Bir Çocuğun Sesi: The Voice of Hind Rajab

Filmekimi’nin bu yılki seçkisini izlerken, insan bazen kendini dünyanın yükünü omuzlarında taşır gibi hissediyor. Karanlık bir salonda, birbirine yabancı insanların arasında, aynı nefesi paylaşırken, bir hikayenin sessiz tanığına dönüşüyorsunuz. The Voice of Hind Rajab da tam olarak böyle bir film. Sessizliğin ve çaresizliğin ortasında yankılanan bir çocuğun sesi… Kaouther Ben Hania’nın kamerası, seyircinin kalbine doğrudan saplanan bir iğne gibi.

Yönetmenin Four Daughters filminden sonra ne yapacağını merak ediyordum. Derisini Satan Adam’la radarıma takılan Tunuslu sinemacının adını daha çok duyacağız. Four Daughters filmde kurduğu belgesel ile kurmaca arasındaki kırılgan denge, Arap coğrafyasından yükselen en özgün sinema dillerinden birini işaret ediyordu. Ama 7 Ekim’den sonra hiçbir şey eskisi gibi kalmadı. Kaouther Ben Hania da üzerinde çalıştığı projesini rafa kaldırıp kamerasını Gazze’ye çevirmiş. Düşük bütçeli, ama yürek burkan bir filmle… Gerçeğin dayanılmaz ağırlığını sinemaya taşımış.

Filmin merkezinde, herkesin adını artık bildiği küçük bir kız çocuğu var: Hind Rajab. Gazze’de ailesiyle birlikte bindiği otomobilin içinde saatlerce yardım beklemiş, telsizden “lütfen bizi kurtarın” diye yalvarmış bir çocuk. Onun ses kaydı, insanlığın vicdanına kazınmış bir yankıydı. Film, bu sesin etrafında örülüyor. Ne kan var ne gösterişli sahneler. Sadece ses. Ve bu sesin karşısında donakalmış bir dünya.

Salondan hıçkırık sesleri hiç eksik olmadı. Bir noktada sinemada ağlamak, politik bir eyleme dönüşüyor. Çünkü The Voice of Hind Rajab, yalnızca bir kız çocuğunun hikayesi değil; aynı zamanda sessiz kalan dünyanın bir portresi. Yönetmen, kamera arkasında bir tanık değil, bir vicdan gibi duruyor. Gerçek görüntülerle yeniden kurgulanan sahnelerde, Hind’in sesine eşlik eden sessizlik, bir tür sinemasal yas.

Kaouther Ben Hania’nın sineması hep kadınların direnişiyle örülmüştü. Four Daughters’da kaybolan kızlarını arayan bir annenin acısı, patriyarkanın ve politik baskının gölgesinde şekillenmişti. Buradaysa anne yok, baba yok, yalnızca bir çocuk var. Fakat o küçücük bedenin içinden yükselen sözler, bir halkın kolektif hafızasına dönüşüyor. “Beni duyuyor musunuz?” diyen bir ses, bütün bir uygarlığın sağır duvarlarına çarpıyor.

Filmin en etkileyici yanı, gerçek ile yeniden inşa arasındaki o ince çizgiyi koruması. Arşiv görüntüleri, amatör kameralar, ses kayıtları ve animasyon benzeri geçişlerle kurulan yapı, savaşın anlatılamazlığını anlatmanın bir yolu oluyor. Çünkü Gazze’de artık imgeler bile tükenmiş durumda. Yönetmen bunu biliyor ve sessizliğe sığınıyor.

Ben Hania, röportajlarında bu filmi “bir görev duygusuyla” yaptığını söylüyor. Bu cümle, fazla mütevazı. Çünkü film yalnızca görev değil, aynı zamanda bir çağrı. Dünyanın unuttuğu bir ismi, bir sesi, bir nefesi geri getiriyor. The Voice of Hind Rajab, sinemanın hâlâ işe yarayabileceğini hatırlatıyor bize: bir yüzü, bir sesi, bir gerçeği unutturmamak için.

Film bittikten sonra salondan kimse hemen kalkmadı. Işıklar yandığında herkesin gözleri kızarmıştı. O an fark ettim, Ben Hania’nın kamerası yalnızca Gazze’deki enkazı değil, bizim içimizdeki enkazı da çekmişti. Sinema bazen bir ayna olur; ama bu film, bir ayna değil, bir ağıt.

Hind’in sesi, sadece bir çocuğun çığlığı değil, insanlığın vicdanına kazınmış bir yankı. Belki bu nedenle, düşük bütçeli bir film olmasına rağmen, The Voice of Hind Rajab izleyicisinin kalbinde en pahalı filmlerden daha büyük bir yer tutuyor.