Kuklayı kendi ipiyle asarlar…
04:00, 14/10/2026, Çarşamba • Yeni Şafak Haber Merkezi
Kök nedenleri İsrail ve İran olan, Yemen’de Husilerin S. Arabistan hedeflerine yönelik saldırılarıyla yükselen,
Kızıldeniz-Hürmüz-Basra’da eş zamanlı krizler
yaşanması riskini artıran gelişmeler yaşanıyor. Ağır tehditler var. Sıkışmışlık o denli bunaltıcı ki, düşünün, İsrail ve İran aynı anda S. Arabistan’a ‘yardım’ teklif ediyor!
Tahran, ‘Husilerle aranızı bulalım’ diyerek, Riyad’ı, ‘İran ve İran’la masaya oturtmaya çalışıyor. İsrail ise, ABD, İngiltere dahil kimsenin el uzatmadığı ‘kutsal toprakları’ korumak için Husileri vurmayı teklif ediyor.
Arabistan’ı kurtaran İsrail görüntüsünün, ‘Mekke Paktı’nın imajını nasıl çizeceğini bir hayal edin
. Allah’tan, Arabistan teklifi elinin tersiyle reddediyor…İran’ın ABD’nin üzerine gitmesi de ilginç bir durum, İsrail’in, bu sefer Yemen üzerinden ABD’yi savaşa sürüklemesi de.
Kalem de şaşırıyor. Hangisini yazalım? Çünkü Ukrayna-Avrupa-Rusya-ABD sahnesinde de yeni perdeler açılıyor…
***
ABD Başkanı’nın Zelenski’ye yönelik, “Ukrayna’nın anlaşma yapabilecek bir devlet başkanına ihtiyacı var. Bunun zamanı geldi” sözleri, Avrupa ve Kiev’de alarm zilleri çaldırdı…
Zelenski seçilmiş bir başkan. İterek-miterek, kurgulanarak ama seçilmiş... Fakat yeniden seçilmiş değil. Savaşın olağanüstü şartlarını ileri sürerek, zamanı çoktan geçmiş seçimleri sürekli erteliyor. Trump’ın tehdidi ise “demokrasinin şartına davet” değil, ‘dizel’ ile ilgili sayılıyor…
Ara seçimlere az zaman kala (3 Kasım), Amerikan halkının en hassas yeri olan benzin ve dizel fiyatlarının yüksekliği Beyaz Saray’ı zorluyor. Putin’le görüşen Trump, Rusya’dan ülkeye dizel geleceğini halkına muştuladı. Enerji-ekonomisini düzeltmeyecek ama moral etki yapması umuluyor…
Zelenski’ye politik darağacını göstermesi ise Rus jestine karşılık olarak kabul edildi dünyada. Yanlış sayılmaz.
Yine de Zelenski’nin siyasi ömrünü biraz daha kısaltacak…
***
Başta Londra olmak üzere Berlin ve Paris açıklamayı daha ciddiye aldılar; Ukrayna’ya desteklerini, arkasında durmaya devam edeceklerine dair taahhütlerini yinelediler. Zelenski’nin bacaklarına sarılıp boynundaki ipin gerginliğini aldılar…
‘Dizel’ meselesi, ABD-Rusya-Ukrayna-Avrupa dörtgeninin bir parçası değil. ABD iç politikasının parametresi
. Rusya-Ukrayna savaşının akıbeti ise Trump ABD’sinin dış politika planının parçası. Milyon varil bile olsa dizelle aşılabilecek bir konu değil; Atlantik ilişkiler, Avrupa’da ABD varlığı, Ortadoğu ve Çin’e kadar giden bir haritanın parselizasyonunu içeriyor. Bu yüzden Zelenski’ye aba altından Amerikan sopası gösterilmesi önemli. Haliyle bir “enerji ateşkesi”nin ortaya çıkması da Zelenski’yi kurtarmayabilir…Kiev’in reaksiyonu hayli teknik oldu; “… eğer Trump Ukrayna’da seçim istiyorsa, Ruslara 60 günlük ateşkes önersin. Biz de seçimleri organize edelim” dedi. Moskova bunu “zaman kazanma” girişimi olarak gördü ve “toparlanmak için zamana oynuyorlar” çıkışıyla zımnen reddetti…
Esasen bu iki yaklaşım Ukrayna’nın halini tarif ediyor; Kiev yönetiminin sıkışmışlığına dair bir karine bu…
***
Avrupa liderliklerinin savaşı sürdürme yolundaki keçi inatları yeni değil; Trump’ın ikinci kez seçilmesinden bu yana “zamana yatmayı” sürdürüyorlar. Bu tespit, Zelenski’nin Oval Ofis’te sert bir moda eleştirisine uğrayıp, “artık bizimle değilsin” aşağılamasıyla ortaya çıktı. Avrupalıların yine aynı yerde Trump’ın karşısına ilkokul öğrencileri gibi dizilip fırçalanmasının ardından da tablo belirginleşti…
Bunun üzerine Londra yeni ve hızlı bir plan geliştirerek, önce Zelenski’yi ‘uluslararası politikada davranış ve duruşlar’ başlıklı meslek içi eğitimden geçirdiler. Süngüsünü düşürdüler ve dilini düzelttiler. Hepsi
Trump’ın elindeki kozları zaman aşımına uğratmak
üzerineydi…Ardından her Trump politikasına zıt gittiler. Mesela, İran savaşına destek vermediler hatta açık davetleri bile geri çevirdiler. Bir kısmı NATO üzerinden gelmesine rağmen karşılık vermediler. Trump’ın, bunu unutmayacağına, zamanı gelince anımsatacağına dair çok sayıda öfkeli mesajı gazete arşivlerinde soluyor…
***
Amerikan ara seçimleri İngiltere ve Avrupa için her zaman hedef oldu. Seçimden beklentileri gerçekleşirse Trump koltuğunu kaybetmeyecek ama eskisi kadar muktedir de olmayacak. Bu o kadar incelikli ve sabırla takip edilen bir siyaset ki, örneğin
Avrupa başkentlerinin İsrail politikalarını bile etkiledi…
Netanyahu da Trump’tan memnun değil. Evvel bahsetmiştik, birçok İsrailli de mevcut ABD politikalarının Tel Aviv’in çıkarlarına hizmet etmediğini düşünüyor. Normal şartlar altında Avrupa ile bu ortak hissiyatın Trump’a karşı organize bir hareket geliştirmesi beklenirken, tersi oldu;
İsrail Avrupa’da dışlanmaya, değeri düşürülmeye başlandı.
Öyle ki İngiltere ve İsrail açıktan birbirlerini ısırmaya başladılar! Bu da bir ilk. Amerika nezdinde ‘ayrıcalıklı ülkeler’ statüsünde bulunan iki ülkenin birbirine girmesi nadir bir vakaya dönüştü…İsrail/Netanyahu, Avrupa ve özellikle İngiltere ile baş edemez.
Hele bu kaos şartları altında. Moskova ile ilişkileri de şekerrenk. Bu yüzden iyice sıkışan İsrail, Trump’ın zayıflaması yolunda meşhur lobisini kullanmaya başladı…Bu arada ABD-Rusya arasında Ukrayna etütleri devam ediyor. Damat Kushner ve Özel Temsilci Witkoff’un sürüklediği Miami oturumlarında Avrupa’nın da desteğini alarak, bir Putin-Trump-Zelenski zirvesi tahayyül ediliyordu. Olmadı. Kushner ve Witkoff’un Moskova ziyareti de ertelendi…
Bir nedeni Avrupa’nın Rusya’ya karşı genel itirazı ama diğer nedeni de ara seçimlerde Trump’a dış politika hediyesi vermemek. Esasında, Avrupa’nın desteğini biraz bile gevşetmesi Zelenski’yi düşürecek durumda. Şu an o hava yok. Yine de kuklanın kaderi değişmeyecek.