Mahkum olmazlar ama dava bile yeter

AK Parti'nin hazırladığı Anayasa paketi içinde 1980 darbecilerinin yargılanmasını önünü tıkayan Anayasa'nın geçici 15. maddenin kaldırılması da var.

Darbecilerin yargılanma ihtimali 12 Eylül döneminde çıkarılan 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasası ile üniversitelerdeki görevlerine son verilen akademisyenleri yani 1402'likleri şimdiden memnun etti. 1402'liklerden Prof. Dr. Tahir Hatipoğlu, cesaretinden dolayı AK Parti'yi kutladığını belirterek, “Çünkü bu maddeye bugüne kadar kimse dokunamadı” dedi.

Hatipoğlu şunları söyledi: “Zaman aşımı olmuş olsa bile dava açılması bile yeterlidir. Kenan Evren bugün 90'lı yaşlarda. Yargılanması mümkün olmaz, ama bunların çocukları, torunları var, onların da görmesi lazım. Sadece askerler değil, o döneme katkı sağlayan siviller de yargılanmalı. Doğramacı'ya devlet töreni düzenlenmesi büyük bir çelişkiydi zaten.”

Prof. Dr. Alpaslan Işıklı da düzenlemenin simgesel önemi olacağını söyledi: “AK Parti'nin 12 Eylül'ün sorumlularını yargılanmasına kapıyı açma girişimi şaşırtıcı. Çünkü kısa süre önce 12 Eylül'ün baş sorumlularından rahmetli İhsan Doğramacı için devlet töreni yapmıştı. Zaman aşımına uğradığı gündeme gelebilir. Ama simgesel açıdan da önemli.”

Prof. Dr. Hüseyin Hatemi de böyle bir değişikliğin mutlaka yapılması gerektiğini ifade etti. Hatemi'nin yorumu şu şekilde: “Hiç tereddüt etmeden bu maddeyi kaldırmalıdırlar. Bu suçlar için zaman aşımı süresi doldu ve geçti denilebilir. Pratik bir sonucu olmasa bile bu maddenin kaldırılması hukuk hayatımıza daha çok yakışır.”

Girişimi memnuniyetle karşıladığın belirten Prof. Dr. Basın Oran da “AKP'nin veya Başbakan Erdoğan'ın on beş dakika arayla birçok iyi birçok kötü şeyler söylemesine ve yapmasına alışkın olduğum halde memnuniyetle karşıladım” dedi.

Anayasa'nın Geçici 15. maddesinin kaldırılması halinde, 12 Eylül darbesini gerçekleştiren hayattaki dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer yargılanacak. Yine Bülent Ulusu hükümetinde görev alan ve bakanlar da hakim önüne çıkabilir.

Darbe yapanlara yargı yolunu açacak düzenlemenin de yer alacağı Anayasa pakete önemli destek var. 12 Eylül'ün son mağduru eski Cumhuriyet Savcısı Sacit Kayasu, bunun geç kalmış bir düzenleme olacağını söyledi. Prof. Dr. Fazıl Hüsnü Erdem, “Yapılan bu değişikliği sivil-asker ilişkilerinin düzenlenmesi açısından önemli görüyorum” değerlendirmesini yaptı. Memur-Sen Genel Başkanı Ahmet Gündoğdu, 12 Eylül darbesini yapanlarla hesaplaşılması gerektiğini ifade etti. Prof. Dr. Mümtazer Türköne, anayasa değişikliği ile Türkiye'nin iki kurumunun ordu ile yargının daha çağdaş hale getirilmesi için önemli bir adım atıldığına dikkat çekti. Türköne şöyle konuştu: “Türkiye'nin bütün potansiyelini, değerlerini ve zenginliklerini tasnife tabi tuttuğumuzda iki kurumun yargı ve ordunun çağdışı bir yapılarının bulunduğu bir gerçek.” Türkiye Gönüllü Teşekküller Vakfı Başkanı ise geçici maddenin uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu söyledi.

CHP Grup Başkanvekili Hakkı Suha Okay, Geçici 15. maddeyi tek başına Anayasa'dan çıkarmaya hazır olduklarını belirterek şunları söyledi: “Onun ötesinde Anayasa paketi diye getirilenlere destek vermemiz söz konusu bile olamaz.” Okay, bu durumda değişikliğin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne gideceklerini açıkladı.

D arbe yapıldığında 160 kişilik Danışma Meclisi içinde yer alan ve yargılanması gündeme gelen Tunceli Bağımsız Milletvekili Kamer Genç, yargılanmaktan korkmadığını söyledi. Darbenin üzerinden 30 yıl geçtiğini hatırlatan Genç, “Darbecilerden bir Kenan Evren sağ kaldığı için çok fazla işe yarayacağını düşünmüyorum. Ancak darbe yapmayı amaçlayanlara ders için iyi olabilir” dedi.

İhtilal kabinesinde Dışişleri Bakanı olarak görev yapan İlter Türkmen, ise girişimi 'sembolik adım' olarak değerlendirdi. Şayet bir yargı yolu açılacaksa bunun dönemin bakanlarına değil Milli Güvenlik Konseyi üyelerine yönelik olacağını düşündüğünü belirten Türkmen, onlardan da hayatta kalanlarının çok yaşlı olduğunu söyledi. Türkiye'de artık darbeler döneminin kapandığını belirten Türkmen, “Türkiye'nin en acil meselesi bu değil. Zaten ordu ile siyaset arasında hassasiyet devam ediyor. Yeni bir mesele ortaya çıkartmak doğru olmaz” diye konuştu.

12 Eylül ihtilalinin ardından kurulan hükümette Tekel ve Gümrük Bakanı olarak yer alan Ali Bozer, Anayasanın geçici 15. maddesinin kaldırılmasının ülkeye huzursuzluk vereceğini savundu. Geçici 15. maddenin kaldırılmasına ilişkin tartışmaları değerlendiren Bozer şöyle konuştu: “Anayasa'nın Geçici 15. maddesi kaldırılarak hukuki bir netice elde etmek mümkün görünmüyor. Açılacak bütün davalar beraatla sonuçlanacaktır. Mahkumiyet çıkması zor. Maddenin kaldırılması gürültü çıkartacaktır.” Aynı maddenin 1961 Anayasası'nda da yer aldığı hatırlatan Bozer, “1961 Anayasası'ndaki bu maddeye hiçbir reaksiyon göstermeyenlerin şimdi kalkıp da böyle bir şeyi ileri sürmelerini anlamıyorum. Bu kendini tatmin etme girişimidir” dedi.

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, 12 Eylül darbecilerinin yargılanmasının önünü kapatan geçici 15. maddenin özgürleşme önünde engel olduğunu ifade etti. TRT'nin yeni kanalı TRT HABER'in açılışında soruları cevaplayan Arınç şunları kaydetti: 'Artık hem psikolojik olarak hem de demokratikleşme ve özgürleşme konusunda geldiği seviye bakımından böyle bir geçici maddenin hiçbir şekilde Anayasa'da bulunmaması gerektiğini düşünüyorum. Ancak CHP'nin, sayın Okay'ın 'Geçici 15. Madde tek başına gelirse destek oluruz. Ama bir paket içerisinde olursa destek olmayız' diye bir konuşması vardı. Biz de bunun bir samimiyet ölçüsü olduğuna inanıyoruz. Madde ne şekilde gelirse gelsin partilerin tavrını herhalde daha ciddi olarak görmüş olacağız.

Anayasa değişikliği paketinin TBMM'ye sunulması için gereken 110 milletvekili imzası tamamlandı. AK Parti'nin hukukçuları dün gece geç saatlere kadar TBMM'de Anayasa değişikliği paketi üzerinde çalıştı. 6 saat süren çalışmanın ardından pakette kamuoyuna yansıyan bazı maddelerde değişikliğe gitme kararı alındı. TBMM'nin HSYK'ya üye seçmesine ilişkin düzenlemenin, ilgili maddeden çıkarıldığı, Cumhurbaşkanın seçtiği üye sayısının ise artırıldığı öne sürüldü. Pakette siyasi partilerin kapatılmasını zorlaştıran madde üzerinde değişikliğe gidilme kararı da alındı. Taslak metinde partilere kapatma davası Meclis'in iznine bağlanması öngörülmüşken, son dakika değişikliği yapılarak Venedik Kriterleri esas alınarak siyasi partilerin kapatılmasına Anayasa Mahkemesi'nin karar vereceği belirtildi.Taslağın TBMM'ye sunulması için gerekli 110 imzanında tamamlandığı ifade edildi.