Amerika borcunu bilinen yollarla ödemek isterse

ABD’nin borcu 40 trilyon dolar oldu. Gayrisafi yurtiçi hasılası ise 32 trilyon dolar. Her geçen gün ekonomik kapasitesi borcunun biraz daha gerisinde kalıyor. Çünkü ekonomisinin büyüme hızı borcun büyüme hızının gerisinde. Artık borç ekonomisini değil, kendisini büyütüyor.

Evet, normalde borç büyümenin finansmanı için gereklidir. Çarpansız alternatifi olan vergiye göre hükümet harcamalarına çarpan kazandırır. Kitaba göre böyledir.

Ama kitap borcun gün gelip verdiği tüm çarpanı ve daha fazlasını alıp gideceğini yazmaz.

Bu gidişle ABD’nin borcu 45 de olur 50 de. En yüksek kaldıraç kullanan ülkelerin borcu gayrisafi yurtiçi hasılalarının %200’ü kadar olduğuna göre 60 da olur 65 de. Çok değil 6 yıl içinde 60 sınırı aşılacak (durgunluk ve her 100 günde ilave 1 trilyon dolardan başlayıp artan tutarlı hesapla). Bu aynı zamanda doların kademeli olarak 6 yıl içinde %50 değer kaybı demek. Tek başına açıklamaz ama enflasyon projeksiyonlarına bu tür verileri de dikkate alarak bakın.

Evet, pek konuşulmayanı konuşuyoruz.

Peki sonrası ne olur?

Amerikan dolarının arkasında artık ne altın ne de petrol var. Sadece borç var; dünya para düzeninin sürmesi için gözardı edilmesi gerekli olan göze batan borç.

Düzenin sürmesi demek cari fazla veren ülkelerin hak ettikleri refahı cari açık ülkelerine transfer etmeye devam etmesi demek. Yani şunu söylüyorum; Çinliler çalışıp kazanırken nimetlenenin Amerikalılar olması. Zira cari açık denilince ABD başa yazılır.

Yalnız her Amerikalı da değil. Cari açıkla finanse edilenler, toplumun genel kesimleri değildir. Borçlanma kabiliyetine sahip olanlardır.

Amerika şu an suyun yüzeyinde kayıyor. Su biraz geç anlar. Üstünde kayan şeyin özgül ağırlığını hesaplayıp durumu analiz etmesi zaman alır. Matematiği tutmazsa da tutar yüzeyindekini içine çeker.

Yalnız Amerika da hızlı bir giriş yapıp suyun üstünde kaydığını biliyor gibi. Kripto paraları borç yakma fırını olarak ele alan Mar-a-Lago gibi uzlaşıların ortaya saçılması boşa değil. Borç meselesini hiç açmamaları gerektiği halde yük azaltmaları gerektiğinden gündemden kaçıramıyorlar.

O zaman geç olmadan ödesin, diyebilirsiniz. Normalde borcu hazine yapar, hazine öder. Amerikan hazinesinin bu tutarlarda bir borcu bırakın ödemeyi faizini çevirecek kapasitesi yok. Öyleyse tek mercii kalıyor; bankaların son borç mercii… Yani FED. Yani Amerikan tahvillerini FED’in satın almak için para basması.

İyi de FED bankaların son borç mercii, hükümetin değil, diyeceksiniz de boşa dersiniz.

Gerçek şu ki; Amerika borcunu bilinen yollarla ödemeye kalksa bugünkü tutarlarla dahi dolar, sokaktan süpürülecek bir çöp olur. O yüzden doların dayanağı Amerikan borcu oldu. Para düzeni, borç-para üzerine kurulmanın hakkını hakikaten veriyor. Dünya ise doların çöp olmasına hazır değil. Ama çöp olmayan dolar kamçı olur.

AMERİKAN BORCU DÜNYANIN KAMÇISIDIR

Çünkü buradan bir ekopolitik doğuyor. Çin borcunu isterse kamçı vuracak, kamçı vurursa Çin borcunu isteyip herkese ödenmeyeceğini gösterecek. Tüm çalıştığı heba olacak ama başka yolu yok. Bunlar en büyük cari açık-cari fazla ikilisi olduğu için örnek olarak gösterdim.

Borcu çevirmenin başka yolları da olduğu sanıldı tabi.

Borcun hala askeri dayanağı olduğuna inananlar var madem; Amerikanın borcunu NATO ödesin dendi; ama NATO zaten açık.

Körfez ülkeleri sundukları finansmanın karşılığını alamamaktan mustarip. Ve karşılıksız kredi verdiklerine artık tam kaniler. ABD’nin en yanlış sistem yatırımı İsrail oldu. İngiltere’nin başlattığı bu yanlış yatırımdan sıyrılıp erkenden çıktığından beri ihale ABD’de kaldı. İsrail bir de PKK ve türevleri, Gazze, İran gibi ilave yanlış yatırımlar açtı Amerikanın başına.

Rusya’yı yağmalama planı sürüyor ama tutar mı, tutmaz mı, belli değil. Komünizme dair yalanların kapitalizme dair gerçeklerden daha zararsız olduğu fikri büyüyor.

Bu şartlarda en garanti çözüm Amerika kıtasını yağmalamak gibi göründü. Bir Güney’den bir Kuzey’den… Yavaş yavaş 400 milyon kişinin borcu için tüm kıta yutulacak.

Ne olacak sanki; Avrupalılar da bir zamanlar 100 milyon bile etmeyen nüfuslarını finanse etmek için koskoca Afrika’yı yutmadılar mı?

Bu arada borçlu olmak, yalnız olmak demektir. ABD yalnızlaşıyor ve yalnızlaşmaya devam edecek. Sonunda beni bırakın öbür borçlulara bakın diyecek tabi.

Bir taraftan da Avrupa’nın borçlu ülkeleri yeni pozisyonlar belirliyor. Rusya’yı Amerikasız yağmalayamazlar. Başka da yağmalanacak yer kalmadı. Deutche Bank Çin yuanı muhabiri oldu. Bu dünyayı derinden etkileyecek bir haber. Yuanizasyon yeni sınama olacak.

Amerika altına yeni değer atfetmenin doların aleyhine döndüğünü gördü diğer taraftan, petrolü daha pahalı satmaya dönük stratejilerin başka maliyetlerini de…

Yani dünyanın o refah dönemi bitiyor. Zaten sade Batı’ya nasip olmuştu. Tamamını Batı’nın inşa ettiği kuramlar, kurumlar, kurallar ve sistem o yüzden çöküyor. Verdiğim borç rakamlarına bakın; karşılığında verimsizlik görürsünüz. Vıcık vıcık bir tüketim… Tüm dünyaya kuram, kurum ve kurallarıyla bu verimsizliği önerdiğinizde kaynaklar yetmiyor. Nobelli iktisatçılar da işin içinden o yüzden çıkamıyor.

Şimdi herkes kendini ve toplumunu düşünsün. Başkasının borcu-başkasının alacağı denkleminde kendisine ve toplumuna ne diye, ne kadar zarar vereceğine karar versin.