İran savaşı Trump’a bir kez daha kaybettirdi 

Ara seçimler Amerikan siyasetinde başkan için bir güvenoyu testi olma özelliği taşıdığı kadar onun temsil ettiği partinin gelecek başkanlık seçimlerindeki muhtemel performansına dair önemli bir referandum olma özelliği taşıyor.

Dün gerçekleştirilen ABD’nin ara seçimlerinin sonuçları da bugünden itibaren Amerikan siyasetindeki mevcut dönüşümler ve bunların geleceğe yansımalarını anlamak bakımından önemli.

Seçim sonuçlarını ve seçmen temayüllerini etkileyen faktörlerin başında İran savaşının olduğu görülüyor. Bu durum sadece ara seçimler ve Trump açısından değil, iki sene sonra yapılacak başkanlık seçimlerinin akıbetine ilişkin kayda değer bir projeksiyonu da ortaya koyuyor. “ABD’nin gelecek başkanını yine bir savaş belirleyecek… İran savaşı…” (23 Temmuz 2026, Yeni Şafak). Mevcut tabloda şayet savaş yanlısı statükodan dönülmezse Trump’tan sonra ilan edilecek ismin -en kuvvetli aday olarak yardımcısı J. D. Vance- Cumhuriyetçi bir başkan adayı için yarışın oldukça zorlu geçeceğini şimdiden söylemek mümkün.

Ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti ve Trump’ın mağlubiyetinde belirgin bir biçimde -sadece Demokratların değil, Cumhuriyetçiler arasında da kartopu gibi büyüyen İran savaşına tepkiler, Gazze soykırımı karşısında İsrail’e devam eden koşulsuz destek ve savaş ekonomisinin yarattığı maliyet etkili oldu. 

Demokratların Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu belirgin bir farkla kazanmasıyla Trump’ın görevi dolmasına 2 yıl kala topal ördeğe dönüşme potansiyeli ve ilk döneminde olduğu gibi yeniden bir azil süreciyle karşılaşması muhtemel senaryolar arasında görünüyor. 

Üstelik artık Trump’ın karşısındaki muhalif blok sadece Demokratlardan da ibaret değil. Trump’ın bugüne kadar yanında olan birçok büyükelçi, asker, Beyaz Saray danışmanı, Cumhuriyetçi Parti’den etkili isimler ve onu destekleyen medya, seçim sonuçlarına ilişkin tek bir ağızdan “Seçimleri İran savaşı nedeniyle kaybettik, İran savaşını açmasaydık sonuçlar yüzde yüz farklı olurdu” açıklamaları yapıyor.

Trump ise bu dip dalgaya karışık mesajlarla cevap veriyor. Bir yandan “ABD’de kaybedersem İsrail’e başbakan olurum” derken diğer yandan da seçimlerden bir gün önce İsrail’e olan yıllık 4 milyar dolarlık askeri yardımları keseceğini açıklayarak belli ki kendisi için geç kalınmış bir hasar kontrolü yapmaya çalışıyor. 

Trump’ın kalan görev süresinde, kendisine tüm dünyada itibar kaybettiren ve bir de üstüne ara seçimlerde hezimete uğramasında büyük payı olan İsrail’e bundan daha büyük bir fatura kesip kesmeyeceği ise ayrı bir bahis konusu.

Seçimlerin bir diğer önemli sonucu ise İran savaşına ve İsrail’e tepkilerle bağlantılı olarak özellikle İsrail lobisinin desteklediği adayların çoğunun Kongre’nin her iki kanadında da kaybetmiş olması. Bu bakımdan Trump ve Cumhuriyetçi Parti artık İsrail ve AIPAC lobisi ile birlikte kaybedenler olarak yan yana hizalanıyor.

İsrail lobisinin desteklediği adayların kahir ekseriyette Müslüman, Afro-Amerikan isimler karşısında mağlup olmaları da seçimlerin bir başka kayda değer sonucu. Öyle ki ABD tarihindeki ilk Müslüman senatör olarak seçilen Muhammad el-Sayed’in karşısında İsrail lobisinin desteklediği Demokrat ve Cumhuriyetçi adaylar kampanya boyunca ittifak yapıp, Sayed’in kazanmasını engellemeye çalıştı.

Seçimlerde ipi göğüsleyen Sayed ise zafer konuşmasında, “Bugüne kadar bana seçimler sorulduğunda hep ‘İnşallah!’ dedim, şimdi diyorum ki: Elhamdülillah.   AIPAC’e kendisini iki kez yenme fırsatı verdiği için teşekkür ediyorum” dedi. Sayed aslında İsrail lobisinin kendisine karşı desteklediği Cumhuriyetçi ve Demokrat adayların her ikisini de yenmiş olmasına dikkat çekti.

Öte yandan Teksas, Güney Karolina gibi Cumhuriyetçilerin kalesi olan bir eyaleti kaybeden Trump, bir teselli olarak “Grönland Teksas’ın üç katı büyüklüğünde ve onu elde ettik” derken bu cümlesi ile hem Demokratları hem de Cumhuriyetçileri en az Grönlandlılar kadar kızdırdığının farkında bile değil görünüyor. İran savaşının seçimleri kaybetmesine neden olduğu yorumlarına aldırış etmeden de “ABD ve dünyanın yararı için İran savaşı konusunda aldığı kararın doğru olduğuna inanıyorum” diyor.

ABD Kongresi’nde gücün Demokratlara geçtiği seçim sonuçları aslında ABD siyasetinde dış politikanın her zaman ikinci planda olduğu varsayımlarını doğrudan çürütüyor. İran savaşı karşısında duyulan rahatsızlık, Cumhuriyetçi parti oylarının bu açıdan artık emanet oylar olduğunu da gösteriyor. Amerikan siyasetini gelecek iki sene için çok daha hararetli günler beklediği kesin…