Enflasyon Raporu’ndan yansıyanlar ve motorine enflasyon ayarı

Uzunca bir süreden bu yana enflasyon ana gündemimizi oluşturuyor. Öyle ki tüm her şey enflasyonu düşürmeye yani dezenflasyona göre dizayn ediliyor. Sıradan vatandaşı ya da reel sektörü zorlayan kararlar ya da uygulamalar “biraz daha dişinizi sıkın da enflasyon düşsün” şeklinde izah edilir hale geliyor.

Elbette tüm bu sürecin tahmin edilenden çok daha uzun sürdüğü bir gerçek. Bazen dışarıdaki bir gelişme, bazen çevremizde devam eden savaşlar bazen de yurtiçinde ekonomiye etki eden ekonomi dışı faktörlerin sonucu olarak ciddi dalgalanmalar gerekçe olarak gösterilse de bugün geldiğimiz noktada yıl sonu enflasyon tahminlerini halen yukarı yönlü güncellemek zorunda kalıyoruz.

Merkez Bankası’nın enflasyonun seyrine ilişkin değerlendirmelerini hem yazılı hem de sözlü olarak yakından takip edebildiğimiz en önemli iletişim aracı ise Enflasyon Raporu ve raporun ilan edildiği toplantıda başkan ve başkan yardımcılarının açıklamaları. Bu hafta da yılın III. Enflasyon Raporu toplantısında mevcut enflasyon görünümü ve yıl sonuna ilişkin tahminleri takip ettik.

Açıkçası son dönemde Merkez Bankası’nın kredibilitesi açısından bu toplantıların çok daha önemli hale geldiğini düşünüyorum. Çünkü oldukça yüksek seviyede olan faiz ve uygulanan sert makroihtiyati tedbirlere rağmen enflasyondaki atalet bir türlü kırılmadı ve hatta son dönemde tahminler iki kez yukarı yönlü revize edildi.

Her ne kadar son toplantıda 2026 yıl sonu için enflasyon ara hedefi %24 seviyesinde sabit tutulsa da yıl sonu tahmini 2 puan artışla %28’e yükseltilmiş. Bir önceki toplantı döneminde ise ara hedef %16’ydı. Elbette yanı başımızda devam eden savaşın etkilerini göz ardı edemeyiz ancak savaş öncesi dönemde de enflasyonun düşüşü konusunda çıpalama yapmak oldukça zordu ve fiyatlama davranışlarında normalleşme bir türlü tesis edilememişti.

Gelelim politika faizi konusuna. Politika faizi şu an %37 seviyesinde ancak “mutlak butlan” döneminde atılan adımla politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale oranı yerine gecelik faiz yani %40 fiili olarak uygulanıyor. Enflasyon Raporu toplantısında normalleşmenin ne zaman olacağına ilişkin soruya Başka Karahan; “Haftalık repo ihalesi konusu gündemimizde, değerlendirebiliriz” diyerek bana göre belirsiz bir cevap vermiş oldu.

Diğer yandan Karahan yıl sonu enflasyon tahmininin 2 puan yukarı güncellemesinin nedeni olarak motorin, doğalgaz ve diğer emtiaların fiyat artışları olduğu ifade etti. Bu konu çok ciddi bir baskı oluşturmuş olmalı ki rapor öncesi gece Eşel Mobil uygulaması motorin için güncellendi. Son uygulamaya göre; Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle motorin fiyatlarında yaşanan yüksek artışın tüketici ve üreticilere yansımasını sınırlamak için Ağustos ayının kalanında motorinde ÖTV’si sıfırlandı ve yıl sonuna kadar kademeli artış mekanizması devreye alındı. Böylelikle motorinde yaklaşık 9,30 TL’lik bir indirimi alanı oluştu. Gerçi hemen takip eden gün bu miktarın neredeyse tamamı kadar pompaya zam geldi ama eğer uygulama güncellemesi olmasaydı motorin fiyatında 3 haneli rakamlara yaklaşmış olacaktık. Özetle enflasyon konusunda bir süre daha mutlu edici haberler görmek zor olacağı beklenen faiz indirimi de bir süre daha gecikecek gibi görünüyor.