Kerkük’te sokaklar karıştı. Suriye Deyrizor’da Araplar terör örgütü PKK’ya karşı ayaklandı. Suriye’de Esad’a karşı gösteriler yapıldı. Bölgede çok bilinmeyenli bir denklemle karşı karşıyayız. Ancak yapbozun parçalarını birleştirmek mümkün. Başlayalım. Arka plan 1: Türkiye, ABD ve İran’ın bölgesel hesaplarını görmüş ve kartını açmıştır. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın tarihi Irak ziyaretini bu kapsamda okumak gerekir. Ankara Irak’taki tüm muhataplara terörle mücadele konusundaki hassasiyetini iletmiştir.
Kerkük’te
sokaklar karıştı. Suriye
Deyrizor’da
Araplar terör örgütü PKK’ya karşı ayaklandı.
Suriye’de
Esad’a karşı gösteriler yapıldı. Bölgede çok bilinmeyenli bir denklemle karşı karşıyayız. Ancak yapbozun parçalarını birleştirmek mümkün. Başlayalım.
Arka plan 1:
Türkiye, ABD ve İran’ın bölgesel hesaplarını görmüş ve kartını açmıştır.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın tarihi Irak ziyaretini
bu kapsamda okumak gerekir. Ankara Irak’taki tüm muhataplara terörle mücadele konusundaki hassasiyetini iletmiştir.
“Dostlarımızın arkasında duracağız. Düşmanlarımızla
çalışanlar
maliyetine katlanır
” mesajı güçlü bir şekilde verilmiştir.
Arka plan 2:
Yakın geçmişte, Ankara-Şam diyaloğu ciddiye bindiğinde uzlaşılan şey Suriye’nin toprak bütünlüğüydü. Terör örgütü PKK’nın, -dolayısıyla ABD’nin- Fırat’ın doğusundan çıkarılması konuşulmuştu. Ankara’nın “
Fırat’ın doğusunu siz, batısını biz temizleyelim”
dediği bilinmekte. (Türk askerinin Suriye’den çekilmesini isteyen Esad yan çiziyor.)
ABD bu mutabakata farklı bir hamleyle karşılık verdi. Üst düzey komutanlar Suriye’deki terör kamplarını ziyaret etti. Toplantılarda
Irak’ın kuzeyi ile Suriye’nin kuzeyi arasında geçişkenlik
mutabakatı yapıldı. ABD, Suriye ve Irak’ın kuzeyini kontrol altına almayı, bölgede kalıcı olmayı ve
Tahran-Şam lojistiğini
kesmeyi hedefliyordu. İlgili bölgede
ABD-PKK-Talabani aksı
oluştu. ABD bu stratejisini uygularken Suriye’de Kürt olmayan unsurları da SDG (PKK) çatısı altında toplamaya çalışmıştır.
Ankara’nın gördüğü ABD’nin oyun planı ve bölgesel hesabı budur.
Arka plan 3:
Azerbaycan’ın
Dağlık Karabağ zaferi
İran için stratejik zemin kaybıdır. Tahran bunu telafi için Ankara’nın Irak ve Suriye politikalarını dengelemeyi amaçlar. Suriye’de güç temerküzü için ABD’nin bölgeden çıkarılmasını, Türkiye’nin geriletilmesini hedefler. (Öyleyse
Kerkük’te ne oluyorsa Karabağ’ın devamı olarak okuyun.)
Ukrayna savaşı sonrası Rusya ile kader ortaklığı derinleşmiştir. ABD’nin Şam’a giden lojistik hatlarını kesme çabasını görmüş, bunu engellemek için Deyrizor’a yığınak yapmaya başlamıştır. Şam ve Tahran’ın öncelikli hedefi petrol zengini Deyrizor’u almaktır. Burada bir gerilim bekleniyordu. Daha önce yazmıştım.
Arka plan 4
: Terörün kırk planı var. Hepsi koridor üzerine… Örgüt ABD hamiliğinde elde ettiği kazanımı korumak istiyor.
Deyrizor’dan elde edilen gelir yerel halkın cebine değil terör baronlarının kasasına giriyor.
Türk ordusu ve istihbaratının terör elebaşlarına yönelik nokta operasyonları örgütün canını yakıyor, örgüt ABD’den korunma istese de bu gerçekleşmeyince sorunlar yaşanıyor. Örgüt varlığını sürdürmek için
Suriye’de ABD,
Irak’ta ise
hem ABD hem de İran
ile çalışıyor. PKK, Mehmetçiğin başarılı operasyonlarıyla
Kuzey Irak’taki
üslenme
alanlarının yüzde 90’ını kaybetti
. Yeni üslenme alanları için Barzani’nin Peşmergeleri ile gerilim yaşıyor.
Irak’ın kuzeyinde Barzani başka kampta, PKK- İran- Talabani- ABD diğer kampta yer alıyor.
Tablo aşağı yukarı böyle. Peki, yansımalar?
Yansıma 1:
Barzani Peşmergeleri Bağdat hükümetiyle anlaşma sonrası, 2017’de çıkarıldıkları
Kerkük’teki
karargahlarına dönmek istedi. Bunun üzerine ortalık karıştı. Türkiye, Türkmen soydaşlarının arkasındadır. Kerkük’teki tehlike şehirde Haşdi Şabi’nin (İran) etkin olması, PKK’nın boy göstermesidir. Kerkük’te olanlar yakın gelecekte yaşanacakların habercisi gibidir. İran, Barzani yönetimine “sınırdaki İran karşıtı Kürt örgütlerin bölgeden uzaklaştırılması” için 19 Eylül’e kadar süre vermiş
aksi durumda kara operasyonu yapacağını
açıklamıştır. İran’ın Kuzey Irak’a müdahalesi dengeleri Türkiye aleyhine değiştirir. Süreci takip etmek gerekir.
Yansıma 2
: Daha önce, ABD’nin teşvikiyle SDG/PKK çatısı altında faaliyet yürüten Arap aşiretler Deyrizor’da PKK’ya karşı ayaklandı.
ABD
,
terör
örgütüne
desteğini beyan etti.
Ama daha önce aynı bölgede Wagner’i bombalayan ABD, Arap aşiretlerle arasının bozulmaması için bu kez müdahale etmedi. Şimdilik arabulucu rolü oynuyor. ABD tarafı Şam-Tahran hattının Arap aşiretleri kışkırttığını düşünüyor. Ankara, terör örgütüne baş kaldıran Arap aşiretleri destekliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan kalkışmayı “
Haysiyetli bir onur mücadelesi
” olarak niteledi. Hakan Fidan, “
Deyrizor’daki
çatışmalar
sadece bir başlangıç
” ifadesini kullandı.
Tüm bu yaşananlar bölgede statükonun bozulduğunu ve tektonik hareketlenmenin başladığını gösteriyor. Ankara’nın ne yapacağını merak edenler
Arka plan 1’
e yeniden göz atabilir.
#Siyaset
#politika
#Yahya Bostan
