Şüphesiz beslenme alışkanlıkları kalp sağlığı üzerinde oldukça etkili. Yıllarca kalp hastalıklarıyla ilişkilendirilen tereyağıyla ilgili yeni bir araştırma, bu görüşleri temelden sarsacak cinsten. Prof. Dr. Canan Karatay’ın ısrarla savunduğu 'Tereyağı faydalıdır' görüşünü doğrulayan araştırma, günde 5 gram kadar tereyağı tüketmenin Tip 2 diyabet riskini azalttığını ortaya çıkardı.
Yıllarca kalp hastalıklarıyla ilişkilendirilen ve uzak durulması gereken besinler arasında gösterilen tereyağıyla ilgili yeni araştırma, bu görüşleri temelden sarsacak cinsten.
Sağlıklı beslenme denilince ilk akla gelen isimlerden Prof. Dr. Canan Karatay, uzun süredir “Tereyağı kalp dostu, doğal ve faydalıdır” diyerek halk arasında oluşturulan olumsuz algılara itiraz ediyordu.
ABD’deki Boston Üniversitesi tarafından yapılan ve oldukça geniş bir kitleyi kapsayan araştırmanın sonuçları Karatay’ın bu iddiasını doğruladı.
Tereyağının imajını tersine çeviren araştırma
ABD’de 30 yaşın üzerinde 2.500 kişiyle yapılan ve birkaç yıl süren araştırmada, günde 5 gram kadar (yaklaşık 1 çay kaşığı) tereyağı tüketenlerde Tip 2 diyabet riskinin yaklaşık üçte bir oranında daha düşük çıktığı belirlendi.
- Tip 2 diyabet, kalp ve damar hastalıkları için en önemli risk faktörlerinden biri olarak görülüyor.
HDL’yi artırıp LDL’yi azaltabilir
Araştırmanın ortaya çıkardığı ilgi çekici bir başka sonuç ise, düzenli ve makul miktarda tereyağı tüketenlerde “iyi kolesterol” (HDL) seviyelerinin arttığı, kalp krizine ve felce neden olabilecek “kötü kolesterol” (LDL) oranının ise düştüğünü gösterdi.
- Böylece bu bulgular, yıllarca “doymuş yağlar kalp-damar hastalıklarına sebep oluyor” görüşünü savunan tıp çevreleriyle çelişir nitelikte.
Sağlıklı beslenme denilince margarin daha uygun görülürken, bu yeni araştırma margarin yerine doğal tereyağının daha faydalı olabileceğini ortaya çıkardı.
Trans yağlar ve margarinin riskleri
Bilim adamları, margarinlerde daha önce oldukça fazla bulunan trans yağlarının kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığını belirtiyor.
- Günümüz margarinleri trans yağları oldukça azalacak şekilde üretilse de, araştırma margarin tüketenlerde kalp hastalığı riskinin yüzde 30’dan, diyabet riskinin ise yüzde 40’tan fazla arttığını ortaya çıkardı.
2 bin 500 kişinin sağlığı takibe alındı
Araştırma, 30 yaşın üzerinde 2.500 kişi üzerinde birkaç yıl boyunca sürdü.
Katılımcılar arasında günde en az 5 gram tereyağı tüketenlerde Tip 2 diyabete yakalanma olasılığı, neredeyse üçte bir daha düşük çıktı.
- Bilim adamları bu sonuçlara göre halk arasında “tereyağı zararlıdır” görüşünün yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sağlıklı beslenirken denge önemli
Bununla birlikte, İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), beslenirken denge ve ölçünün önem taşıdığını vurguluyor.
NHS’in Eatwell Guide’inde belirttiği bazı temel prensipler şöyle:
- Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmeli.
- Ana öğünlerde patates, tam tahıllı ekmek, makarna ve pirinç gibi nişastalı gıdalara yer verilmeli.
- Günlük 30 gram kadar lif alınmalı (ör. 5 porsiyon sebze-meyve, 2 dilim tam buğday ekmeği, 2 tam tahıl gevreği, kabuklu patates).
- Süt ve süt ürünleri mümkünse az yağlı ya da şekeri düşük olanlar tercih edilmeli.
- Mercimek, fasulye, yumurta, balık gibi protein kaynakları da beslenmede yer almalı.
- Yağlar arasında doymamış olanlar tercih edilmeli.
- Günde 6-8 bardak su içilmeli.
- Doymuş yağ alımı kadınlar için 20 gram, erkekler için 30 gramla sınırlandırılmalı.
Tereyağı, makul miktarda tüketildiğinde faydalı olabilir
Sonuç olarak, yeni araştırmanın ortaya çıkardığı bu bilgiler, tereyağının kalp-damar hastalıkları ve Tip 2 diyabete yakalanma riskinde sanıldığı kadar olumsuz olmadığını gösteriyor.
Yine de beslenirken denge ve ölçüye dikkat etmek oldukça önemli. Bilinçli tercihler ve sınırlı tüketimle, Prof. Dr. Canan Karatay’ın da belirttiği gibi, tereyağı sağlıklı beslenme içinde yer alabilir.
