Hantavirüs nedir, nasıl bulaşır? Hantavirüs belirtileri neler, hangi ülkelerde görüldü?

Dünya Sağlık Örgütü, Arjantin’den Yeşil Burun Adaları’na giden bir yolcu gemisinde ortaya çıkan hantavirüs şüphesiyle ilgili inceleme sürecinin başlatıldığını duyurdu. Açıklamada, üç kişinin hayatını kaybettiği, bir vakanın doğrulandığı ve beş olası vaka üzerinde çalışmaların devam ettiği belirtildi. Nadir görülse de ölümcül sonuçlara yol açabilen Hantavirüs vakası, küresel sağlık otoritelerini harekete geçirdi.

Hantavirüs, kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşan bir virüs grubu olarak tanımlanıyor. En yaygın bulaş yolu, enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya salyasının kuruyarak havaya karışması ve solunum yoluyla vücuda alınması.

Bunun dışında kemirgen ısırığı ya da tırmalaması gibi doğrudan temas durumlarında da virüsün bulaşabildiği belirtiliyor. Özellikle kapalı ve uzun süre havalandırılmayan alanlar, bulaş riskini artıran ortamlar arasında yer alıyor.

İKİ FARKLI HASTALIK TABLOSU ORTAYA ÇIKIYOR

Hantavirüs enfeksiyonları, insanlarda iki farklı klinik tabloyla kendini gösteriyor:

Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS):

Hastalık genellikle ateş, kas ağrısı ve halsizlikle başlıyor. İlerleyen süreçte solunum yetmezliğine dönüşebiliyor. Bu tabloda ölüm oranının yaklaşık yüzde 38 olduğu belirtiliyor.

Renal Sendromla Seyreden Kanamalı Ateş (HFRS):

Daha çok böbrekleri etkileyen bu türde düşük tansiyon, iç kanama ve akut böbrek yetmezliği görülebiliyor.

Türkiye'de bildirilen vakaların ağırlıklı olarak renal sendrom şeklinde seyrettiği ifade ediliyor.

DÜNYA GENELİNDE VAKALAR KAYIT ALTINDA

Verilere göre her yıl dünya genelinde yaklaşık 150 bin HFRS vakası rapor ediliyor. Bu vakaların yarıdan fazlası Çin'de görülürken, farklı coğrafyalarda da hantavirüs türlerine rastlanıyor.

ABD'de 1993-2023 yılları arasında yüzlerce vaka kayıtlara geçerken, "Seoul" adı verilen virüs türünün kahverengi sıçanlar aracılığıyla küresel ölçekte yayıldığı belirtiliyor.

2025 yılının şubat ayında ise oyuncu Gene Hackman'ın eşi Betsy Arakawa'nın kemirgen teması sonrası hantavirüs nedeniyle hayatını kaybettiği bilgisi kamuoyuna yansımıştı.

BELİRTİLER ANİDEN BAŞLIYOR

Hastalığın kuluçka süresi genellikle 12 ila 21 gün arasında değişiyor. İlk belirtiler çoğu zaman ani şekilde ortaya çıkıyor.

Öne çıkan belirtiler şu şekilde sıralanıyor:

Yüksek ateş

Şiddetli baş ve kas ağrıları

Bulantı ve kusma

Halsizlik ve iştahsızlık

İleri aşamalarda yüz ve boyunda kızarıklık, göz çevresinde ödem ve organ fonksiyonlarında bozulmalar görülebiliyor.

RİSK ALTINDAKİ GRUPLAR

Hantavirüs enfeksiyonunun, kemirgenlerle temas ihtimali yüksek olan kişilerde daha sık görüldüğü belirtiliyor. Özellikle:

Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar

Orman ve liman çalışanları

Askerler

Doğada zaman geçiren kişiler

risk grubunda yer alıyor.

Hastalığın ilkbahar ve sonbahar aylarında daha sık görüldüğü de dikkat çekiyor.

TEDAVİ DESTEKLEYİCİ SÜREÇLERLE SINIRLI

Hantavirüs enfeksiyonu için doğrudan etkili bir tedavi yöntemi bulunmuyor. Uygulanan tedavi, hastanın durumuna göre destekleyici müdahalelerle yürütülüyor.

Bu kapsamda:

Oksijen tedavisi

Solunum cihazı desteğ

Gerekli durumlarda diyaliz gibi uygulamalar öne çıkıyor.