Atık tesislerinde yeni işletme modeli

04:00, 12/09/2026, Cumartesi

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Arşiv.

Yerel yönetimlerin kurduğu entegre atık tesislerinin daha verimli ve sürdürülebilir çalışması için yeni işletme modeli hazırlanıyor. Belediyelerin atık maliyetleri tek tek hesaplanacak, tesislerin kapasitesi bölgedeki atık miktarına göre planlanacak. Birbirine yakın belediyelerin ortak tesislerden yararlanması da modelin önemli ayaklarından biri olacak.

Belediyelerin atık toplama, taşıma, geri kazanım ve bertaraf hizmetlerinde yeni dönem için hazırlık yapılıyor. Çalışmaların merkezinde yeni tesis kurmaktan çok, mevcut tesislerin tam kapasiteyle ve sürdürülebilir şekilde işletilmesi bulunuyor. Yeterli miktarda atık ulaşmadığı için kapasitesinin altında çalışan, işletme giderlerini karşılamakta zorlanan veya çevresindeki belediyelerle yeterli koordinasyonu sağlayamayan tesislere yönelik yeni yöntemler geliştirilecek.

Resmî çalışmalarda, bazı atık tesislerinde lojistik planlamanın yetersiz olduğu, atıkların kaynağında yeterince ayrıştırılmadığı ve tesislere planlanandan daha az atık ulaştığı tespit edildi. Bu durum tesislerin verimliliğini düşürürken işletme maliyetlerini de artırıyor.

ORTAK TESİS DÖNEMİ

Yeni modelde bölgesel planlama öne çıkacak. Her belediyenin ayrı ayrı tesis kurması yerine, yeterli atık miktarının bulunmadığı bölgelerde birden fazla belediyenin aynı tesisten yararlanması üzerinde duruluyor. Böylece düşük kapasiteyle çalışan tesislerin önüne geçilmesi ve yatırımların daha verimli kullanılması amaçlanıyor. Türkiye genelinde hangi bölgede ne kadar atık oluştuğu, mevcut tesislerin kapasitesi ve gelecekte ihtiyaç duyulacak yatırımlar da birlikte değerlendirilecek. Belediyeler arası birliklerin etkinliğinin artırılmasıyla toplama, taşıma ve bertaraf süreçlerinin ortak planlanması hedefleniyor.

MALİYETLER HESAPLANACAK

Modelin bir diğer ayağını finansman oluşturacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yürütülen çalışmalar kapsamında belediyelerin atık hizmetlerinin gerçek maliyetleri ortaya çıkarılacak. Toplama, taşıma, geri kazanım ve bertaraf için yapılan harcamaların ortak bir hesaplama sistemi üzerinden belirlenmesi planlanıyor. Böylece belediyelerin atık hizmetlerinden elde ettiği gelir ile yaptığı harcama arasındaki denge görülebilecek. Kamu-özel iş birliğiyle işletilen tesislerde belediye ile işletmeci arasındaki gelir paylaşımının da daha belirgin kurallara bağlanması üzerinde çalışılıyor.

Yeni sistemle yalnızca tesisin kurulması değil, ne kadar atık işlediği, kapasitesinin ne kadarını kullandığı ve işletme giderlerini karşılayıp karşılayamadığı da yakından takip edilecek.