Mezopotamya’dan Balkanlar’a Eğitim Köprüsü

Geçtiğimiz hafta, “Mezopotamya´dan Balkanlar´a Eğitim Köprüsü Projesi” kapsamında, Bosna-Hersek’e gerçekleştirilen seyahate katıldım.

Lise Öğrencileriyle, refakatçi öğretmenlerden oluşan toplam 36 kişilik bir grupla, Bosna-Hersek’in önemli şehir ve beldelerini, halen Sarayova’da mukim olan Bayram Şen ve eşi Bahar Hanım’ın rehberliğinde, turistik bir gezi gibi değil, mekan üzerinden coğrafya ve tarih eğitimi alıyormuş gibi gezdik.

Öncelikle belirtmeliyim ki, bu gezi, uygulama bakımından zor bir projenin ürünü.

GAP Bölge Kalkınma İdaresi tarafından, Sosyal ve Beşeri Gelişme Ekseninde kabul edilen, Mezopotamya’dan Balkanlara Eğitim Köprüsü adlı projenin sahipleri: Artuklu Üniversitesi Mardin Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Mardin Büyükşehir Belediyesi Gençlik Hizmetleri Müdürlüğü.

İsme dökecek olursam, projenin bir ayağında, Artuklu Üniversitesi Rektörü Ahmet Ağırakça hocamız, diğer ayağında ise Vali ve Mardin Büyükşehir Belediye Başkan vekili Mustafa Yaman var. Bu zor projeyi sırtlayanlar ise Ağırakça ve Yaman’ın çalışma gayreti bakımından karınca tabiatlı ekibi. Hemen aklıma gelen isimler Artuklu’dan Emin Selçuk Taşar, Enes Ateş, Mehmet Emin Demirdağ, Belediyenin Gençlik Merkezi’nden Burak Bahadır Tuzlu, Şükrü Aslan, Rengin Yavuz.

Tanıtım metnindeki okkalı ifadeleri korumak için, projenin amacını oradan aktarmalıyım: “Proje, genç nüfusun mekânsal mobilizasyonunu sağlayarak coğrafi sınırları kültürel ve zihinsel sınırlara genişletmek, yaşam görgüsünü artırmak, okumaya ve araştırmaya dayalı, devamı ve üretimi teşvik eden bir süreç tasarımı ile, öğrencilerinin eğitim kalitesini ve entelektüel bakışlarını geliştirmek amacıyla başlatılmıştır.” deniliyor, üniversite sitesindeki tanıtım metninde.

Yoğun başvuru üzerine üniversiteden elli, liselerden yüz elli öğrencinin mülakatla belirlendiği projede, ilk uygulama 2017-2018 Bahar Dönemi’nde Mardin Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde “Artuklu’dan Balkanlara” temalı seçmeli ve aynı zamanda kredili bir dersin açılmasıyla başlamış. Lise öğrencileri ise Mardin Belediyesi Gençlik Merkezi’nde yine akademisyen ve öğretmenler tarafından yoğun bir ders programına alınmışlar.

Projeye katılma şartlarından biri de, katılımcıların Mezopotamya’dan Balkanlar’a tarihsel, kültürel, sosyal ve siyasi konularda bir makale yazmalarıdır.

Örneğin Bosna-Hersek merkezli olarak, birlikte yaşama kültüründen Tito devrine, ekonomik durumdan AB girişine kadar, onlarca konuda makale başlıkları oluşturulup, tercileri doğrultusunda öğrencilere yazılmak üzere verilmekle kalınmamış, bu makalelerin kitaplaştırılması da planlanmış.

Bu ilettiklerim projeyle ilgili hususlar. Bana göre işin asıl görünmeyen güzelliği, belirlenmeksizin gerçekleşen kısmında, yani kültürlü gençlik yetiştirme çabasını yaygaraya dönüştürmeyen, reklam malzemesi yapmayan, kendi şartları içinde kendi gerçekliğine göre işleten bir proje oluşunda!

Öyle ki kitap okumak, bilgilenmenin bir gereği ve daha fazlasını öğrenmenin doğal bir sonucu olarak gerçekleştiği gibi, düşünme ve düşündüklerini yazıyla ifade etme de yine kendiliğinden gerçekleşen bir eyleme dönüştürülmüş.

Konunun gezi tarafı elbette bir ödül, ancak bu ödül de yine kültürlenme bahsinde belirlenmemiş sonuçların elde edilmesini beraberinde getiriyor.

Seyahat kültürü edinme, grupla birlikte hareket etme deneyimi, farklı mekanlarda ikamet etme ve gezme alışkanlığı kazanma vb. onlarca hayati konu, verilen ilgili eğitime bağlı bir ödülün gerçek bir faydaya dönüştürülmesi sonucunu beraberinde getiriyor.

Benim bunlardan hareketle bana düşen: Kültürlü gençler yetiştirmenin saksıda değil, ancak sahada mümkün olduğunu altını çize çize söylemektir.

Kitap okumayı, yazı yazmayı zorlamadan gerçekleştirmek; mekan bilgisini dayatmadan, salt görme ve gördüklerini bir deneyime dönüştürme imkanı olarak sunmak; farklı hayatları, yüzleri, olayları, bilgileri ideolojik bir şartlanmanın değil, insani merakın bir getirisi olarak benimsetmek... Söz konusu projenin asıl farkı, güzelliği bence bunlardır ve bu yanıyla proje, sohbet adıyla gençleri bilgi bombardımanına tutan yüz konferanstan çok çok daha değerlidir.

Projeyi düşünen, maddi ve manevi planda destekleyen, kuvveden fiile çıkaran herkese, sevgili Ahmet Ağırakça hocamın, valiliği gerçek bir velilik olarak icra eden Mustafa Yaman’ın şahsında teşekkür ediyorum.

Yarınlar, Türkiye’yi bir sevda olarak yaşayanların ellerinde şekillenecektir inşallah.