Naylon tezgâh, plastik çiçek

Türbeler, mezarlar ve serviler semti olan Eyüp Sultan’a güneşli bir günde giriyorum. Haliç projesinin getirdiği ferahlık her yana yayılmış. İnsanlar yeşil alanlara dağılmışlar. Laleler açtı açacak.

Eyüp Polis Karakolu’nun önünden itibaren evliyanın himmetine sığınmış derme-çatma bir çarşı ile karşılaştım.

Seccadeler, başörtüleri, tespihler, takkeler, levhalar, halk için kaleme alınmış dinî kitaplar, dua mecmuaları, namaz hocaları, son yıllarda sayıları hızla artan Kur’ân-ı Kerim mealleri vb.

Plastik tabaklar üzerine serigrafla basılmış levhalar. Bu levhaların yaldızlı yazıları ile plastiğin izdivacı çarşıdaki arabeski belirliyor. İster istemez gecekondudan şehre dönüşüveren nevzuhur mahallerdeki garip camileri hatırlıyorum. Bu camilerde yerli yersiz kullanılan plastik eşyaları, fayans bolluğunu, acı yeşilleri. Hele ki mihrabın iki yanına plastik tasları üst üste monte edip içinden bir floresan geçirerek yapılan tuhaf lambaları. Kâğıda, taşa ve ahşap unsurlara munis bir yaklaşımla oturan bu levhaların plastik üzerindeki duruşları aleladeliğin, sıradan ucuzluğun, boş vermişliğin ve hadi tasavvufî bir tarifle kesrete düşkünlüğün işareti değil mi?

Bu yaldızlamanın, plastik ticaretinin son bulmasını arzuluyorum. Çünkü vitrinde bir başka garabet bana bunu ikaz ediyor. Kur’ân-ı Kerim’in tezhipli ilk sayfalarını açmışlar, kocaman bir yaldızlı çerçeveye yerleştirmişler, yaldızları sayfaların kenarlarına da bulamışlar. Bakana plastik çiçek cümbüşünü çağrıştırıyor. Sahte, kokusuz, donuk, mânasız bir görüntü. Kanaatim şu: Bu plastik uygulaması, bu naylon furyası ne kadar dinî kisveye bürünürse bürünsün mânasız ve köksüz kalacak. Ona yaklaşanlar, ondan bir şifa umanlar plastik çiçek koklayan kişiler gibi olacak, gül kokusu yerine tiksindirici bir plastik kokusu duyacaklar. Nereden çıkarıyorsun bunları yahu demeyin.

Çünkü birkaç adım sonra bu derme-çatma çarşının tam ortasında küçük bir tezgâhta hamayil satan bir adam yolumu kesiyor.

Plastiğin uzantısı bu adam. Basılmış hazır muska satıyor. Hamayil diye bağırıyor. Muska açık, uzunca bir kâğıda yazılmış ve ofset basılmış. Hatta bir kısmını okuyor bana, alacağımı sanıyor. Tezgâhın bir köşesinde balmumu ile terbiye edilmiş bezler var. Birkaç tanesini katlayıp üçgen hâline getirmiş, satışa hazır etmiş.

“Çocuğu olmayan gelinler, kocaya varamayan kızlar, dükkânına bereket isteyen esnaflar, hastalar, sağlar, şifa arayanlar...” adam bağırdıkça bağırıyor.