Boynuzlu kimdir, nedir boynuzsuzun alacağı?

Son zamanlarda “haklının acelesi yok” kalıbını aradan pek çok vesileyi, pek çok nedeni, pek çok süreci de atarak “Allah’ın acelesi yok” kalıbına döndürdü zihnim. Çünkü “mutlak haklı” sadece O’dur, acelesinin olmaması da son derece anlaşılabilir bir şeydir.

Bilirsiniz, insanın dünyada “mutlak adalet” beklemesi onun hamlığına işaret eder. Adaletin mutlaklaştığı, her seferinde ve her olayda tecelli ettiği bir dünya hayali kurulamaz. Çünkü insan, fıtratı gereği adaleti dışsal, dışrak bir şey olarak konumlar. Kendisine karşı bir “adil düzen” geliştirmekte zorlanır. Eh, bu da bir bakıma anlaşılabilir bulabileceğimiz bir şeydir. Ne olursa olsun kendi menfaatine doğru akma eğilimindedir insanoğlu. Kendi menfaatine akma başarısı göstermeyene de “saf” der bu yüzden.

O halde sorumuz şudur: İnsanın kendine adil olması ya da daha doğru ifadeyle kendisine adil davranmaya çalışması neyle, nasıl imkanlı olabilir?

Şimdi ben bu soruyu davranış bilimleri uzmanı bir ağabeyime sorsam muhtemelen “adaleti bir davranış kalıbı, bir refleks haline getirerek” diye cevap verecek. O şahane psikiyatrist dostuma sorsam “kendini tanımaya çalışarak çünkü böylelikle insan kendisine fazladan bir haksızlık ya da kayırma gerçekleştiremez” diyecek. Genç ve fişek gibi avukatıma sorsam “kendine dava açarak, dosyasını iyi değerlendirerek” diyecek. Canım Sidime sorsam “virdini çektin mi?” diye soracak.

Cevapların hepsi doğru.

Cevapların hepsinin doğru olması insanın mutlak bir adalet duygusu geliştirmesine imkanlı mı peki? Bu soruya dördü de “hayır” cevabını verecek çünkü bu sorunun cevabı net şekilde bir “hayır.”

Boynuzsuz olanın boynuzlu olandan hakkını mutlaka alacağı “mutlak adalet çağı”na kadar insana düşen o çağa doğru düzgün hazırlanmaktır velhasıl.

Peki boynuzsuzun boynuzu olanda ne hakkı var? Boynuzlu, sahip olduğu avantaj ve o avantajın kendisine sağladığı güç farkıyla boynuzu olmayanın canını yaktığında; hele bunu sadece “gücüm yetiyorsa niçin yapmayayım ki?” düşüncesiyle yaptığında boynuzu olanın boynuzunu kırmak mı? İnsanlık tarihi bunun örnekleriyle dolu. Boynuzu olmayan hırslanıyor, palazlanıyor, güçleniyor ve boynuzu olandan hakkını alması gerektiğini düşünerek onu parçalamanın bir yolunu buluyor. Ve bu sefer de “boynuzu olmayanların yaptığı adaletsizlikler” sekmesi ekleniyor dünya tarihine.

Bazen de meseleyi karmakarışık anlatmak lazım geliyor bey abi. O yüzden bakma kusuruma. Okuruma adaletsizlik yapıyor değilim, kendime adaletli davranmanın imkanlarını yokluyorum sadece.

Sanki şöyle: İnsanın kendini tanıması onu mutlak surette kendisiyle ilgili bir hesaplaşmalar bütününün içine yuvarlıyor. O hesaplaşma ister istemez bir adaletsizlikle sonuçlanıyor. Ya başkasına ya kendisine adaletsizlik ediyor insan. Bu sarmaldan çıkabilmenin en temiz yoluysa “virdini çekmek” ve boynuzun varsa boynuzsuzla, boynuzun yoksa boynuzu olanla karşılaşacağın günü beklemek. Allah’ın acelesi yok. Benim hakkımı başkasında bırakmayacağı, başkasının hakkını bende bırakmayacağı gibi benim hakkımı bende de bırakmayacak. Allah’ın acelesi yok ve merhameti çok. İnsanın kendinden kaçmasının getirdiği adaletsizliğe merhametiyle muamele buyurmasını o yüzden umuyoruz. Aksi halde işi pek zor insanın.

Neydi o söz: “İnsanın cehennemi adaletsizliktir ve boynuzunun olmaması onu her seferinde masum biri yapmaz.”

Bu yazının özet cümlesini şöyle yazmıştım Mehmet’e: “İnsan yutkunduklarının toplamıdır en çok.”

Allah. Eyvallah.