarar görmediğinin altını çizen Şimşek, 'Emekli sayısı bu kadar şişirilmese, belki bugün emekliler çok daha iyi şartlarda olurdu' diye konuştu.

10 numara yağ kullanımın engellenmesi konusunda ciddi bir çalışma başlattıklarının altını çizen Bakan Şimşek, 'Kısa bir süre önce Bolu Dağı'ndan geçerken 10 numara yağ satan istasyonların fotoğraflarını bizzat çektim. Hemen bu konuda inceleme başlattık. Türkiye genelinde 200 işletmeyi denetliyoruz. Maliye olarak ancak vergi kayıp-kaçağına göre cezalar verebiliriz' diye konuştu.

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'le sahura kadar süren sohbette söz akaryakıt üzerindeki verginin yüksekliğinden açılınca konunun vatandaş penceresinden nasıl göründüğünü örnekledi: 'Kitap bakarken bir vatandaşımız yanıma geldi, 'Vergi dairelerini kapatın' dedi. Nedenini sorunca, 'Vergiyi zaten akaryakıt üzerinden topluyorsunuz, vergi dairelerine ihtiyacınız yok' yanıtı verdi. Akaryakıt üzerindeki ÖTV maktudur. 2009 sonundan beri hiç artırmadık. KDV ise oransal. Fiyat yükseldikçe akaryakıt üzerinden alınan KDV de artıyor. 2002 yılı ortalama petrol ithal fiyatımız varil başına 24-25 dolardı. 95 oktan benzinin litresi ise 1.63 liraydı. Bugün ortalama petrol alım fiyatımız varil başına 113 dolar. Ayrıca kur etkisi de var. Benzinin litresi ise 4.40 lira. 2002 yılında 100 liralık benzin aldığınızda 70.2 lirası vergiden oluşuyordu. Bugün 100 liralık benzinin içinde 60 lira vergi var. Yani, aslında vergide bir gerileme söz konusu. Ben de yüzde 60'lık oranı yüksek buluyorum. Ancak, şu anda bu oranı daha aşağı çekebileceğimiz bir ortam yok.'