Dul maaşı Anayasa Mahkemesi'nde

Ünlü orkestra şefi Şimşek'in 12 Ekim 2001'de hayatını kaybetmesinin ardından, kendisinden 40 yaş küçük olan eşi Nihal Şimşek'e, Emekli Sandığı tarafından Hikmet Şimşek'in maaşının yüzde 25'i oranında dul maaşı bağlandı.

Nihal Şimşek, dul aylığının yüzde 25 oranında ödenmesi yönündeki Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı işleminin iptali istemiyle İdare Mahkemesinde dava açtı.

Davayı görüşen Ankara 9. İdare Mahkemesi, davada uygulanması gereken 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun 71. maddesinde yer alan, “Eşinden 30 yaş veya daha büyük ise ölümünde eşine yarı nispetinde aylık bağlanır...” hükmünün oy birliğiyle Anayasaya aykırı olduğu kanaatine vardı. İdare Mahkemesi, bu düzenlemenin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu.

Mahkemenin gerekçesinde, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile mülga olan 71. maddesinde yer alan “...eşinden 30 yaş veya daha büyük ise ölümünden eşine yarı nispetinde aylık bağlanır” hükmünün, 5510 sayılı Yasanın geçici 4. maddesinin 1. ve 2. fıkrası gereğince uygulanmasına devam edildiği belirtildi. Gerekçede, bu hükümde yer alan “...eşinden 30 yaş veya daha büyük ise ölümünde eşine yarı nispetinde aylık bağlanır” ibaresinin, eşler arasında 30 yaş ve üzeri fark olması halinde evlenme akdinin en baştan muvazaalı olduğunu kabul ettiği, oysa muvazaanın ancak yargı yerinde verilecek kararlarla tespit edilebileceği vurgulandı.

Ölüm halinde eşe bağlanacak aylık tutarında, yaş farkına bağlı olarak farklı uygulama yapılmasının, mülkiyet hukukuna aykırı bulunduğu ifade edilen gerekçede, bu düzenlemenin ayrıca, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “Sosyal devlet” ve 10. maddesinde yer verilen “Kanun önünde eşitlik” ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldığı kaydedildi. Mahkeme, başvurunun ilk incelemesini dün yaptığı toplantıda tamamladı. Başvuruda bir eksiklik tespit etmeyen heyet, davayı daha sonra esastan karara bağlayacak.