Irak'ta iç savaş sesleri: Sadr destekçileri Yeşil Bölge'yi basarak meclise girdi

Irak’ta Şii lider Mukteda Sadr dışındaki bütün Şii tarafların çatısı altında toplandığı Koordinasyon Grubu’nun Muhammed Şiya el-Sudani’yi başbakan adayı göstermesine itiraz eden Sadr Grubu destekçisi yüzlerce kişi geçtiğimiz günlerde parlamento binasını basmıştı.

Kalabalık grubu dağıtmak için güvenlik güçleri, göz yaşartıcı gaz kullanmış ve havaya ateş açmıştı. Güvenlik güçlerinin ateş açması sonucu 4 protestocu yaralanmıştı.

Olayların şiddetlenmesi sonucu eski Başbakan Nuri el-Maliki askeri kıyafetle ve silahlı bir şekilde sokağa çıktı.

Sadr ile karşıt gruplarda yer alan el-Maliki'nin korumalarıyla birlikte silahla verdiği pozlar Sadr hareketine mesaj olarak yorumlanırken, kısa bir süre içerisinde sosyal medyada büyük yankı uyandırdı.

Olayların dinmediği Irak'ta Sadr destekçileri sabah erken saatlerde Bağdat’taki Tahrir Meydanı’nda tekrar toplandı.

Grup, Yeşil Bölge’yi basmak için beton bariyerleri yıkmaya başladı.

Duvarları aşan göstericiler yeniden parlamento binasını bastı. Binlerce kişi binaya girerek sloganlar attı.

Mukteda es-Sadr yanlıları, İran destekli Şii siyasi çatı kuruluş Koordinasyon Çerçevesi’nin başbakan adayı Muhammed Şiya Sudani’yi protesto ediyor.

Mukteda Es Sadr Kimdir?
Sadr ailesi Irak’ın en güçlü Şii dinî ailelerinden biri. Necef’in en önemli din âlimlerinden biri olarak bilinen Mukteda es-Sadr’ın babası Muhammed Muhammed Sadık es-Sadr da sadece Irak’ta değil, Şii dünyasında saygı duyulan bir isimdi. Ancak 1999 yılında bir suikast sonucu öldürüldü.

Muktada es-Sadr dini veya siyasi herhangi bir yetkiye ya da mevkiye sahip olmamasına rağmen babasının ağırlığı ve hatırası nedeniyle Irak siyasetinde ağırlıklı bir yeri bulunmaktadır.

Son dönemde Ortadoğu siyasetinin belki de en çok konuşulan isimlerinden biri Iraklı Şii lider Mukteda es-Sadr. Irak’ta 10 Ekim 2021 tarihinde yapılan seçimlerin 73 milletvekili çıkararak 329 sandalyeli Irak Parlamentosunda en büyük grup hâline gelen Sadr Hareketi’nin lideri Mukteda es-Sadr, hükûmet kurma sürecinin başat aktörü hâline geldi. Ancak esas olarak Sadr’ı ön plana çıkaran konu seçimde kazandığı başarı değil. Seçim sonrası süreçte hükûmet kurma konusunda attığı adımlar.

Zira 2003 sonrası Irak’ta yaşanan sürecin en etkili aktörlerinden biri olan Mukteda es-Sadr, seçimde elde ettiği avantajı kullanarak, Irak’ta "reform" sayılabilecek bir siyasal değişikliği kovalıyor.

Irak neden karıştı?
Irak'ta seçimlerden sonra uzun süredir hükümet kurulamıyor. Irak'ta genel seçimlerin üzerinden 9 ay geçse de mezhep anlaşmazlığı yüzünden henüz yeni bir hükumet kurulamadı.

Yasalara göre, Meclis önce cumhurbaşkanını seçecek ve bunun için de 329 sandalyeli Mecliste 220 vekilin oyu gerekli. Seçilecek cumhurbaşkanı da Şiilerin başbakan adayına hükumeti kurma görevini verecek.

Sadr, geçen ay siyasetten çekilme kararı almış ve 73 vekilini Meclisten istifa ettirmişti. Irak'ta Şii liderin çekilmesi sonrası hükümet kurma müzakerelerini İran destekli rakipleri Şii siyasi çatı kuruluşu Koordinasyon Çerçevesi yürütüyor.

Şii tarafların çatısı altında toplandığı Koordinasyon Grubu başbakan adayı olarak Muhammed Şiya el-Sudani’yi gösterdi. Bu durumu beğenmeyen Sadr taraftarları sokağa indi.

Hükümet binalarının bulunduğu Yeşil Bölge önünde toplanan Sadr Hareketi taraftarları bir nevi güç gösterisinde bulunuyor.