Doğudan “çevreleme” mi? “Türkiyesiz Türk Dünyası” mı? Her şey “Mekke İttifakı” ile başladı. Peki neden? Türkiye ve Azerbaycan, bu “cinnet hali”ne son vermeli.

Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde ilk kez böyle bir gerilim yaşanıyor. Eğer soğukkanlı bir müdahale olmazsa, derin bir ayrışma ortaya çıkar ve bu, iki ülke için de intihar anlamına gelir.

Gerilimin mahiyeti, karşılıklı yanlış anlamaların çok ötesine geçti. Bu kadar olsaydı telafisi kolaydı. Karşılıklı istişarelerle bunlar aşılabilirdi. Duygusal kırgınlıklara çözüm bulunabilir, güven yeniden tesis edilebilirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in görüşmesi fırtına bulutlarını dağıtır, yola devam edilirdi.

TÜRKİYE İLE ORTA ASYA ARASINDAKİ BAĞI KOPARMAYA DÖNÜK GİRİŞİM…

Ama bu gerilimin iki ülkeyi de aşan, Anadolu-Orta Asya ilişkilerini koparabilecek, coğrafya parçalanmasına yol açabilecek boyutları var. Bu yüzden, yönetilmesi zor ama imkansız değil. 29-30 Ekim’de Ankara’da yapılacak Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi, bu gerilimi ortadan kaldırmak için ilk ve belki de tek fırsat gibi duruyor.

Hemen söyleyelim ki, hamasetle, duygusallıkla, organize kamuoyu tepkileri ile yönetilebilecek bir gerilim değil bu. İşin niteliğine bakınca, iyi planlanmış bir çalışma, bir ayrışma var ortada.

Kafkasya-Orta Asya’nın geleceğine dair bir tasarım var. Türkiye-Orta Asya ilişkilerini koparmaya dönük bir girişim var.

HER ŞEY MEKKE İTTİFAKI’NIN KURULMASI İLE BAŞLADI! PEKİ NEDEN?

Her şey Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke Savunma İttifakı kurulmasıyla başladı.

Husiler’in Suudi Arabistan’a saldırıları, bu ülkenin de öncekiler gibi “parçalanma” tehdidi hissetmesi, Türkiye’nin tereddütsüz destek girişimi, bütün bölgede taşları yerinden oynattı.

Karabağ savaşı sırasındaki Türkiye-Azerbaycan-Pakistan ortaklığına benzer bir dayanışma bu sefer Suudi Arabistan için harekete geçiyordu. Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde yürütülen savunma dayanışmasına benzer bir dayanışma S. Arabistan için yapılıyordu.

Ama nedense bu ittifak Doğu Afrika’dan, Kızıldeniz’den Kafkasya’ya kadar her yerde hareketlenmelere yol açtı. Türkiye için, coğrafyada bir devletin daha parçalanmasını önleme gibi masum bir girişimin etkisini Azerbaycan’da görmek talihsizlikti.

“Bu ittifak İran’a karşı kuruldu” diyenlere karşı İran bile “Mekke İttifakı’na katılabiliriz” derken, Azerbaycan’ın Türkiye’ye tavır alması anlaşılabilir bir şey değil.

KAN BAĞININ ANLAMI YOKSA GERÇEKLERE DE DÖNEBİLİRİZ?

Türkiye için Türk dünyası vatandır. Jeopolitik hedeflerin ötesinde kan bağıdır, kardeştir, ortak dünyadır. Türkiye’nin bölgeye yönelik politikaları büyük oranda bu duygusal bağa göre seyir alır.

Ama birileri Türkiye’ye, “Bunların hiçbir anlamı yok” diyorsa Türkiye’nin bu coğrafyada bin yıldır yaşadığı devasa bir tecrübe birikimine sahip olduğunu bilmeli.

Bizler; coğrafyanın tamamında, her bir metrekarede şehit kanı olan bir milletiz, devletiz. Birinci Dünya Savaşı’nda Batı dünyasının tamamıyla hesaplaşmış, imha edilmekten kurtulmuş ve ayağa kalkmış bir milletiz.

Türk dünyasını, İslam dünyasını kardeş bilmiş, gücümüz yettiğince korumuş, koruyamadığı zaman da acısını hissetmiş bir milletiz.

TAM DA İSRAİL TÜRKİYE İLE SAVAŞA HAZIRLANIRKEN...

Bu gerilimin, Türkiye-İsrail krizinin zirveye çıktığı zamana denk gelmesi düşündürücüdür. Daha dün Netanyahu “Türkiye ile savaş”tan söz ediyordu. “Erdoğan yönetimi olduğu sürece Türkiye ile iyi ilişkilere geri dönülmeyecek” diyordu.

İsrail; Türkiye’ye karşı Rum Kesimi ve Yunanistan’la bir cephe kurdu. Doğu Akdeniz ve Ege’den Türkiye’yi tehdit ediyor. Türkiye ile savaş hazırlığı yaptıklarını açık açık söylüyorlar.

Bunlar olurken İsrail’in Türkiye’nin doğusunda yeni bir “Cephe” kurmaya çalıştığını görmeye başladık.

Türkiye-Türk Cumhuriyetleri arasında bir kopma planladığını artık hepimiz biliyoruz.

DOĞUDAN DA “ÇEVRELEME”… “TÜRKİYESİZ TÜRK DÜNYASI” PLANI.

Kişisel olarak; Azerbaycan’la ilişkilerdeki gerilimin tek sebebinin bu olduğunu düşünüyorum. Mesele İran değil, Rusya değil, doğrudan Türkiye’dir. Güneyden ve batıdan “çevreleme”ye doğudan “çevreleme”nin eklenmesidir. “Türkiye’yi dışarıda bırakacak bir Türk Dünyası” kurma planıdır. Ve bu katıksız bir İsrail kurgusudur.

Türkiye-İsrail ilişkilerindeki kriz ideolojik değil, jeopolitiktir. Türkiye’nin ve İsrail’in coğrafya hesaplarının çatışmasıdır ve bu konjonktürel bir şey değildir. Ve bu Erdoğan dönemi ile sınırlı da değildir. İran-İsrail çatışmaları ile anlaşılabilecek bir şey de değildir.

BUNLAR BİZE ÇOK TANIDIK GELİYOR.

Afganistan ve Irak işgaliyle başlayıp; Yemen, Sudan, Suriye, Libya, Lübnan, Filistin, Basra Körfezi, Kızıldeniz ve İran’la devam eden “harita parçalama” planlarının tamamı İsrail kurgusuydu.

Şimdi bu kurgu S. Arabistan’a yöneldi. Doğrudan Türkiye’yi savaşla tehdit ediyor. Bu gelişmelerin ideolojiyle, mezheple alakası yok.

Türkiye böyle tehdit edilirken, Türkiye’nin en hassas kardeşlik ilişkilerinin tehdit edilmesi de bir İsrail kurgusudur. 28 Şubat’tan 15 Temmuz’a kadar bunun onlarca örneği ile yüzleştik. Dolayısıyla her şey çok tanıdık.

HER ÜLKE BAĞIMSIZDIR. KENDİ TERCİHİNİ YAPAR.BİZ BUNU SORGULAMAYIZ.

Ülkeler bağımsızdır. Neyi tercih ettiklerini kimse sorgulayamaz. Biz de Azerbaycan’ın tercihlerini sorgulayamayız. Ama her ülke, tercihlerinin sonraki adımlarında nelerle yüzleşebileceğini düşünür. Bu bir hesap işidir.

Neden? Coğrafyamızda bütün ülkeler yaklaşan fırtınalara karşı pozisyon alırken, gemileri sağlam limanlara bağlamak, ülkeler arasındaki dayanışmayı daha da güçlendirmek esas olmalı.

Özellikle Türk dünyası çok daha uzun soluklu ilişkilere bel bağlamalı. Hiçbir hesap, bu yolu kapatmamalı. Bizler, yarın Azerbaycan’a yönelebilecek tehditler için derin endişe duyan insanlarız.

BAŞÖRTÜSÜ YASAĞI ÖZELLİKLE KURGULANDI!

Bu gerilim tırmanırken Azerbaycan’da başörtüsü özellikle devreye alındı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yıllarca mücadele ettiği, hassas olduğu bir alandı.

Türkiye’de iktidar alanını oluşturanların hassas olduğu bir alandı. Bu yolla Türkiye’de kamuoyu provoke edilmek istendi. Amaç, oluşacak tepki ile Türkiye ile Azerbaycan arasında ayrışmayı tetiklemekti.

Bu tam bir İsrail kurgusu, aklıydı. Çok iyi planlanmıştı. Çünkü 28 Şubat’ta bu ülkede aynısı denendi. Vatanseverler devlet düşmanı olarak listelendi. Bu yöntem de oldukça tanıdıktı.

“ERDOĞANSIZ TÜRKİYE” SİNYALLERİ!

İşin bir başka vahim boyutu, İsrail’in ajandasında “Erdoğan’ı denklemden çıkarma”nın hep varolmasıdır.

Bugüne kadar onlarca deneme yapıldı, başarılı olmadı. Bir kez daha mı denenecek? Birileri yine “Erdoğansız Türkiye” hayalleri mi kuruyor?

İsrail’den son günlerde gelen mesajların hep bu çerçevede olması dikkat çekici. Türk-İsrail savaş gündeminden son günlerde içeride yaşanan bazı gelişmelere kadar, birçok konuda bunun sinyallerini alıyoruz.

Bu hayallerle zehirlenenlerin tamamı kaybetti, yine kaybeder.

BU GÜÇ TÜRKİYE VE ORTA ASYA GÜÇLENMESİ İÇİN KULLANILMALI.

Kişisel olarak, Karabağ savaşından önce Azerbaycan ve Aliyev ile ilgili güçlü yazılar yazdım. Azerbaycan’ın jeopolitik gücünün ne olduğunu, nasıl güçleneceğini, Karabağ sorununun acilen çözülmesi gerektiğini, Aliyev’in güçleneceğini yazdım.

Amacım bu güç inşasının Türkiye ve Türk dünyasının yakınlaşması, güçlenmesi yolunda kullanılmasıydı. Bu gücün Türkiye’ye karşı kullanılabileceğini düşünemezdim bile. Hâlâ da bunu düşünemiyorum.

TÜRK CUMHURİLETLERİ VE TÜRKİYE REHİN ALINMIŞ OLUR…

Hâlâ öyle. Azerbaycan’ın Anadolu-Orta Asya, doğu-batı arasındaki güçlü konumu ortada. Ama bu güç, Türkiye’nin doğu kapısını kapatmamalı. Türkiye-Orta Asya ilişkilerini rehin almamalı.

Bu güç Türk Cumhuriyetleri’nin Batı’ya açılan kapılarını kapatmamalı. Türk dünyasının Batı’ya ulaşmasını rehin almamalı.

Bir süre Türk Cumhuriyetleri benzer bir sıkıntıyı hissedebilir. Cumhurbaşkanı Aliyev, elindeki gücü Türkiye ve Türk dünyasına karşı kullanmamalı. Bu, coğrafyamızda büyük bir parçalanmaya neden olacaktır.

Bölgede hiçbir ülkeyle, İsrail’e böyle bir vesayet gücü verilmemeli.

BAŞKASININ UÇAĞINDA GİZLENEREK ZİRVEYE GİDEN BİR ÜLKE LİDERİ!

Birilerinin “Türkiyesiz Türk Dünyası” planı varsa, ki şu an öyle bir hissiyat ve işaret var, kendi ayağımıza kurşun sıkmış oluruz.

Güçlü ülkelerle çevrilmiş Orta Asya’daki bütün devletler, yakın gelecekte bunun acısını çekmek zorunda kalabilir. Herkes şunu bilmeli; Cumhurbaşkanı başka bir ülkenin yolcu uçağında gizlenerek Azerbaycan’a giden İsrail, bu ülkelere gelecek güvencesi verecek güçten yoksundur.

ÇOK DAHA BÜYÜK KOPUŞLAR OLUR.

Anlaşılan İsrail’deki seçimlere, Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine kadar bu tartışma devam edecek.

Umarız bir durulma olur. Eğer olmazsa, ikinci, üçüncü adımlar gelir ve çok daha ciddi kopuşlar olur. Türkiye’nin sessiz duruşu işin hassasiyeti, zararın azaltılmasına yöneliktir. Bu bir zaaf değil, akil hareket ekmektir.

Türkiye bin yıldır bu coğrafyada ve hep güçlü kalmayı bilmiştir. Yine bilir, bilecek güç ve tecrübeye sahiptir.

ORTADOĞU’DAKİ SENRAYOLAR ORTA ASYA’YA TAŞINMAMALI.

Ama Ortadoğu’daki savaş, parçalanma ve savruluşun Kafkaslar ve Orta Asya’ya taşınmaması lazım. Coğrafyanın sadece son otuz yılına bakanların, Türkiye’nin ne tür kaygılar taşıdığını anlaması lazım.

Türkiye’nin, Azerbaycan dış politikasının, güvenlik politikalarının dar koridorlarına hapsolmayacak coğrafi sorumlulukları var, bunun anlaşılması lazım.

TÜRKİYE YANLIŞ ANLAMALARI DÜZELTİR!

Eğer Aliyev’in ve Azerbaycan’ın kaygıları varsa, Türkiye bunları hızla gidermeli. Kadrolarından başlayarak nerede hata varsa düzeltmeli. Azerbaycan’ın bağımsızlığını zedeleyecek hiçbir girişime izin vermemeli ve vermeyecektir.

Bu gerilimi günübirlik yanlış anlama gibi görmek hata olur. Daha yapısal bir ayrışma tezgâhlanıyor. Bu tezgâhı kimlerin kurduğu da açıkça biliniyor. Ama Azerbaycan kendine başka bir yol çizmişse, Türkiye’nin de önlemlerini alacağı bilinmeli.

AKDENİZ’DE SAVAŞ ÇIKARSA, DOĞUDA BAŞKA BİR TEHDİT Mİ YAŞAYACAĞIZ? AZERBAYCAN UKRAYNA OLMAMALI!

Ne yani, yarın bir gün Doğu Akdeniz’de bir Türk-İsrail savaşı çıkarsa, Ege’de bir Türk-Yunan savaşı çıkarsa, doğudan başka bir tehdit mi gelecek, bunu da mı düşünmeliyiz?

Her şeyden önce, Azerbaycan’ın yeni bir Ukrayna olması yönünde kapılar açılıyorsa, acilen bu kapıların kapatılması lazım.

Zira Kafkasya karışırsa kimse toparlayamaz. Orta Asya rüyası başlamadan biter. On yıllardır Ortadoğu’da uygulanan kurgunun Kafkasya ve Orta Asya’ya taşınmasına izin verilemez.

Umudumuz Ankara’da, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in bu “cinnet hali”ne bir son vermesidir.

Bunu da aşacağız. İnanıyorum.

Herkesin sustuğu bir zamanda bu sözleri söyleyen “kötü”dür. Ama ülkelerimiz için duyduğum güzelliklerin yanında bu “kötü olma hali” hazmedilir…