Elektronik sigaradan çıkan buhar değil kimyasal: Zehir artık meyve kokuyor!

Elektronik sigara tehlikesi, geçtiğimiz hafta hayatını kaybeden 19 yaşındaki bir gencin ölümünün ardından yeniden gündeme geldi. Daha önce de bu ürünleri kullanan kişilerde akciğerlerde sıvı birikmesi, akciğer sönmesi ve kalp krizi gibi ciddi sağlık sorunları yaşandığına ilişkin vakalar kamuoyuna yansıdı. Ancak meyve aromaları, renkli tasarımları ve çıkardıkları buharla özellikle gençleri cezbeden elektronik sigara kullanımı her geçen gün yaygınlaşıyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Ersan Atahan, elektronik sigaraların bilinmeyen tehlikelerine dikkat çekerek gençleri ve aileleri uyardı.

SU BUHARI DEĞİL KİMYASAL KARIŞIM

Elektronik sigaraların temel olarak iki farklı türde kullanıldığını belirten Doç. Dr. Ersan Atahan, “Bunlardan ilki, halk arasında ‘puf’ olarak bilinen, sıvı bazlı nikotin ile tatlandırıcı ve aroma verici kimyasallar içeren ürünlerdir. Diğeriyse tütün içeren kuru kartuşların kullanıldığı ısıtılmış tütün ürünleridir. Her iki ürün grubunda da nikotinin yanında sağlığa zararlı çeşitli bileşikler bulunmaktadır. Özellikle aroma verici ve tatlandırıcı kimyasalların yüksek ısıya maruz kalmasıyla kanserojen maddeler oluşabilmektedir. Elektronik sigaradan çıkan şey yalnızca su buharı değildir. Akciğerin derinliklerine kadar ulaşabilen kimyasal bir aerosoldür” dedi. Elektronik sigaralarda kullanılan sıvıların ısıtılmasıyla formaldehit, asetaldehit ve akrolein gibi solunum yollarını tahriş eden toksik maddelerin oluşabildiğini belirten Atahan, bu kimyasalların akciğer sağlığı açısından ciddi riskler taşıdığını söyledi.

ANESTEZİK MADDE ÇIKTI

İçeriği belirsiz elektronik sigaralarda uyuşturucu ve anestezik maddelerin de bulunabildiğine dikkat çeken Atahan, “Singapur’da yasa dışı elektronik sigaralarda etomidat tespit edildi. Bu ürünleri kullananlarda bilinç değişikliği ve denge kaybı görüldü. Bazı kartuşlarda ise esrarın etken maddesi THC bulunuyor. 2019’da çok sayıda kişide ağır akciğer hasarına yol açan EVALI salgınında da özellikle kayıt dışı THC kartuşlarına eklenen E vitamini asetatı önemli bir etkendi” dedi.

VÜCUDUN SAVUNMASINI ZAYIFLATIYOR

Elektronik sigaranın yalnızca akciğer hasarı oluşturmadığını, solunum yollarının savunma mekanizmalarını da olumsuz etkilediğini ifade eden Atahan, “Bu durum solunum yolu enfeksiyonlarına karşı yatkınlığı artırabiliyor. Nikotin bağımlılığı, hava yollarında tahriş, solunum yakınmaları ve zehirlenmeler görülebiliyor. Cihazların bataryalarından kaynaklanan patlamalar ve ciddi yanıklar da söz konusu. Elektronik sigara aerosollerinde kanser yapıcı maddeler bulunabilmesi önemli bir tehlike” bilgisini verdi.

'ABARTIYORLAR' YANILGISI

Asıl tehlikenin gençler arasında elektronik sigaranın zararsız görülmesi olduğunu söyleyen Atahan, “Gençler arasında popüler renklerle tasarlanmış, meyve aromalarıyla tatlandırılmış, kötü koku bırakmayan ürünler tercih ediliyor. Çoğu zaman kullanım arkadaş ortamında başlıyor. ‘Arkadaş ortamında ara sıra içiyorum’ düşüncesiyle hareket ediliyor. Zaten ilk denemelerde ‘Bir kez denedim, bir şey olmadı. Demek ki insanlar zararlarını abartıyor’ diye düşünülüyor. Oysa ilk kullanımda herhangi bir belirti ortaya çıkmaması güvenli olduğu anlamına gelmez. Seyrek kullanım da kimyasallara maruz kalmaya neden olur. Üstelik bu denemeler bağımlılığa dönüşebilir” uyarısında bulundu.

Aileler de ciddiye almıyor

Elektronik sigaraların ebeveynler tarafından da yeterince ciddiye alınmadığını vurgulayan Doç. Dr. Ersan Atahan, “Pek çok ebeveyn, çocuklarının normal sigaraya başlamasındansa bağımlılık potansiyelini yeterince bilmedikleri elektronik sigaraları kullanmasına göz yumabiliyor. Son günlerde kamuoyuna yansıyan acı olaylar, bu ürünlerin ne kadar ciddiye alınması gerektiğini bir kez daha gösterdi. Kısa vadede seyrek rastlanan durumlarmış gibi görünse de ağır akciğer hasarı ve ölüm potansiyeli taşıyan komplikasyonlar hayatı tehdit edebiliyor” dedi.

BAĞIMLILIK OLARAK GÖRMEDİKLERİ İÇİN YARDIM ALMIYORLAR

Elektronik sigara kullananların çoğu zaman bağımlılık geliştirdiklerinin farkında olmadığını belirten Atahan, “Elektronik sigara tüketimi çoğu zaman bir bağımlılık ve tedavi gerektiren bir durum olarak görülmediği için bu ürünleri kullanan kişiler sigara bırakma polikliniklerine yeterince başvurmamaktadır. Oysa nikotin bağımlılığı, kullanılan ürünün şekline göre ortadan kalkmaz. Elektronik sigara kullanan kişilerin de profesyonel destek alması önemlidir” şeklinde konuştu.