Alman dostlarımız ne zaman akıllanacak?

Sizlere, son yılların en büyük NATO tatbikatı olan Steadfast Dart 2026’dan ilginç bir anektod aktaracağım. Okuyunca “Hiç akıllanmayacaklar” diyeceksiniz. Ben de “Hayır, bu bir alışma süreci” diye yanıt vereceğim. Ama önce büyük resme bakmamız gerekiyor.

İkinci Dünya Savaşı’nın yenik gücü Almanya savaştan sonra “başa bela olmasın” diye ABD tarafından (Japonya ile birlikte) “denetimli serbestliğe” alınmıştı. Güvenliği ABD’ye emanettir.

Ancak geldiğimiz noktada ABD, NATO üyelerine ve Almanya’ya “savunma harcamalarınızı artırın” diyor (Eski NATO Genel Sekreteri Stoltenberg’in anılarına göre “Asalaklar” sözü Trump’a değil Obama’ya ait.) Obama’nın kapalı kapılar ardında dile getirdiği şeyleri Trump açıkça söylüyor. “Ayaklarınızın üzerinde durmayı öğrenin” mesajı veriyor.

Almanlar artık kulaklarının üzerine yatamayacaklarını biliyorlar. Avrupa’da Rus tehdidi ile ilgili alarm zilleri çalıyor. Sızan bilgilere göre Cenevre’de yapılan Ukrayna-Rusya müzakereleri çok sert geçmiş. Putin, ABD tutumunun elini rahatlattığını görüyor. Trump taraflara barışmaları için yaz aylarına kadar mühlet vermişti. Aksi takdirde iki tarafa da yaptırım uygulayacak. Ruslar yaptırım konusunda şerbetli. Bu tabloda alanı daralan Ukrayna’dır. Ve elbette Avrupa’dır.

Geçtiğimiz hafta düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı’nda tüm tartışmalar bu tablo üzerine yapıldı. Konferans kapsamında hazırlanan rapor “Uluslararası düzen, bizzat ABD eliyle yıkılmaktadır” vurgusu yapıyor. Almanlar bu yüzden yeni bir diplomatik, siyasi, askeri ve istihbari konumlanma arayışına girdi. Alman Şansölye Merz, konferanstaki konuşmasında “ABD’ye bağımlılıktan” dert yandı. “Yeni bir transatlantik ortaklık kurulması gerektiğinden” bahsetti. Türkiye’yi bizzat işaret ederek bazı ülkelerin yeni ortaklıklarda kilit rol oynadığını söyledi. Fransa’yla birlikte Avrupa için “nükleer şemsiye” önerisi bir hayli çarpıcıdır. Merz bu konuşmayı yaparken Alman istihbaratında dönüşüm temalı haberler çıktı. Almanya, BND’ye dışarıda sabotaj ve örtülü operasyon yetkisi vermeye hazırlanıyor.

Almanya’nın yeni ve büyük bir ordu oluşturmak için ciddi bir finansal kapasitesi ve sanayi altyapısı var. Ancak iş bu kapasiteyi pratiğe dökmeye geldiğinde ciddi zorluklarla karşılaşıyorlar. En önemli zorluk nüfustur. Almanya’nın ortanca yaşı 46’dır. Bu tablonun panzehiri kontrollü göçtür. Göç ihtiyacı da yükselen aşırı sağ duvarına çarpıyor. Bu ciddi bir ikilem yaratıyor ve başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerinde gelgitlere sebep oluyor.

Şimdi NATO tatbikatına gelebiliriz. Türk Silahlı Kuvvetleri Steadfast Dart 2026 tatbikatında deyim yerindeyse gövde gösterisi yaptı. TCG Anadolu, iki bin personel, zırhlı araçlar, çıkarma unsurları, TB3 SİHA’lar… Türkiye tatbikatta neden bu kadar önplana çıktı?

Türkiye’yi öne çıkaran bir unsur, TSK’nın “stratejik intikal” kapasitesidir. Çok sayıda gemi, personel ve aracı Baltık Denizi’ne taşımak, bunu planlamak, hayata geçirmek ciddi bir kapasitedir. Burada kaçırılan bir noktayı da ifade edeyim. TSK tatbikat için büyük bir gücü Baltık Denizi’ne gönderirken, TCG Sancaktar ve beraberinde iki gemi eş zamanlı olarak Somali’ye sevk edildi. Eş zamanlı olarak bir ucu Baltık Denizi’ne bir ucu Somali’ye uzanan bir “stratejik intikal” kapasitesinden bahsediyoruz.

TSK’yı tatbikatta öne çıkaran diğer unsur savunma sanayiidir. TB3’ün TCG Anadolu’ya iniş kalkışı ve Almanya sahillerinde isabetli atışları beğeni topladı. O anı yaşayanlar diyor ki… “Çok rüzgar var, hava çok soğuk. Pist donuyor. Bu yüzden kalkış riskli. Kötü hava şartları nedeniyle Rafale uçakları kaldırılmadı. TB3 sınırları zorladı. Tatbikatta on bir NATO üyesi ülke var. Hepsi takdir etti. Şunu sordular: TB3’ün rüzgar limiti nedir? Gurur duyduk.”

Bu tablo NATO içi ilişkilerin güçlenmesi, Türkiye-AB/Avrupa ilişkilerinin gelişmesi için iyi bir zemindir. NATO’dan ABD’yi çıkarırsanız geriye Türkiye (ve bir kaç ülke) kalır. Tatbikatta bu gerçek güçlü bir şekilde ortaya çıkmıştır. Ama önümüzde bazı sınırlar, elbette aşılması gereken engeller de var. Misal… Bunu da Almanya’daki bir dostumdan duydum. TB3’ün Almanya sahillerinde gerçek mühimmatla atış yapacak olması “içeride” tartışma yaratmış. Almanlar “aşırı sağ” tepkilerden (ve örgüt sempatizanlarının propagandasından) çekinmişler. Tatbikat planlamasında yer almasına rağmen “Acaba atış yapılmasa olur mu” diye yarım ağız yoklamışlar. “Daha neler!” yanıtı alınca konu kapanmış.

Bu Almanya/Avrupa’nın yeni dünyaya alışma süreci. Benzeri gelgitleri daha çok yaşayacağız. Tıpkı… Savunma harcamaları için planlanan SAFE kredilerinden Türkiye yararlanamazken Kanada’nın -bile- bu programa dahil edilmesi gibi.