Daha önce köşemizde yer verdiğimiz yazımız çok büyük ilgi gördü ve bu konuda yaşanan bazı sıkıntıları da ortaya çıkardı. Memurların bilmesi gereken bazı konular vardır ki iş işten geçtikten sonra bunları öğrenmenin maliyeti oldukça fazla olabilmektedir. Bu yazımızda konuyu biraz daha derinleştirecek ve memurların sıkıntı yaşamaması için bazı önerilerde bulunacağız.11.000 TL banka kredisi alan memurun ek mal beyanı karşındaki durumuBirçok memurun disiplin cezasına maruz kaldığı konulardan birisi
Daha önce köşemizde yer verdiğimiz yazımız çok büyük ilgi gördü ve bu konuda yaşanan bazı sıkıntıları da ortaya çıkardı. Memurların bilmesi gereken bazı konular vardır ki iş işten geçtikten sonra bunları öğrenmenin maliyeti oldukça fazla olabilmektedir. Bu yazımızda konuyu biraz daha derinleştirecek ve memurların sıkıntı yaşamaması için bazı önerilerde bulunacağız.
11.000 TL banka kredisi alan memurun ek mal beyanı karşındaki durumu
Birçok memurun disiplin cezasına maruz kaldığı konulardan birisi de süresinde verilmeyen ek mal beyanıdır. Çünkü, ne zaman ve hangi durumlarda ek mal beyanı verileceği bilinmemekte ve gözden kaçırıldığı için de geleceği karartacak disiplin cezasına maruz kalınabilmektedir.
Ek mal beyanı verilmesi Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılmaktadır. Bu Yönetmeliğin Ek Mal Bildirimi başlıklı 10"uncu maddesine göre beyanname vermek zorunda olan kamu görevlileri, eşleri velayeti altındaki çocukları ve kendilerinin şahsi mal varlıklarında önemli bir değişiklik olduğunda, değişikliği izleyen bir ay içinde yeni edindikleri mal, hak, gelir, alacak ve borçlara münhasır olmak üzere ek mal bildirimi vermek zorundadırlar. Elde ettikleri net aylığın beş katı tutarı "mahiyet ve miktardaki malın iktisabı ile hak, alacak veya gelir sağlanması veya borçlanılması", mal varlığında önemli değişiklik sayılmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken husus memurlar için elde ettiği net maaşın 5 katı olan tutarın bilinmesi ve buna göre hareket edilmesidir. Çünkü, bazen bu husus karıştırılabilmektedir.
Bu durumu bir örnekle açıklamak gerekirse; VHKİ kadrosunda görev yapan bir personel net olarak 1.800 TL maaş alıyorsa, 1.900 x 5 = 9.500 TL den fazla mal elde edinmesi ya da borçlanması halinde ek mal beyannamesi verme zorunluluğu vardır. Buradan şu ifadeyi rahatlıkla söyleyebiliriz. Memurun net olarak aldığı aylık, ek beyanname verip vermeyeceğini belirleyecektir. Kimi memur 10.000 TL tutarında mal elde ettiği için ek beyanname vermek zorunda olacak kimi memur ise 50.000 TL mal elde ettiği için ek beyanname verecektir. Bütün kamu görevlilerinin bu duruma dikkat etmeleri gerekmektedir.
Okuyucumuz ise 11.000 TL banka kredisi çektiği için ek mal beyannamesi vermek zorundadır. Verilmediği takdirde cezalı duruma düşülecektir.
Dikkat edin, gayrimenkul ediniminde ek beyan konusunda tartışma var
Bize göre genel beyan dönemi dışında gayrimenkul ediniminde de mal varlığındaki artış tutarı maaşın 5 katı kadar ise ek mal beyannamesi verilmemelidir. Ancak, bu konuyu farklı yorumlayan kurumlar çıkabilir ve ek mal beyanı verme döneminde olduğu gibi tutarı ne olursa olsun ek mal beyanı verilmeliydi denebilme riski olduğu için riske girmeden gayrimenkul ediniminde tutara bakmadan süresinde ek mal beyannamesi verilmesini öneririz.
Burada dikkate edilmesi ve bilinmesi gereken bir husus da birlikte oturulsa dahi velayet altında olmayan çocuklar için yani 18 yaşından büyük çocuklar için hem genel beyan, hem de ek beyan döneminde mal beyannamesi vermeye gerek olmadığıdır.
Dikkatli bir okurumuz gayrimenkul ediniminde tutarın önemi yoktur diyor
Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde yer alan;"8 inci maddede gösterilen mahiyet ve miktardaki malın iktisabı ile hak, alacak veya gelir sağlanması veya borçlanılması, mal varlığında önemli değişiklik sayılır." hükmü dikkatlice incelendiği takdirde bu cümlede yer alan "ve" bağlacından dolayı kazanılan malın miktarı ve niteliği birbirine bağlıdır ve aynı derecede önemlidir. Eğer söz konusu cümlede "ve" yerine veya sözü kullanılmış olsaydı "kazanılan malın mahiyeti" veya "kazanılan malın miktarı" şeklinde ayrı ayrı dikkate almak gerekirdi. Dolayısıyla ek beyan döneminde verilecek beyannamede yer alacak hususlarla genel beyan dönemindeki beyannamede yer alması gereken hususların birbirine karıştırılmaması gerekmektedir.
Zamanında mal beyannamesi verilmemesinden ne anlaşılması gerekir ve cezası nedir?
657 sayılı Kanun"un 125"inci maddesinde "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak" fiilinin karşılığı olan disiplin cezası, kademe ilerlemesinin durdurulmasıdır. Şayet zamanında vermeyi unutmuşsanız daha fazla geciktirmeden hemen beyannamenizi vermenizi öneririz. Bu durumu kurumunuz kendiliğinden tespit ederse, "Kademe ilerlemesinin durdurulması" cezasına muhatap olmanız kaçınılmazken kendiliğinizden vermeniz halinde hiç ceza almamanız dahi mümkün olabilir.
Ancak, Yönetmeliğin süresinde mal bildiriminde bulunmama başlıklı 17 nci maddesinde; Bu Yönetmelikte belirtilen süreler içinde mal bildiriminde bulunmayanlara, bildirimin verileceği mercilerce yazılı olarak ihtarda bulunulur. Bu ihtar, ilgilisine Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ olunur. İhtarın kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde bildirimde bulunmayanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Müfettiş ve muhakkikler de, soruşturma ile ilgili olarak verdikleri süre zarfında mal bildiriminde bulunmayan hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcısına suç duyurusunda bulunurlar." hükmü gereğince, unutma ve benzeri nedenlerle mal beyannamesini zamanında veremeyen personelin öncelikle uyarılması gerekmektedir. Bu uyarıya rağmen belirtilen sürede de beyanname verilmezse o takdirde kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesi suç duyurusunda bulunulması gerekmektedir.
Uygulamada beyanname vermeyi unutan birçok personelin acaba bize ceza verilir mi diye beyannameyi vermeme yolunu tuttuğu görülmektedir. Bu şekilde beyannameyi zamanında vermeyi unutan personel arasında en yüksek unvandan en aşağı unvana kadar personel bulunmaktadır. İdarelerin personele tuzak kurması düşünülemeyeceğinden unutma ve benzeri nedenlerle zamanında beyanda bulunamayan personele kademe ilerlemesi cezası verilmesi doğru değildir. Nitekim bu konuyla ilgili olarak 2010 tarihli ve 3 sayılı Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının hazırlamış olduğu bir inceleme ve araştırma raporunda bizim görüşlerimizi birebir destekleyen ifadelere yer verilmiştir.
