Edirne’de Remzi Pajo’nun satın aldığı arsada, 15’inci yüzyıldan kalma Mahmut Ağa Camisi’ne ait kalıntılar ortaya çıktı. Pajo, arsada hiçbir işlem yapamadığını belirtip, yetkililerden mağduriyetinin giderilmesini istedi. Emekli sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, “Özellikle eski Osmanlı mahallelerinde bu tip binaların çıkması son derece doğal. Bunun tek çözümü var; mülkiyet sahibinin malının resmileştirilmesi ve bunun tapusunun devlet üzerine alınması ve buraların koruma altına alınmasıdır. Bundan başka hiçbir çözümü yok" dedi.
Remzi Pajo, 5 yıl önce Sarıcapaşa Mahallesi Mahmut Ağa Cami Sokak’ta 160 bin lira karşılığında bir arsa satın aldı.
Pajo, arsayı değerlendirmek üzere geçen yıl harekete geçti. Bu süreçte, bölgede 15’inci yüzyıl yapısı Mahmut Ağa Camisi’nin bulunduğu şüphesi üzerine Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu devreye girdi.
Kurulun gönderdiği yazıyla Edirne Müze Müdürlüğü yetkilileri arsada kazı çalışması yaptı. Yapılan kazıda, söz konusu caminin kalıntılarına rastlandı.
‘KAZI SONUNDA SÖYLENTİLER DOĞRU ÇIKTI’
Arsayı bir aile dostundan aldığını belirten Pajo, "Burada kayıp bir tane caminin olduğu söyleniyordu; Mahmut Ağa Camisi diye. Arsamın içine kadar temellerin çıktığını gördüklerini söylediler.
Anıtlar kurulu müzeye yazı göndermiş, müzeden görevlilerle burada kazıya başladık geçen yaz. Çıkan temellerde arsamın içine kadar temellerinin geldiğini gördük, doğru çıktı. Devamının da mezarlık olduğu dile getiriliyor ama ne kadar doğrudur bilmiyorum tabii" dedi.
‘BENZER ŞEKİLDE ÇOK YAPI VAR’
Emekli sanat tarihçisi Prof. Dr. Engin Beksaç, Edirne'de benzer şekilde çok sayıda yapı olduğunu belirterek, "Yıkılmış, terk edilmiş, arsası satılmış mescitler çok. Özellikle olayın başlangıcı 1930’lu yılların sonları ve 1940’lı yıllara kadar giden bir öykünün parçası buraları.
Bu dönemde pek çok mescit ve benzeri yapı, Osmanlı yapısı satılıyor, özel mülkiyete geçiyor ve ondan sonra da bir sürü problem dizgisi Edirne'nin başına kalıyor. Buradaki de aynı olay. Burada zaten bilinen bir konumda. Çıkacak olması beklenirdi ve beklendiği gibi de çıkmış. Arkasında da bir haziresi de var. Hazinenin izleri de var" diye konuştu.
‘KORUMA ALTINA ALINMALI’
Kentte, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan mahallelerde, bu tip yapıların çıkmasının normal olduğunu kaydeden Prof. Dr. Beksaç, “Bu durum Edirne için normal. Çünkü başka yerlerde de benzeri binalar var. Özellikle eski Osmanlı mahallelerinde bu tip binaların çıkması son derece doğal.
Bunun tek çözümü var; mülkiyet sahibinin malının resmileştirilmesi ve bunun tapusunun devlet üzerine alınması ve buraların koruma altına alınmasıdır. Bundan başka hiçbir çözümü yok bunun" ifadelerini kullandı.
