Karadeniz’de kestane ağaçlarını tehdit eden Asya kökenli kestane gal arısına karşı Samsun’da biyolojik mücadele başlatıldı. Laboratuvar ortamında üretilen ‘torymus sinensis’ böcekleri doğaya salınarak zararlının yayılması engellenmeye çalışılıyor.
Samsun’da kestane ormanları tehdit altında
Karadeniz’de kestane gal arısı alarmı verildi. Samsun’un Salıpazarı ve Ondokuzmayıs ilçelerinde tespit edilen zararlıya karşı biyolojik mücadele başlatıldı. Üretilen 'torymus sinensis' böcekleri doğaya salındı.
Asya kökenli zararlı yayılıyor
2013 yılında Türkiye’de ilk kez Yalova’da görülen kestane gal arısı, yıllar içinde Karadeniz'e kadar yayıldı. Tomurcukları hedef alan bu zararlı, kestane ağaçlarında ciddi deformasyonlara neden oluyor. Yapraklanmayı engelliyor ve verimi önemli ölçüde düşürüyor.
OMÜ ve Orman Müdürlüğü el ele verdi
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi ile Samsun Orman İşletme Müdürlüğü, zararlıya karşı ortak mücadele yürütüyor. Biyolojik yöntemlerle yürütülen mücadele kapsamında laboratuvarda üretilen faydalı böcekler doğaya salınıyor.
Kestane üreticisi zor günler yaşıyor
Türkiye’nin önemli kestane üretim merkezlerinden biri olan Samsun’da 5 bin 343 hektarlık kestane ormanı risk altında. Zararlının yayılmasıyla birlikte bölgedeki üreticiler de kaygı içinde. Verim kaybının %70’e ulaşabileceği uyarısı yapıldı.
‘Torymus sinensis’ böcekleri görevde
Orman Zararlıları ve Biyolojik Mücadele Laboratuvarı’nda üretilen 3 bin 950 adet 'torymus sinensis' isimli faydalı böcek, kestane ağaçlarının gal oluşmuş dallarına tek tek bırakıldı. Bu böcekler, gal arısının larvalarını yok ederek popülasyonu kontrol altına alıyor.
Uzun vadeli mücadele hedefleniyor
Prof. Dr. Ümit Serdar, bu biyolojik mücadelenin hemen sonuç vermeyeceğini, ancak 5 ila 7 yıl içerisinde gal arısının etkisinin büyük ölçüde ortadan kaldırılacağını belirtti. Sabırlı ve sistematik bir çalışma yürütüldüğünün altı çizildi.
Anadolu kestanesi tehlikede
Türkiye, dünya çapında kestanenin gen merkezi olarak biliniyor. Anadolu kestanesi, hem ekonomik hem de ekolojik değeri yüksek bir tür olarak öne çıkıyor. Ancak gal arısı tehdidi bu değerli türü ciddi biçimde tehdit ediyor.
Türkiye üretiminin yüzde 10’u risk altında
Ülkede yıllık yaklaşık 70-75 bin ton arasında kestane üretimi gerçekleşiyor. Ancak gal arısının yayılması, bu üretimin en az yüzde 10’unu tehdit ediyor. Karadeniz’deki ormanların zarar görmesi, hem iç piyasayı hem de ihracatı etkileyebilir.
Yeni üretim döngüsü başladı
Salınan böceklerin yıl sonunda oluşturacağı larvalar tekrar toplanacak. OMÜ araştırmacıları, bu larvaları laboratuvarda yeniden değerlendirerek yeni 'torymus sinensis' üretimi gerçekleştirecek. Böylece mücadele döngüsel olarak sürdürülecek.
Uzmanlar uyardı: Erken müdahale şart
Uzmanlar, kestane gal arısının yayılma hızına dikkat çekerek erken mücadelenin önemine vurgu yaptı. Gerekli önlemlerin alınmaması halinde, Karadeniz'deki kestane ormanlarının ciddi zarar göreceği uyarısı yapıldı.
