Metan gazı nedir, nasıl oluşur? Uzman isim açıkladı

Milli Savunma Bakanlığı, Irak’ın kuzeyinde metan gazına maruz kalan 12 askerimizin şehit olduğunu duyurdu. TVNET canlı yayınına katılan Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, gazın özelliklerini ve ölümcül etkilerini anlattı. Peki, metan gazı nasıl oluyor da bu kadar öldürücü olabiliyor?

Metan gazı 12 askeri şehit etti

Irak’ın kuzeyinde yürütülen Pençe operasyonları sırasında Mehmetçik bir kez daha can verdi. Milli Savunma Bakanlığı, bölgede yer alan bir mağaradan sızan metan gazı nedeniyle 12 askerin şehit olduğunu, 19 askerin ise etkilendiğini açıkladı. Olayın ardından güvenlik uzmanları kamuoyunu bilgilendirmek üzere ekranlara çıktı. TVNET canlı yayınına katılan Terör ve Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, metan gazının yapısını ve neden bu kadar tehlikeli olduğunu anlattı.

"Patlayıcı özelliği de var"

İbrahim Keleş, metan gazının yer altındaki organik maddelerin çürümesiyle oluştuğunu belirtti. Bu gazın hem yanıcı hem de zehirleyici özellik taşıdığını vurgulayan Keleş, "Eğer ateş yakılsaydı patlama olabilirdi"
dedi. Ayrıca, metan gazının kokusuz olması sebebiyle fark edilmesinin çok zor olduğunu belirten uzman, “Gaz kokulu olsaydı kaçılabilirdi”
ifadelerini kullandı.

"Doğalgaz gibi yere çöker"

Metan gazı, havadan biraz daha ağır olduğu için yukarı değil, aşağı çöker. Bu da özellikle mağara gibi kapalı ve alçak alanlarda birikmesine sebep olur. Bu tür ortamlarda metan gazına maruz kalan kişi, fark etmeden zehirlenebilir.

Altınbaş Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’ndan Öğr. Gör. Özlem Karagöl de “Renksiz, kokusuz ve oldukça yanıcı olan metan gazı, özellikle kapalı ortamlarda görünmeyen büyük bir tehdit oluşturuyor”
diyerek metan gazının özelliklerinden zehirlenme belirtilerine ve ilk yardım müdahalesine kadar birçok kritik noktaya dikkat çekti.

Boğucu değil ama boğabilir

Metan gazı (CH₄), doğalgazın ana bileşeni olup atmosferde bol miktarda bulunan, renksiz ve kokusuz bir gazdır. Doğrudan toksik olmasa da yüksek konsantrasyonlarda bulunduğunda oksijenin yerini alarak boğulmaya neden olabilir. Bu da onu görünmez bir tehdit hâline getirir.

“En büyük tehlike fark edilmemesidir. Kokusuz olduğu için çoğu zaman hissedilmez. Bu nedenle doğal gazlara koku maddesi eklenir,” diyen Karagöl, özellikle kömür ocakları, biyogaz tesislerine dikkat çekti.

Zehirlenme belirtileri ciddiye alınmalı

Metan gazına maruz kalan bireylerde belirtiler maruziyet düzeyine göre değişiyor:

Hafif belirtiler: Baş dönmesi, bulantı, sersemlik, yorgunluk
Orta düzey belirtiler: Kusma, kas zayıflığı, hızlı nabız, bilinç bulanıklığı
Ağır vakalar: Bilinç kaybı, solunum durması, nöbet ve hatta ölüm

İlk müdahale hayat kurtarır

Karagöl, metan gazı ile temasta hızlı müdahalenin önemine dikkat çekti:

Gaz kaynağını kapatın, ortamı havalandırın
Elektrik düğmelerine dokunmayın, kıvılcım yaratmayın
Kişiyi temiz hava alanına çıkarın
Solunum ve dolaşım kontrolü yapın (ABC)
Gerekirse suni solunum ve kalp masajı uygulayın
112 Acil’i arayın ve profesyonel destek alın

İklim değişikliğinde de rol oynuyor

Metan gazı yalnızca bireysel sağlık açısından değil, küresel iklim değişikliği açısından da tehlikeli. Karbondioksite göre 20 yıllık sürede 84 kat daha fazla ısı tutma kapasitesine sahip olan bu gaz, sera etkisini artırıyor ve küresel ısınmaya katkıda bulunuyor.