İnsanlık tarihinin izlerini taşıyan kadim yapılar, sadece taş ve harçtan ibaret değil; aynı zamanda geçmiş medeniyetlerin zekasını, inancını ve mühendisliğini gözler önüne seriyor. Zamanın yıpratıcı etkisine rağmen ayakta kalan bu eserler, bugün milyonlarca insanın ilgisini çekiyor. İşte dünyanın dört bir yanından en eski tarihi yapılar…
Tarih boyunca inşa edilen bazı yapılar, bin yılları geride bırakıp hâlâ ayakta durmayı başardı. Nerede yapıldılar ve ne için kullanıldılar?
1. Göbeklitepe – Türkiye (MÖ 9600)
Şanlıurfa’daki Göbeklitepe, bilinen en eski tapınak kompleksi olarak kabul ediliyor. Taş devri insanlarının bu kadar gelişmiş bir mimariyi nasıl inşa ettiği hâlâ gizemini koruyor.
GÖBEKLİTEPE NEDEN ÖNEMLİ?
Neolitik döneme ait olan bu yer, yeryüzündeki ilk inanç merkezi olarak kabul edilmektedir.
GÖBEKLİTEPE'NİN GİZEMİ NEDİR?
Arkeologlar boyları 3 ila 6 metre arasında değişen “T” biçimindeki sütunların insan tasvirleri olduğunu düşünüyorlar.
2. Stonehenge – İngiltere (MÖ 3000-2000)
Daire biçiminde dizilmiş dev taş bloklar... Amaçları kesin olarak bilinmese de astronomiyle ilişkili olduğu düşünülüyor.
3. Knap of Howar – İskoçya (MÖ 3700)
Avrupa’nın en eski taş evlerinden biri olarak kabul edilen bu yapı, Orkney Adaları’nda yer alıyor ve iki odalı planıyla dikkat çekiyor.
4. Zigguratlar – Irak (MÖ 2100)
Sümerlerin inşa ettiği bu tapınak, basamaklı yapısıyla Mezopotamya mimarisinin önemli bir örneği. Ay tanrısı Nanna'ya adandığı biliniyor.
ZİGGURATLAR HANGİ AMAÇLARLA KULLANILIR?
Mezopotamya zigguratları sadece halkın ibadet ettiği yerler değildi. Buralarda tanrıların bulunduğuna inanılırdı.
ZİGGURATLARIN BÖLÜMLERİ NELERDİR?
Tapınaklar 3 bölümden oluşurdu. Üst kat rasathane (gözlem evi), orta katlar okul ve ibadethane, en alt kat ise depo olarak kullanılırdı.
5. Giza Piramitleri – Mısır (MÖ 2560 civarı)
Dünyanın yedi harikasından biri olan Giza Piramitleri, inşa edilişindeki hassas mühendislikle hâlâ bilim insanlarını şaşırtıyor.
PİRAMİTLERİN İÇİ GEZİLİYOR MU?
Giza mezar kentindeki piramitlerin bulunduğu alan 07.00-17.00 arasında gezilebiliyor.
PİRAMİTLER NEDEN ÜÇGENDİR?
Üçgenler, yükleri eşit şekilde dağıtarak, yapının istikrarını ve dayanıklılığını artırır.
6. Newgrange – İrlanda (MÖ 3200)
Bir tür mezar höyüğü olan bu yapı, kış gündönümünde içeri giren güneş ışığıyla aydınlanıyor. Astronomik bilgilerin mimariye yansıtıldığı düşünülüyor.
7. Tikal – Guatemala (MÖ 400 - MS 900)
Maya uygarlığının önemli şehirlerinden biri olan Tikal’deki piramitler, tapınaklar ve saraylar hâlâ gizemini koruyor.
8. Carnac Taşları – Fransa (MÖ 3300)
Binlerce taşın sıra sıra dizildiği bu alan, tarih öncesi dönemlerin gizemli bir kalıntısı olarak biliniyor.
9. Mohenjo-Daro – Pakistan (MÖ 2500)
Mohenjo-Daro, İndus Nehri kıyısındaki çiftçiler olan ve İndus Vadisi Uygarlığı'nı kuran Harappanların iki kentsel merkezinden biriydi.
10. Hagar Qim – Malta (MÖ 3600)
Dev taşlardan oluşan bu tapınak kompleksi, Neolitik döneme ait. Güneşin doğuşuyla hizalanmış yapısıyla dikkat çekiyor.
