2000 yılında kızamığın ülke genelinde ortadan kaldırıldığını duyuran ABD’de yeni bir salgın patlak verdi. Batı Teksas’ta başlayan ve hızla yayılan kızamık salgını, sadece vaka sayısıyla değil, yayılma hızı ve etki alanıyla da endişe veriyor. Teksas Eyalet Sağlık Hizmetleri Departmanı’nın (DSHS) 22 Nisan Salı günü yayımladığı verilere göre, eyaletteki kızamık vakası sayısı 624’e ulaştı.
Son beş gün içinde 27 yeni vaka doğrulanırken, hastaların neredeyse tamamının aşılanmamış kişilerden oluştuğu bildirildi. Bu durum, aşı karşıtlığı ya da aşıya erişimdeki sıkıntıların salgında ne denli etkili olduğunu gözler önüne seriyor.
Salgından en çok etkilenen kesim ise 5 ila 17 yaş arasındaki çocuk ve gençler. Onları 4 yaş ve altındaki küçük çocuklar takip ediyor. Şu ana kadar en az 64 kişi hastaneye kaldırılmış durumda. Bu durum, salgının hafife alınamayacak bir halk sağlığı tehdidine dönüştüğünü net biçimde ortaya koyuyor.
New Mexico sınırındaki Gaines County, salgının merkezi konumunda. Şu ana kadar yalnızca bu bölgede 386 vaka tespit edilirken bu, toplam vaka sayısının yüzde 60’tan fazlasının tek bir bölgede yoğunlaştığı anlamına geliyor.
Salgının Teksas’la sınırlı kalmadığı da açık. Montana, Louisiana, Missouri ve Virginia gibi eyaletler de 2025 yılı içindeki ilk kızamık vakalarını bu hafta rapor etti. Özellikle Montana’daki durum dikkat çekici: Eyalette 35 yıl aradan sonra ilk kez kızamık vakası kaydedildi. Gallatin Şehir-İlçe Sağlık Departmanı, bu vakaların Montana dışındaki temaslar sonucu ortaya çıktığını açıkladı.
Indiana’da ise daha önce bildirilen bir kızamık salgınıyla bağlantılı iki yeni vaka tespit edildi ve toplam sayı sekize yükseldi.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), Cuma günü itibarıyla ülkede 24 farklı eyalette toplam 800 kızamık vakasının doğrulandığını duyurdu. Bu eyaletler arasında Alaska’dan Florida’ya, New York’tan California’ya kadar geniş bir coğrafi dağılım söz konusu.
CDC’nin dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ise şu: Ülke genelindeki doğrulanmış vakaların yaklaşık %97’si ya hiç aşı yaptırmamış ya da aşı durumu bilinmeyen bireylerde görülüyor. Yalnızca %1’i tek doz aşılı, %2’si ise çift doz aşılı kişilerden oluşuyor. Bu veriler, MMR (kızamık-kabakulak-kızamıkçık) aşısının ne denli etkili olduğunu net şekilde ortaya koyuyor.
CDC, çocukların ilk doz aşıyı 12-15 aylıkken, ikinci dozu ise 4-6 yaş arasında alması gerektiğini belirtiyor. Tek doz aşının kızamığa karşı %93, iki dozun ise %97 oranında koruma sağladığı da verilerle sabit.
Salgın Devam Ederse Ne Olur?
Uzmanlar, kızamık salgınının bir yıl veya daha uzun sürmesi halinde ABD’nin "kızamığın ortadan kaldırıldığı ülke" statüsünü kaybedebileceğini belirtiyor. Bu statünün kaybedilmesi, uluslararası seyahatlerde aşı zorunluluklarını artırabileceği gibi, halk sağlığı yatırımları ve güvenlik politikalarında da önemli değişimlere neden olabilir.
Salgının ilk vakaları Ocak 2025’te görülmeye başlandı. O tarihten bu yana sadece Teksas değil, ülkenin dört bir yanı bu hızla yayılan hastalığın tehdidi altında. CDC ve eyalet sağlık kurumları, vatandaşları acilen aşı olmaya çağırıyor.
Kızamık, çoğu kişi için geçmişte kalmış bir hastalık gibi görünse de, aşılama oranlarının düşmesiyle nasıl hızla geri dönebileceğini bu salgın açıkça gösteriyor. Bilimsel verilere göre aşı güvenli ve etkili.
Salgının yayılmasını durdurmak ve benzer krizlerin önüne geçmek için aşılama kampanyalarının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
