Samed Karagöz Yazıları – Samed Karagöz Kimdir?

17.01.2026, Cumartesi
12:35

Samed Karagöz

267 yazı listeleniyor

Harflerin değişimi

14 Ocak 2026, Çarşamba

Latin harflerinin kabulü ve Osmanlıcanın bırakılması üzerine tartışma Türkiye entelektüel tarihinin hâlâ en derin tartışma noktalarından biridir. Bir önceki yazımda da belirttiğim gibi, Teoman Duralı bu dönüşümü yalnızca bir harf ziyadesi değil, “kültür soykırımı” olarak adlandırdı. Harflerin biçim değişimi değil ama bu değişimin zihinsel, kültürel ve tarihsel bağlarımızı nasıl zedelediği esas meseledir. İsmail Erünsal’ın geçtiğimiz günlerde bir YouTube yayınında yaptığı açıklamasında da altını

Metinde var sözlükte yok

07 Ocak 2026, Çarşamba

1928 yılında gerçekleşen alfabe değişimi, rahmetli Teoman Duralı hocamızın da ifade ettiği gibi, bir “kültür soykırımı”dır. Bu değişim, yalnızca yazı sistemini değil, aynı zamanda dilin doğal akışını da köklü biçimde etkilemiş; dilin tarihsel sürekliliğinde ciddi kırılmalara yol açmıştır. Dil Encümeni vasıtasıyla çok sayıda kelime türetilmiş, bunların bir kısmı kullanıma girmiş, bir kısmı ise yalnızca öneri olarak kalmıştır. Örneğin “vali” yerine Türkçeye daha “uygun” olduğu düşünülen “ilbay” kelimesi

Z Raporu: 2025 - Hafıza, sessizlik, pozisyon ve kültürel inkâr

31 Aralık 2025, Çarşamba

2025, kültür-sanat alanı açısından bir üretim yılı olmaktan çok, bir ifşa yılı olarak kayda geçti. Sergilerin, bienallerin, kitapların, yazıların ve panellerin arka planında dönen asıl mesele estetikten ziyade şuydu: Kim, hangi anda, neye karşı sustu? Bu yıl yazdığım metinlerin hemen hepsi, dolaylı ya da doğrudan bu sorunun etrafında dolaştı. Çünkü artık sanat konuşurken yalnızca “ne söylendiği” değil, ne söylenmediği de metnin asli parçası hâline geldi. Uzun zamandır kültür dünyasında dolaşımda

İngiltere’de bir Shafak

24 Aralık 2025, Çarşamba

Elif Shafak’ın -evet artık özellikle böyle yazmak gerekiyor- İngiliz Kraliyet Edebiyat Cemiyeti’nin yeni başkanı olması, edebiyat dünyasında alkışla karşılanan ama üzerinde yeterince durulmayan bir gelişme. Çünkü bu tür atamalar, çoğu zaman edebiyatın kendisinden çok, edebiyatın nasıl temsil edildiğiyle ilgilidir. Kim konuşur, kim susar, kim görünür kılınır, kim sistem dışına itilir… Asıl mesele tam da burada başlar. Kraliyet Edebiyat Cemiyeti, yalnızca bir prestij kurumu değildir; ifade özgürlüğü,

Londra’da İbraaz: Merkezin hâlâ neresi olduğunu hatırlatan bir girişim

17 Aralık 2025, Çarşamba

Sanat dünyasında eksenin Doğu’ya kaydığına dair tespitler artık neredeyse klişe hâline geldi. Körfez ülkeleri, Afrika ve Güney Asya, hem üretim hem de dolaşım açısından giderek daha görünür halde. Ancak bütün bu kaymaya rağmen, Londra’nın hâlâ belirleyici bir merkez oluşu; bu şehirde konumlanan bazı nitelikli ve iddialı kültürel girişimlerle açık biçimde hissediliyor. Yakın zamanda önce açılan İbraaz, bu girişimlerden biri olmaya aday. Sadece bir sergi mekânı değil; düşünce, arşiv ve eleştirel üretim

Açık Anıtlar Londra Tasarım Müzesi’nde

10 Aralık 2025, Çarşamba

Londra’da bir müzenin avlusunda yürürken, insan bazen bir sergiden çok bir düşüncenin içine girdiğini hisseder. The Design Museum’da Melek Zeynep Bulut’un Açık Anıtlar serisini gördüğümde, tam olarak böyle bir eşikten geçtiğimi düşündüm. Açılıştan birkaç gün sonra, kalabalığın ilk dalgası çekilmişken, eserlerle baş başa kalmak; Bulut’un kurduğu mekansal dili daha sakin, daha derin bir okumayla deneyimleme imkanı sundu. The Design Museum, yalnızca bir sergi mekanı değil; tasarımın dünyayı nasıl dönüştürdüğünü

Harflerin sessiz koreografisi

03 Aralık 2025, Çarşamba

Bazı sergiler vardır; kapısından içeri girdiğiniz anda sizi yalnızca bir sanatçının dünyasına değil, daha derin bir tefekküre, kelimelerin ötesine geçen bir sessizliğe davet eder. Abu Dabi’de Saadiyat Adası’nda yer alan Bassam Freiha Art Foundation’da açılan “Nja Mahdaoui: The Choreographer of Letters” tam da böyle bir sergi. Harfin mimarisini, yazının ritmini, boşluğun sesini yeniden düşünmeye çağırıyor izleyiciyi. İnsanın belleğinde, dilden önce başlayan bir hareket yankılanıyor burada. Saadiyat

1900’den günümüze Orta Doğu sanatı

26 Kasım 2025, Çarşamba

Sanat tarihinin büyük anlatıları çoğu zaman merkezden yazılır. Bu merkezin neresi olduğu bellidir: Paris, New York, Londra, Berlin. Buralardan bakınca dünyanın geri kalanındaki üretimler ya geç kalmış, ya taklitçi, ya da egzotik kategorilerine sıkıştırılır. Oysa dünyayı gerçekten anlamak için merkezin ışığını biraz kısmak, bakışı çevirmek gerekir. İşte Saeb Eigner’in uzun yıllara yayılan emeği tam olarak bunu yapmaya çalışıyor: Orta Doğu sanatını Batı’nın çeperlerine sürülmüş bir dipnot olmaktan

Eksik Olanın Dengesinde: 18. İstanbul Bienali Üzerine (4)

23 Kasım 2025, Pazar

İstanbul Bienali bu yıl, yalnızca sanatın değil, kavramların da yavaşladığı bir döneme denk geldi. “Üç Ayaklı Kedi” başlığıyla açılan 18. edisyon, bir tür kırılganlık manifestosu. Eksik ama yürüyen; dengesiz ama varlığını sürdüren bir figürün etrafında kurulmuş bir düşünce bu. Küratör Christine Tohmé, direnişi bir gürültü değil, bir nefes biçimi olarak yeniden tarif ediyor. Bütün bienali baştan sona izlerken hissedilen şey tam da bu: görünür olmanın değil, dayanmanın sanatı. Bu edisyonu özel kılan,

Ala Younis’in sessiz arşivi

19 Kasım 2025, Çarşamba

Sanatçı Ala Younis’le ilk karşılaşmamı hatırlıyorum: 2018 yılı, Dubai’de Jameel Art Center’ın açılış sergisi. O gün, sergide yer alan işler sadece gözümü değil, belleğimi de yokladı. Arşiv ile mimariyi, popüler kültür ile politik hafızayı birbirine bağlayan o sessiz ama ısrarcı dil; sanki yıllardır bekleyen bir kapıyı aralıyordu. O günden sonra Younis’in işlerini takip etmeye başladım. İzledikçe, onun sanatının yalnızca bir sergi deneyimi değil, araştırmanın sabrı ve belleğin ağırlığıyla örülen