Nihayet Hakeem Jeffries de pes etti!

ABD’de New York Belediye Başkanlığı için seçimler 4 Kasım’da yapılacak. Demokratlar’ın kalesi New York’ta Demokratlar’ın adayı Hindistan-Uganda asıllı Zohran Mamdani. Haziran ayında yapılan ön seçimlerde Mamdani, New York eski valisi Andrew Cuomo’yu yenilgiye uğratmıştı. Ancak Cuomo köşeye çekilmek yerine bağımsız aday olarak seçimlere girecek.

New York seçimini önemli kılan gelişme Mamdani’nin Demokrat Parti’nin yerleşik söyleminin dışına çıkmasıydı. Mamdani Amerikan Yahudileri’nin merkezi olarak görülen New York’ta “İsrail lobisi”nin uğraşlarına rağmen ön seçimleri kazandı. Cuomo ise Siyonist milyarderlerin desteğini almıştı. Ancak New Yorklu genç Yahudilerin çoğunluğu bile Mamdani’yi destekliyor.

34 yaşındaki Mamdani İsrail yanlısı Merkezci Demokratlar’ın ve Cumhuriyetçiler’in ortak öfkesini üzerine çekti. Merkezci Demokratlar Mamdani’yi fazlasıyla sosyalist ve İsrail karşıtı, Cumhuriyetçiler ise ‘Yahudi karşıtı’ radikal bir ‘Müslüman-sosyalist’ olarak etiketliyorlar. Trump ise kendisini “Demokratik Sosyalist” olarak niteleyen Mamdani için “Yüzde 100 Komünist Deli” diyor. Mamdani’nin Senato’daki en büyük destekçisi ise Bernie Sanders.

Ön seçimleri kazanan bir aday, partisinin Kongre liderlerinin, New York vekillerinin ve senatörlerinin desteğini alıyor. Zira bu siyasetçiler de ön seçimlerden geçiyorlar. Mamdani vakasındaysa böyle olmadı, Temsilciler Meclisi’ndeki Demokratlar’ın Lideri Hakeem Jeffries ile Senato Demokratları’nın lideri Chuck Schumer Mamdani’yi desteklemekten kaçındılar. “İsrail Lobisi”nin en önde gelen kuruluşu “AIPAC”tan yüklü bağışlarla seçilen iki ismin seçim bölgesi de New York. Sıkı İsrail yanlısı New York’lu bazı vekiller de Mamdani’yi desteklemiyor.

Jeffries ve Schumer’in Mamdani’ye destek açıklaması yapmamaları parti tabanında şiddetli tepkiyle karşılandı. Normal durumlarda parti liderliklerinin ‘Amerikan rüyası’nın kalbi sayılan bir şehrin belediye başkan adayını kuvvetli şekilde desteklemeleri beklenir. Demokrat taban ezici çoğunlukla İsrail aleyhine döndüğü halde partinin Kongre liderleri İsrail’in Gazze’deki soykırımını eleştirdiği için Mamdani’yi desteklemekten kaçındılar. Demokratlar’ın İlerici-Sol kanadının 2026’daki seçimlerde Jeffries’e karşı başka bir adayı öne çıkaracakları söyleniyor.

Diğer yandan “AIPAC”tan bağış almak Demokrat adaylar için artık garantili bir seçilme yolu değil, tam aksine kaybettirici olmaya başladı. Cuomo bir mülakatında “Sokakta İsrail karşıtı öfkeyi gördüm ama bunun belediye başkanlığı adaylığına oy vermede etkili olacağını fark edemedim” dedi. Jeffries bu öfkenin farkına varmış olmalı ki 2026’daki seçimlerde Merkez Sol’a yatırım yapan ve liberal Yahudiler’i temsil eden “J Street” kuruluşundan bağış kabul edeceği sinyalini verdi. Jeffries’in “AIPAC”ın rakibi “J Street”e kanat açması çok dikkat çekti.

Demokrat Parti tabanında İsrail aleyhindeki duygular Demokrat siyasetçileri daha dikkatli davranmaya yöneltiyor. Jeffries “İsrail Lobisi”nin rutin hale getirdiği “İsrail gezisi”ne ilk defa bu yıl iştirak etmedi. Jeffries’in yanı sıra birçok vekil de son anda İsrail seyahatlerini iptal etti.

New York seçimi 4 Kasım’da yapılacak, ancak erken oylama Cumartesi günü başladı. Bu arada ilginç bir gelişme daha yaşandı, Jeffries erken oy işleminden bir gün önce yarım ağızla bile olsa Mamdani’ye destekleyeceğini duyurdu. Senatör Schumer ise hâlâ sessizliğini koruyor.

Mamdani’nin kazanması Demokrat Parti’yi yerleşik çizgisini değiştirmeye ve daha popülist, daha sosyal politikalara zorlayacak. “Silikon vadisi” ve zengin kıyı kesimlerinin partisi haline gelen, çalışan kesimlerle ilişkisi zayıflamış Demokrat Parti bir kavşak noktasında duruyor. Mamdani’nin kazanması aşağıdan gelen genç dalganın durdurulamayacağının göstergesi olacak. Bu dönüşüm Demokrat Parti üzerindeki “İsrail Lobisi”nin nüfuzunu da kıracaktır.

“İsrail lobisi” uzun yıllardır iki kanatlı, iki partili olarak nüfuzunu sürdürüyor. Mamdani’nin kazanması bu kanatlardan birini zayıflatacaktır. Trumpçı kampın genç kesimlerinde de İsrail aleyhinde bir dalga giderek gelişiyor. Bu kampta “Önce Amerika” ile “Önce İsrail” arasındaki ayrışma derinleşiyor. Gazze’deki soykırım ABD’de genç kuşakların neredeyse tamamının İsrail’e sırtını dönmesine yol açtı. Kısa vadede değil belki ama orta ve uzun vadede “İsrail Lobisi”nin kanatsız kalacağına bahse giren analizcilerin sayısı artıyor. New York’taki yerel bir seçimin Ortadoğu’ya kadar uzanan sismik bir etkiye yol açma ihtimaliyse fazlasıyla ilgi çekici.