Açıklık kanamayı durdurabilir…

İlk günden beri ısrarla savunuyoruz. Dünyadaki bütün iletişim kuramları aynı şeyi söylüyor: Kriz durumlarında müphemiyet negatif çalışır ve hasarın, kanamanın devam etmesine neden olur. Hasarı mümkün olan en alt düzeyde tutmanın tek yolu vardır: Olayla ilgili tüm yetkili ve sorumluların en açık ve şeffaf şekilde konuşmaları.

Fon krizini yönetme konusunda başta Sayın Cumhurbaşkanı, devlet ricali atılması gereken bütün adımları attılar. Aynı hassasiyetin iletişim boyutunda yetkili ve sorumlular tarafından gösterildiğini söylemek çok zor. Bu nedenle tezviratçı muhalif medyanın ve sosyal medya çığırtkanlarının saldırıları yankı bulmakta ve kanama devam etmektedir. “Konuşmam aleyhime olur” diye düşünenler kendilerine ve çevrelerine daha fazla hasar verirler.

Şaşırmadan yaşamak

AK Parti’ye katılan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın, Sayın Cumhurbaşkanı ile görüşmesinin ardından onunla ilgili dile getirdiği ifadelerin taşıdığı şaşkınlık algısı bizce üstünde durulması gereken önemli bir husus. Ne demişti Tugay:

“Tahmin ettiğim, tanıdığım Erdoğan’dan çok daha başka bir insan gördüm. Ben karşımda çok dolu, saygın; üstelik babacan, doğal bir yaklaşım içerisinde olan bir insan gördüm.”

İnsani açıdan bakıldığında samimi bir şaşkınlık itirafı…

Ancak insan ne zaman şaşırır?

Hazırlıksız yakalandığında, bilgi eksikliğinde… Soyutlayamadığı ve öngöremediği, karşısındaki kişi ya da olayı okuyamadığı durumlarda…

Oysa bilindiği gibi, bilge olan şaşırmaz. Peki, nedir bilgelik?

Zihinsel tekâmüldeki evreleri dört aşamada ele almak mümkün: 1. Veri, 2. Malumat (Enformasyon), 3. Bilgi, 4. Bilgelik. Veri; tasnif edilmemiş girdidir. Örneğin, İstanbul’un nüfusu. Malumat ise; tasnif edilmiş veridir. Örneğin; kadın/erkek oranı, eğitim, gelir durumu vb. Bilgiye gelince; malumatın yorumlanmış halidir.

Bilgelik, ruhun en üst düzeyde tekâmülü ile bilginin reddiyesini oluşturup doğayı, bireyi ve toplumu bir üst akıl ve ruh aşamasına taşıyacak donanıma sahip olmaktır.

Konuyu biraz daha derinleştirmek için yapay zekâ platformlarına başvurulduğunda şu tür bilgilere rastlamak mümkün:

Aristoteles’e göre, felsefe şaşırmakla başlıyor. Ancak, bu durum öğrenme arzusunun yolun başındaki ‘ham zihin’ hâli (Thauma). Yol katedildikçe, hakikatin özüne iniliyor ve şaşkınlık yerini derin bir kavrayışa ve bilgeliğe (Sophia) bırakıyor.

Seneca, bilge insanın ruh halini anlatırken ‘Nihil admirari - Hiçbir şeye şaşırmamak’ ilkesini merkeze koyuyor.

İmam-ı Gazalî ise zihnin ve kalbin olgunlaşma süreçlerini anlatırken “hayret” ile “cezbe” durumunun tecrübesiz zihinlerde bir sarsıntı yarattığını, ancak “ilimde derinleşenlerin” (râsihûn) her olguyu hikmetle karşılayıp vakarını koruduğunu belirtiyor.

İbn Haldun da “basiret” kavramına vurgu yapıyor. Ona göre, olayların arkasındaki sosyal ve siyasi yasaları bilen devlet adamı ya da bilge kişi için şaşırtıcı bir gelişme yok. Şaşırmak, İbn Haldun için, durumun nedenlerini ve tarihsel birikimini analiz edememiş olmanın bir neticesi.

Mevlânâ’ya göre; ham zihnin her yeni duruma şaşırması bir çocukluk hâli. Hakikatin gözüyle bakan basiret sahibi insan, olayların dış yüzündeki süse veya güce takılıp kalmaz; arkasındaki özü bildiği için sükûnet içinde olur.

Doğu ve Batı’nın buluştuğu bu tespitlerden yola çıkarak sadece siyasette değil; gündelik hayatın akışında da şaşırmak yerine zihinsel hazırlığı ve farkındalığı güçlendirmek yerinde olacaktır.

Bir insanın birikimine, başarısına veya derinliğine şaşırmak; aslında o insanı ve potansiyelini daha önce yeterince değerlendirmediğinizin itirafı olarak görülebilir.

Şaşırmadan yaşamak, hayata karşı duyarsızlaşmak demek değil elbette. Aksine; insanın, doğanın ve sistemlerin sunduğu tüm ihtimalleri öngörecek bir birikime, derinlik ve ruhsal tekâmül seviyesine ulaşmak demek.

Çok yaşayın

İstanbul’da yaşanan sel felaketiyle ilgili, Instagram’da karşımıza çıkan bazı kareler bu sınavın nasıl verilmesi gerektiğine dair güzel örneklerdi. Koton ve RAMS Park House Maslak selde mahsur kalanlara kapılarını açmış, yiyecek, içecek ve kuru kıyafet desteğinde bulunmuş.

Bir markanın gerçek itibar sermayesi borsa değerleriyle değil, zor günde halkın hafızasında bıraktığı izlerle de ölçülebilir.

Selin ortasında yardım alan bir vatandaşın duası ya da o anı görüp paylaşan tarafsız bir gözün takdiri, milyarlarca liralık reklam bütçesinden çok daha kıymetli olabilir.

Zor günde imkânlarını seferber eden kuruluş yönetimlerini ve sahada emek veren çalışanlarını gönülden tebrik ediyoruz. Toplumsal hafızada yer eden bu duruşa paha biçilemez.

Genç sanat gönüllüleri için fırsat

Sürdürülebilir bir kültür-sanat ekosistemi yaratmak, yalnızca sahne açmakla veya sponsorluk logosu basmakla olmuyor. Gerçek vizyon; genç yeteneği keşfetmek, onu alanında uzman isimlerle buluşturmak, fikrini olgunlaştırabileceği özgür bir üretim alanı sunabilmek ve sektöre kazandırabilmektedir. Zorlu PSM’nin 2021 yılında başlattığı ve bu yıl altıncı dönemine giren PSM Atölye Projesi, böyle bir kurumsal akıl ve toplumsal sorumluluk anlayışının bir örneği...

Beş yılda 108 genç yetenek mezun edilmiş ve 40 özgün tiyatro oyununun sahneyle buluşmasına zemin hazırlanmış. Tiyatro yönetmeni ve eğitmen Serdar Biliş küratörlüğünde yürütülen bu yapı; tiyatronun mutfağına, üç alana odaklanıyormuş: Dramatik Yazarlık, Tiyatro Yönetmenliği ve Tiyatro Yapımcılığı.

18-30 yaş arasındaki gençlere ücretsiz ve 28 haftalık kapsayıcı bir müfredatla sunulan projede, yerli ve yabancı uzmanların süzgecinden geçen genç zihinler, sadece eğitim almıyor; fikrini profesyonel bir üretime dönüştürme fırsatı da bulabiliyormuş.

Eğer tiyatroya gönül veren gençlerdenseniz, söyleyecek bir sözünüz, sahnede hayata geçirmek istediğiniz bir fikriniz varsa PSM Atölye’nin 6. dönem başvuruları 1 Kasım tarihine kadar devam ediyormuş. Başvuru koşulları ve tüm detaylar Zorlu PSM’nin web sitesinde, uygulamasında ve sosyal medya hesaplarında mevcut.