Memurların bazen konuyu bilmemeleri bazen de konunun karışıklığı nedeniyle aile yardımı ödeneğindeki hata ve eksiklikler gözden kaçabilmektedir. Bu yazımızda aile yardımıyla ilgili özellikli durumlar, parasal tutarlar ve sık yapılan yanlış ve eksik uygulamalardan bahsedilecektir.Bu nedenle memurların mutlaka bordrolarına bakarak ödenen tutarları incelemelerini öneririz.
Aile yardımı ödeneğinin kanuni dayanağı
657 sayılı Kanun"un 202"nci maddesine göre; evli bulunan devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verileceği düzenlenmiştir. Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 2.134, çocuklarından her biri için de 250 gösterge rakamının (72"nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenmektedir ve bu ödemeden hiçbir kesinti yapılmamaktadır.
2013 yılının ilk yarısında aile yardımı ve çocuk yardımı ödeneğinin parasal tutarı
Eş için ödenecek yardım tutarı; 2.134 x 0,073837 = 157,57 TL
Her bir çocuk için; 250 x 0,073837 = 18,46 TL
Çocuk 0-6 yaş grubunda ise;
500 x 0,073837 = 36,9 TL
Ayrıca, Sayıştay kararına göre memurun ücretsiz izinli olduğu dönemde kadro ile ilgisi devam etmekte olduğundan ve bu süre içinde aylık ödenmediğinden, memur olan diğer eşe aile yardımı ödenmesi mümkündür.
İsteğe bağlı sigortalıların durumu
İsteğe bağlı sigortalı olan devlet memurunun eşine 657 sayılı Kanun"un 202"nci maddesinde yer alan; "her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için" hüküm uyarınca aile yardımı ödeneği ödenmesinde herhangi bir sakınca olmadığını düşünüyoruz.
Son olarak aile yardımı ödeneği konusunda memurların çok dikkatli olmalarını tavsiye ederiz. Çünkü, kötü niyetli bir idarecinin elinde zamanında yapılmayan veya yanlış bilgiler içeren beyanlar çok ağır disiplin cezalarına dönüşebilir.
Eşleri işsizlik ödeneği alanların aile yardımı ödeneği karşısındaki durumu
Menfaat karşılığı çalışmayan, işsiz olan ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince işsizlik ödeneği alan kişilerin bir sosyal güvenlik kurumundan aylık almasından söz edilemeyeceği için aile yardımı ödeneğinin ödenebileceğini düşünüyorum.
25 yaşını doldurmayıp da askerde olan çocuklar için aile yardımı ödeneği verilir mi?
Devlet memuru olarak çalışıyorum ve 22 yaşındaki çocuğum askere gitti. Bu çocuktan dolayı aile yardımı ödeneği alabilir miyim?
657 sayılı Kanun"un aile yardımı ödeneğini düzenleyen 202"nci maddesinde yer alan hükümler ile, 206"ncı maddesinde yer alan aşağıdaki hallerde çocuklar için aile yardımı ödeneği verilmez:
1. Evlenen çocuklar.
2. 25 yaşını dolduran çocuklar (25 yaşını bitirdiği halde evlenmemiş kız çocukları ile çalışamayacak derecede malullükleri resmi sağlık kurulu raporu ile tespit edilenler için süresiz olarak ödeneğin verilmesine devam olunur.)
3. Kendileri hesabına ticaret yapan veya gerçek veya tüzel kişiler yanında her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışan çocuklar (Öğrenim yapmakta iken tatil devresinde çalışanlar hariç).
4. Burs alan veya devletçe okutulan çocuklar."hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
25 yaşını doldurmayan çocukları askere giden memura aile yardımı ödeneği verilmesini engelleyen bir husus bulunmamaktadır. Ayrıca, bu konuyla ilgili olarak Maliye Bakanlığı"nın 17.4.2010 tarihli yazısıda aynı mahiyettedir.
Ayrıca, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı gereğince burs alan veya devletçe okutulan çocuklar için de aile yardımı ödeneği verilmektedir.
Yetim aylığı alan çocuklara aile yardımı ödeneği verilir mi?
Memur olan eşimin vefat etmesi nedeniyle çocuklarım yetim aylığı almaktadır. Çocuklarımdan dolayı çocuk yardımı almam mümkün müdür?
657 sayılı Kanun"un 202 ve 206"ncı maddelerinde hangi hallerde çocuk yardımı alınacağı ve bu ödemenin kesileceği açıkça belirtilmiştir. Çocuklar için ödenen çocuk yardımının kesileceği haller arasında yetim aylığı almamak diye bir şarta yer verilmemiştir. Bu nedenle yetim aylığı alan çocuklar için çocuk yardımı ödenecektir.
Eşleri evde yaptıkları mantı vb. satan 4/b sigortalıların durumu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu"nun Geçici 16"ncı maddesine göre hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte evde tarhana, erişte ve mantı yapan ev kadınlarının hem vergi muafiyeti vardır hem de daha az prim ödeyerek isteğe bağlı sigortalılık yoluyla emeklilik hakkını elde etme ve sağlık yardımlarından yararlanma hakları bulunmaktadır. Bu haktan yararlanmak için vergi dairelerinden evde el sanatları ile uğraşıldığına dair belge alınıp Sosyal Güvenlik Kurumu"na ibraz edilmesi ve primlerin her ay ödenmesi yeterlidir.
Ayrıca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu"nun 9"uncu maddesinin 6"ncı fıkrasına göre, evde tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlara vergi muafiyeti getirilmiştir.
Bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde 5510 sayılı Kanun"un geçici 16"ncı maddesine göre sigortalı olanların aile yardımından faydalanmaları mümkün değildir. Maalesef birçok kamu kurumunda bu yönde farklı uygulamalar yapıldığını görüyoruz. Yapılan yanlış ödemeler memurlardan tekrar alınacağı için bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.
Başlıklar :

