CHP''nin iptal başvurusu zorlama

Anayasa hukukçuları, HSYK Kanunu'nda değişiklik öngören kanunu, CHP'nin yürürlüğe girmeden Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası için götüreceğini açıklamasını değerlendirdi. Eski Anayasa Mahkemesi Başkanlarından Yekta Güngör Özden, Türkiye'de Anayasa Mahkemesi'nin ön denetim yapmadığını belirterek, bazı Avrupa ülkelerinde bu mekanizmanın bulunduğunu, Fransa Anayasa Konseyi'nde kanunlar yasalaşmadan önce denetim yapıldığını anlatttı.

Özden, ancak Türkiye'de böyle bir usul bulunmadığını belirten Özden, Anayasa'nın 151. maddesinde, 'Anayasa Mahkemesi'nde doğrudan doğruya iptal davası açma hakkı, iptali istenen kanun, kanun hükmünde kararname veya İçtüzüğün Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altmış gün sonra düşer' hükmüne yer verildiğini hatırlatarak şunları söyledi: 'Dava açma hakkı yayınlanır yayınlanmaz şu günden başlar diye bir başlangıç yok. Bizdeki uygulama geleneği, kanun Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra başvurunun kabul edilebileceğidir' diye konuştu.

Anayasa Mahkemesi'ne ya da bir resmi daireye başvurulduğunda dilekçenin alınacağını belirten Özden, 'Anayasa Mahkemesi'ne her zaman başvuru yapılabilir ama dikkate alınıp alınmamasına heyet karar verir. Biraz değişik bir durum, bugüne kadar böyle bir başvuru hiç olmadı, ilk defa yapılıyor. Şimdiye kadar görülmüş bir şey değil, AMY geleneğinde de yoktu. Bana göre bu, Anayasa Mahkemesini zorlama oluyor' dedi. Karadeniz Teknik Ünversitesi Rektör Yardımcısı, Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Yusuf Şevki Hakyemez de 'Bir kanunun iptali için Resmi Gezete'de yayımlanmadan önce dava açma imkanı yoktur' dedi.

Eski Adalet Bakanlarından Prof. Dr. Hikmet Sami Türk Anayasa'nın 151. maddesinin çok açık olduğunu belirterek, 'Resmi Gazete'de yayımlanmadan başvuru olanağı söz konusu değil' dedi.

TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu, CHP'nin girişiminin tarihte benzeri örneği olmadığını belirterek, 'Bazı Anayasa hocaları bir araya gelerek 367 benzeri formül üretmeyi amaçlıyorlar' dedi. Yapılmak istenen girişime ABD'de 1803 yılında yaşanan durumun örnek gösterildiğini anlatan Kuzu, 'Bu girişimin ABD örneği ile hiç alakası yok. O tarihte ABD'de kanunların Anayasaya aykırılığını denetleyen makam yok, Anayasa Mahkemesi yok. Normal mahkeme, 'yasaların Anayasaya aykırılığına da bakarım' diyor. Orada kanunu Anayasaya aykırı mı, değil mi onu denetliyor. Ama CHP'nin yaptığı denetim değil, Anayasa Mahkemesi'ne 'kanunu yok hükmünde say' diyorlar. ABD ile bu örneğin hiçbir benzerliği yok' diye konuştu.