
Birini tanımak, soruşturmak için bazı geleneksel, sembolik sorularımız vardır: “Kimdir, nedir, ne yer, ne içer…” deriz… Ya da biraz daha karmaşık düşünmeye yatkınsak, “Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim…” gibi analizlere girişiriz…
Söz konusu kişi ya da kişiler hakkında ilk izlenimi ya da teknik tabirle ‘algılama’yı bu soruların cevaplarından çıkarak oluştururuz…
Yılın ilk günlerini bu nedenle de severiz… Pek çok firma bir önceki senenin tam bir değerlendirmesini yapar ve yayınlar… Ortaya çıkan farklı alanlardan spesifik verileri birleştirerek ‘big data’ya erişmek, böylece Türk toplumunun eğilimleri ya da hedef kitlenin tercihleri hakkında fikir edinmek mümkün olur ve işe nereden başlanması gerektiği konusunda aydınlanırız… Gelin bir bakalım…
Çevrim içi yemek sipariş markası Yemeksepeti’nin 2025 yılında aldığı milyonlarca siparişten elde ettiği verilere göre; en çok tercih edilen mutfaklar listesinde döner ilk sıradaki yer alırken; burger ve pizza gibi küresel seçenekler ile kebap/Türk mutfağı kategorileri kullanıcıların en sık yöneldiği lezzetlerdenmiş. Büyükşehir verileri, İstanbul ve İzmir’de lahmacun gibi klasiklerin yanı sıra ayran ve mercimek çorbası gibi tamamlayıcı ürünlerin de sepetlerde güçlü bir eşlikçi olduğunu göstermiş.
Yayın platformu Spotify da geçen yılı analiz etmiş; sonuçlar içinde en önemlisi; Türkiye’de en çok dinlenen ilk 100 şarkıdan 98’inin yerli olması… Demek ki yerli ve millîlik ‘pazarlama iletişimi’nde hâlâ bir numara!..
Türkiye’de en çok dinlenen sanatçı BLOK3, en çok dinlenen şarkı ise “Sevmeyi Denemedin” imiş.
Rap müziğin ağırlığı hissedilen listede başı çeken diğer isimler şöyleymiş: Ati242, Semicenk, Era7capone ve Lvbel C5… Dedublüman, Hande Yener, Ebru Gündeş, manifest, Simge ve Sertab Erener yılın önemli çıkışlarına imza atarak, Türkçe Pop’u, alternatif rock’ı ve hatta arabesk gibi türleri de ilk 20’ye taşımışlar.
Listenin bir de ‘şaşırtmayan’ ve bizim gibi pek çok rapçinin adını duymamış olan ‘dinozor’ları sevindiren gerçeği var: Spotify’ın en çok dinlenenleri arasında her yıl mutlaka ilk 10’da yer alan Sezen Aksu, 2025’te de en çok dinlenen kadın sanatçı olmuş.
Bir liste de Hepsiburada’dan… HepsiJet ile 2025 içinde teslim edilen kargo sayısı 120 milyonmuş… En çok alışveriş, 3 büyükşehir dışında Bursa, Kocaeli ve Antalya’dan yapılmış. En çok arananlar kategorisinde ise klima, tablet, cep telefonu, robot, süpürge ve TV ile teknolojik aletler yer almış…
İddiaya göre, e-ticaret insanı yalnızlaştıran unsurlardan biri imiş… Pazara git, AVM’ye git, insanlarla karşılaş, esnafla, tezgâhtarlarla sohbet et… Bunlar birer sosyalleşme vesilesiydi… Şimdi, siz ve cep telefonunuz pek çok şeyi halledebiliyorsunuz…
Uluslararası danışmanlık hizmetleri şirketi Ernst&Young’ın dünya genelinde farklı kurum ve sektörlerden 18-64 yaş arası 5.000’in üzerinde çalışanla hayata geçirdiği “Çalışan Aidiyet Barometresi” sonuçlarına göre; dünya genelinde çalışanların yüzde 85’i, iş yerinde artan bir yalnızlık ve soyutlanma hissi yaşadığını söylemiş. 2023’e kıyasla yüzde 10 artan bu his, özellikle genç kuşaklarda daha yoğun görülmüş. Z kuşağının yüzde 92’si ve Y kuşağının yüzde 87’si bu duyguları paylaştığını belirtmiş.
Gelin de sözleri Sevgi Anlı’ya, bestesi Attila Özdemioğlu’na ait o ünlü şarkıyı anımsamayın: “Tanrı’m, tek başına koyma kulların / Yalnızlığa ancak sen dayanırsın…”
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesindeki Perfüzyon Kulübü, “Etkili Konuşma, Hitabet ve Kendini Dinletme” başlıklı etkinlikte; sağlık alanında iletişimin yalnızca bir “yumuşak beceri” değil; insanı merkeze alan, iyileştirici ve koruyucu bir güç olduğu vurgulanmış…
Sağlık çalışanlarının hasta ile kurduğu ilişkinin tedavi sürecini doğrudan etkilediği ifade edilen toplantıda, güçlü iletişimin hastada güven duygusunu artırdığı belirtilmiş.
‘Sağlıkta şiddet’ meselesi yeni olmadığı gibi tek boyutlu bir sorun da değil… Bu konuda 2013 yılında kurulmuş bir TBMM Araştırma Komisyonu da var, çeşitli araştırmalar da…
Örneğin, Sağlık Bakanlığı’nın “Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi”nde 2012 yılında yayınlanan rapora göre; sağlık çalışanlarının sadece yüzde 8,5’inin çalıştıkları ortamı güvenli bulduklarını ortaya koyuyor. Ayrıca şiddete maruz kalan sağlıkçı oranı yüzde 57,6; maruz kalınan ortamlar ise şöyle sıralanmış: Çalışma odam yüzde 21,2, Hastane koridoru yüzde 19,6, Hasta odası yüzde 17,5, Hastane bahçesi yüzde 1,1…
Araştırmada vurgulanan bir diğer husus ise sağlık çalışanlarının ‘etkili iletişim teknikleri’ni kullanarak şiddeti engellemelerinin muhtemel olması… Empatiye dayalı, güven unsurunu pekiştirecek bir iletişim dili, şiddeti engellemede geliştirilmesi gereken alanlardan biriyse, ihmal etmemekte yarar var…
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.