İnsana bak!

Kendimizden öteye geçmek, insanları tanımak, onları kendi gizleri içinde arayıp bulmak, derinliklerine dalmak, onlarla anlamın engin ülkesinde buluşmak, bilişmek, duygularda, inceliklerde, güzelliklerde, hüzünlerde rastlaşmak… Kendimizden başkasına dönüp bakmayarak, onların başkalıklarında hiç konaklamadan, anlamayı, tanımayı, öğrenmeyi hiç denemeden öylece geçip giderek insanlık boyutunda sonsuz çeşitlilikle tezahür ve tecelli eden ilahi sanata nazar-ı dikkatimizi kapatmış oluyoruz. Bu herhalde bir insan için yaşayabileceği en dramatik idrak yoksulluğu ve en acınası mana yoksunluğudur.

“Ben insanları sevemiyorum, bunu istiyorum ama nasıl yapacağımı bilemiyorum” diye dert yandı oturan. “Belki de kendinden başlamalısın!” dedi ayaktaki.

Bir insanın içine bakmak, derinliklerine akmak, içinin kırlarında yürüyüşlere çıkmak, dağlarını, tepelerini temaşa etmek, dalga olup kıyılarına vurmak, kuş olup maviliklerinde uçmak, gözyaşı olup gözlerinden süzülmek, ahı olup sesinde yankılanmak… Dost olmak, dost bulmaktır. Fehmi Gemuhluoğlu merhum, “Dost, gözüne hissettirmeden gözyaşını silendir” dermiş. Muhtemel ki daha iyi anlatılamaz ama ondan mülhem biz de şunu ekleyelim: Dost, biri bir yerlere dalıp gittiğinde hiç düşünmeden onun peşinden gidebilendir.

“Eğer bizi birbirimize bağlayan ve sahip olduğumuz gayri maddi bağları görebilseydik, insanlar bize yepyeni ve tuhaf karakterlerle görünürlerdi. Bazıları derilerinin yüzeylerini ancak aşar, bazıları da bir bankanın kasasına, başka ferdin üreme organlarına, yiyeceklere, içeceklere, bir köpeğe, bir eve, sanat eşyalarına doğru uzanırdı. Diğer bir kısmı da sonsuz gibi görünürdü. Sayısız kollarla uzanır, aile fertlerine, dostlar grubuna, eski bir eve, doğdukları ülkenin dağlarına semalarına doğru giderlerdi” diyor Alexis Carrel, ‘İnsan Denen Meçhul’ kitabında.

Büyük fotoğrafı elbette görelim ama o fotoğrafın piksellerden oluştuğunu da unutmayalım. Her şeye tek tek bakabilme kabiliyetini yeniden kazanabilmemiz lazım. Her şeyi hem kendi hakikati içinde görebilmemiz hem külli hakikat içindeki manasıyla idrak edebilmemiz lazım. Bunu vakit kaybı gibi görmekten vazgeçmemiz lazım. Her şeye tek tek bakmadan, her şeyi kendi hakikati içinde idrak etmeden muhabbete eremez, aşkla dolup taşamaz, alemi süsleyen ilahî tezyinatın sırrına eremeyiz.

Hermann Hesse’nin ‘Siddhartha’sından derin satırlar: “Arınmış olmak, susamalardan arınmış, istemelerden arınmış, düşlerden, sevinçlerden, acılardan arınmış. Ölerek kendinden kurtulmak, ben olmaktan çıkmak, boşalmış bir yürekle dinginliğe kavuşmak, benliksiz düşünmelerle mucizelere kapıları açmak, işte buydu onun hedefi. Ben tümüyle saf dışı bırakılıp öldürüldü mü, gönüldeki tüm tutku ve dürtülerin sesleri kısıldı mı, işte o zaman gözlerini açacaktı en son şey, varlıktaki artık Ben olmayan öz, o büyük giz.”

Madem ki bu zamanın insanı kendini bu kadar hakikatsiz kalmış hissediyor, o vakit duymadıklarına, görmediklerine, farkına ve ayırdına varmadıklarına dönüp bir baksın! Ne kaçırdığının muhasebesini samimiyetle yapsın! Çünkü, hakikat her kapıyı mutlaka çalar, kimi evdedir kapıyı açar, kimi evde yoktur açamaz!

“Aynaya bak!” dedi meczup, “Aynada kendine bak! Aynadan kendine bak!”