İsrail Lobisi’ni kahreden gelişmeler..

Amerika’daki “İsrail Lobisi”nin en etkili kuruluşu olan “Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi(AIPAC)” tarihinin en kırılgan dönemini yaşıyor. “AIPAC” Amerikan siyasetinin Cumhuriyetçiler ve Demokratlardan müteşekkil iki kanadı nezdinde faaliyet gösteriyordu. Ancak Barack Obama döneminden başlayarak AIPAC’ın ibresini daha çok Cumhuriyetçiler’e doğru çevirmesi Demokratlar’ı destekleyen Yahudi çevreler tarafından bile eleştiriliyor.

Amerikan siyasetçileri için “AIPAC”ın vitrininde yer almak avantajlı görülüyordu. AIPAC’tan gelen cömert bağışlar adaylara cazip geliyordu. Adayların tek yapması gereken İsrail’in çıkarları söz konusu olduğunda ABD Kongresi’ndeki pozisyonunu buna göre ayarlamaktı.

İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırıma Amerikan kamuoyundan gelen tepkiler İsrail Lobi’sinin gücünü eritmeye başladı. Bilhassa Demokrat tabandaki İsrail aleyhinde değişen duygular bu partinin merkezci lider takımını köşeye sıkıştırdı. ABD Kongresi’nin Demokratlar kanadında İsrail’e eleştirilerin giderek artması AIPAC’ın gölgede yürüttüğü çalışmaları daha görünür hale getirdi. Bu görünürlük İsrail’in Amerikan seçimlerine müdahalesini de daha görünür kıldı.

İsrail’in Amerikan siyasetini lobiler ve para aracılığıyla yönlendirmesinin artık çok kolay olmadığı bir süreç yaşanıyor. Genç Demokratlar’ın yanı sıra Genç Cumhuriyetçiler’in önemli bir kesiminin de İsrail’in Amerikan siyaseti üzerindeki nüfuzuna isyan ettiğini belirtmeliyim.

Geçmiş dönemlere kıyasla İsrail Lobisi ön seçimlerde ve seçimlerde çok daha fazla para harcıyor. Bütün bunlara rağmen AIPAC etkisi kırılmaya devam ediyor. Michigan eyaletinde Amerikan Senatosu için yapılan Demokrat Parti ön seçimlerini Arap-Amerikalı Dr. Abdul el-Sayed’in kazanması AIPAC’a büyük darbe oldu. AIPAC’ın İsrail yanlısı rakip adayın kazanması için doğrudan ve dolaylı yollarla akıttığı paranın 70 milyon doları bulduğu söyleniyor. Bir ön seçim için emsali görülmemiş ölçüdeki bu harcamalar Lobi’nin paniklediğini gösteriyor.

AIPAC bağışı almak Demokrat siyasetçiler için yakıcı olmaya başladı. Genç seçmenlerin tabanda örgütlenmesi ve bireysel bağışların artması siyasetçilerin İsrail yanlısı pozisyon almalarını zorlaştırıyor. Birçok aday adayı AIPAC bağışı almayacağını taahhüt etmek durumunda kalıyor. Bu yüzden AIPAC kendisinin görünmek istemediği durumlarda diğer lobileri paravan olarak kullanıyor. Bu durum daha çok, genç Demokratlar’dan destek alan partinin en Sol kanadındaki adaylara(Demokratik Sosyalistler) yönelik olarak gerçekleşiyor.

Bu arada bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler bile AIPAC tarafından bariz şekilde desteklenmenin kaybettirici bir unsur olabileceği endişesi taşıyorlar. “AIPAC”ın Michigan’da Dr. Abdul El-Sayed’in Cumhuriyetçi rakibi Mike Rogers’ı destekleme girişimi ters tepti. Sıkı İsrail yanlısı bir siyasetçi olan ve daha önce Temsilciler Meclisi’nde İstihbarat Komitesi Başkanlığı yapan Rogers’ın AIPAC’ın açık şekilde kendisini desteklemesinden rahatsızlık duyduğu ortaya çıktı.

Michigan’da İsrail aleyhindeki duyguların güçlü olması Rogers’ı AIPAC’tan uzak durmaya sevk etti. ABD medyasına yansıyan bilgilere göre Rogers AIPAC Başkanı ile görüşerek kendi adına hazırlanan reklam çalışmasının durdurulmasını istedi. Rogers’ın AIPAC’ın bağış desteğini Cumhuriyetçi destek bağış grupları üzerinden gerçekleştirilmesini istediği de belirtiliyor.

Rogers lehindeki reklamı durdurmak zorunda kalan AIPAC’ın Rogers’ın talebinden hoşnut olmadığı söyleniyor. Şimdi her iki tarafa da yakın olan Cumhuriyetçi Yahudi bağışçılar Dr. El-Sayed’in kazanmaması için “AIPAC” ve Rogers’ı uzlaştırma girişimlerinde bulunuyorlar imiş.

Keza geçen Salı, Temsilciler Meclisi’nde bir istifa sebebiyle Kaliforniya eyaletinde yapılan “özel seçim”i Afgan asıllı Aisha Wahab’ın kazanması da AIPAC’ı bir hayli sarstı. Dr. El-Sayed gibi Wahab da İsrail’in soykırım yaptığını açıkça ifade eden bir genç Demokrat siyasetçi.

AIPAC bu özel seçimde Wahab’ın Demokrat rakibi İsrail yanlısı aday Melissa Hernandez’in kazanması için milyonlarca dolar harcadı. ABD Kongresi’ne seçilen ilk Afgan kökenli siyasetçi olan Wahab, Temsilciler Meclisi’nde Ocak 2027’ye kadar geçici olarak görev yapacak.

İsrail Lobisi’nin ABD Kongresi’nin İsrail yanlısı kalması için yüklendiği maliyet giderek yükseliyor. ABD’nin İsrail’e koşulsuz desteğine son vermek isteyen adayların bireysel bağışçılardan gelen az bir parayla AIPAC’ın milyar dolarlarıyla rekabet ederek zafer kazanmaları İsrail Lobisi için kahredici bir gelişme. Bu gelişmenin sonuçları olacaktır elbet.