Tih Çölü’nden çıkış…

Büyük sosyal teorisyen! İslam toplumları üzerinde araştırmalar yapan ilk sosyolog. Toplumsal varlığın umdelerini bize gösteren sosyoloji pirimiz. İbni Haldun… Mukaddime eseriyle ilhamlar vermeye devam ediyor. Toplum varlığının dünyasına ayna tutuyor. XIV. Yüzyıl'dan sesleniyor, ancak bütün yüzyıllara konuşuyor. Hz. Musa'nın Yahudi toplumunu esaretten kurtarıcı rolüne dikkat çekiyor üstat. Yahudi toplumunun sosyolojisini analiz ederken toplumların sosyolojik ruhuna ışık tutuyor.

İbni Haldun, Yahudilerin Firavun'un tahakkümü altında ya şayarak bütün direnç duyarlılıklarını kaybettiğini ve bu nedenle her çeşit buyurganlığa boyun eğdiklerini söylüyor. Firavun'un egemen düzeninin despotizmiyle ona tabi olan Yahudi toplumu arasındaki bu ilişki, zamanla bir sosyolojik rutine dönüşür. Değişmez bir ilişki biçimi olarak varlığını sürdürür. Bundan dolayı Yahudiler düzene karşı direnmeyi, kötülüklere karşı savaşmayı ve mücadele etme özelliklerini kaybetmişlerdir. Nitekim Hz. Musa onları savaşmaya çağırdığı zaman, “Sen git Rabbinle beraber savaş” dediler. Bunu söylemelerinin temelinde söz konusu iktidar bağlamı içinde bütün direnme duygularını kaybetme özellikleri yer alıyor. Toplumun psikolojisi köleleşmiştir. Firavun'un baskı düzeni, uyguladığı pratikler vasıtasıyla Yahudileri köleye dönüştürmüştür. İbni Haldun'a göre Hz. Musa'ya böyle konuşan Yahudiler kırk yıl Tih Çölü'nde dönüp dolaşmalara mahkum kaldılar. Kırk yıl içinde bu baskı düzeni altında direnme bilinçlerini kaybeden kuşaklar, bütünüyle hayata veda ettiler ve onların yerine yeni bir nesil geldi. Kırk yıl içinde nesillerin dolaşımıyla beraber toplumsal değişme gerçekleşti. Artık hayatta direnebilen, iradesini ortaya koyabilen ve varlığını sürdürebilen yeni bir toplum ortaya çıktı.

İbni Haldun'un Yahudi toplumunun Mısır'da yaşadığı, arkasında hicret ederek Tih Çölü'nde maruz kaldığı bu dönüşüm bizler için de önemli bir örnek. Toplumsal iradenin politik baskıların yoğun etkileri sonucu felce uğrayan yönleriyle hayatiyet kaybına uğramalarını anlatıyor. Post-Osmanlı ile beraber İslam toplumları yeni uluslararası hegemonyaların baskı aygıtları altında yaşamaya maruz kaldılar. Diktatörlükler, ideolojiler, ulus devlet tarzları yerel düzeyde bu uluslararası hegemonyaya eşlik etti. Müslüman toplumlar, neredeyse derilerini değiştirmek zorunda kaldılar. Kurumlarını, giyimlerini, tarihlerini ve dillerini terk etmeye zorlandılar. Başka bir toplum ve başka bir tarihe zorlandılar. Baskıcı aygıtların sadece politik biçimlerine maruz kalmadılar, aynı zamanda kültürel biçimleriyle de karşı karşıya kaldılar. Bundan dolayı doğal tarihsel akışlarını ve doğal sosyolojik akışlarını yaşamak imkanından yoksun kaldılar. Arkasından Tih Çölü'ne sürgüne mahkum kaldılar! Soğuk savaştan kurtuluş Tih Çölü'ne başlangıçtır. 1990'larda başlayan uyanış, büyük bir kaos olarak karşımıza çıkıyor.

Millet, Tih Çölü'nden uyanıyor. Kırk yıl yerine, yirmi yıl diyebileceğimiz bir nesil değişimini yaşıyoruz.

Çölden çıkış, yani köle düzenlerinden terk(beri olma)ve hicretten sonra yetişerek özgür bir kişilik ve bilinç olarak yetişen insan varlığı. Artık normal duyarganlıklara sahip bir insan! Doğal tarihsel ve sosyolojik dünyasının akışıyla buluşarak coğrafyasına tepki veren insan! Varlık evini ihya ve inşa etmede irade koyma yetisine sahip insan!

İslam milleti, Tih Çölü'nden çıkışını tamamlamakta ve uyanışın bayramına hazırlanmakta. Bölgemizdeki bütün savaşlar, kaoslar ve çatışmalar bunun doğum sancıları. Küresel hegemonyaların çalışma yeteneklerini kaybetmesiyle beraber sarsılmanın dehşet dolu günlerini yaşıyoruz. Sarsılmaların altında boğulup giden toplumların enkazlarıyla yüz yüzeyiz! Milletimizi enkaza çevirmek isteyenler var!. Ancak Tih Çölün'den çıktık, yeniden millet olmanın bilinci ve heyecanı içindeyiz. Önümüz aydınlık ve yeni bir nesil ile uyanıyoruz. Belki de bu nesil, Akif'in müjdelediği Asım'ın Nesli! Akif'in nefesinden,

ndan bugüne düşen bir rahmet nesil!