Soykırımcı Netanyahu’nun kader seçimi..

27 Ekim’de yapılacak olan İsrail seçimlerinin iki baş aktörü var, biri Soykırımcı Binyamin Netanyahu diğeriyse eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot. 40’a yakın partinin iştirak edeceği bu seçimde anketlere göre her iki isim de hükümet kuracak sayıya ulaşamıyor. Anketlere göre Eisenkot az bir farkla önde görünüyor.120 üyeli İsrail Meclisi’nde 61 vekile ulaşan parti veya blok hükümeti kuruyor. Zaten İsrail uzun süredir koalisyonlarla yönetiliyor.

Soykırımcı Netanyahu için bu seçim bir “kader seçimi”. Eisenkot’un hükümeti kurması halinde Netanyahu seçimi kaybetmekle kalmayacak, hakkındaki yolsuzluk davaları sebebiyle hapse de girecek. Netanyahu “Uluslararası Ceza Mahkemesi”nce savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar sebebiyle hakkında yakalama emri verilen bir kaçak. Bu yüzden Netanyahu iktidardan düşmemek için yeni bir savaş çıkarmak dahil her türlü melaneti işlemeye hazır.

Dünyanın en çok nefret ettiği kişiler arasında yer alan Soykırımcı Netanyahu ABD dahil İsrail dışında yaşayan Yahudilerin önemli bir kesimi tarafından dışlanmış bulunuyor. Bu Yahudiler Netanyahu’yu anti-Semitizmi diriltmekle suçluyorlar. Netanyahu’nun Avrupa’da yükselen radikal Sağ partilerle kurduğu ilişki de Avrupalı Yahudiler tarafından endişeyle izleniyor.

Ekim 2023’ten bu yana önemli sayıda liberal, seküler genç Yahudi Batı ülkelerine göç etti. Netanyahu İsrail dışına çıkan seküler Yahudiler’in oy kullanmak için İsrail’e gelmelerini engellemeye çalışıyor. İsrail aleyhinde “Uluslararası Adalet Divanı”nda(UAD) da bir dava sürüyor. Hem söz konusu UCM kararı, hem de UAD’de yürüyen dava ‘Liberal Avrupa’yı Netanyahu’nun yönetmeye devam edeceği bir İsrail’i desteklemekte güç duruma düşürüyor.

Öteden beri İsrail’in yanında duran liberal Avrupalılar şimdiki durumda Netanyahu iktidardan gitmedikçe İsrail’in fena halde bozulan uluslararası imajının kesinlikle düzeltilemeyeceğini düşünüyorlar. ABD ve Avrupa kamuoylarının büyük ölçüde İsrail aleyhine dönmesi iktidarları zorlamaya başladı. ‘Liberal Avrupa’ bu sorunu Netanyahu’yu tükürerek çözmek istiyor.

Aslında Eisenkot ve diğerleri de politik ve ideolojik olarak Netanyahu’dan pek farklı değiller. ‘Liberal Avrupa’nın sözde “iki devletli çözüm”ü savunmasına rağmen İsrail’in Siyonist partileri ‘Filistin Devleti’ne hayat hakkı tanımamak konusunda yarış halindeler. O kadar ki Netanyahu ve Eisenkot biribirlerini Filistin Devletini desteklemekle bile suçlayabiliyor.

Eisenkot, “X” hesabında Netanyahu’nun merhum Yaser Arafat ile tokalaştığı bir video bile yayınladı. Yaptığı bir açıklamada Eisenkot, “Filistin devletinin kurulmasına karşıyım. İki halk için iki devlet çözümünün doğru olduğunu asla söylemedim” diyordu. Netanyahu ise Eisenkot liderliğindeki bir hükümetin Filistin Devleti’nin kurulmasına yol açacağı uyarısında bulunuyordu. Buna rağmen ‘Liberal Avrupa’ Eisenkot’u iktidarda görmek istiyor.

İsrail’de Eisenkot ve Netanyahu arasındaki bir diğer oy toplama tartışmasıysa askerlik yapmayan “Ultra-Ortodoks Haredi Yahudiler” ile ilgili. Eisenkot seçim kampanyasında Harediler’in zorunlu askerlik kapsamına alınacaklarını taahhüt ediyor. Eisenkot’un kampanyası seçmenlere “Netanyahu’nun askerlikten kaçanlardan oluşan hükümeti” ile “Siyonistlerin askere alma hükümeti” arasında seçim yapmaları çağrısında bulunuyor.

Anketler Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi’nin 22 sandalyeye ulaştığını, Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi’ninse 20 sandalyede kaldığını gösteriyor. İki parti de hükümet kurabilmek için koalisyon ortakları olacak diğer partilere güveniyor. Önceki dönemlerde olduğu gibi hiçbir parti hükümet kuracak sayıya ulaşmadığında seçim yenilenecek. Böyle bir ihtimal Eisenkot için kötü haber. Zira yeni bir seçime kadar Netanyahu Başbakan olarak devam edecek ve daha önce de yaşandığı gibi rakiplerini zayıflatarak devre dışı bırakacak.

Netanyahu ve Eisenkot arasında “dönüşümlü başbakanlık” modelini içerecek bir koalisyon seçeneği de var. Ancak böyle bir koalisyonun uzun ömürlü olması pek mümkün gözükmüyor. Mayıs 2020’de Netanyahu ve eski Genel Kurmay Başkanlarından Benny Gantz arasında kurulan koalisyon kısa sürede çökmüştü. Gantz’ın Kasım 2021’e Başbakanlık görevini devralması bekleniyordu. Netanyahu dalaverelerle görev devri yapmayarak Meclisi feshetti.

İsrail’de koalisyon aritmetiği o kadar karmaşık ki birçok iktidar formülü dolaşıyor ortalıkta. Netanyahu bu formülleri lehine çevirerek suyun üstünde kalmaya çalışacak. Dünya kamuoyu ise Soykırımcı Netanyahu’nun işlediği suçlardan hapse girmesini dört gözle bekliyor.