Yaralanan karıncalara bakın ne yapıyorlar: Böylesi ilk kez tarihe geçti

Şimdi de sağlıklı karıncaların yaralıların yarasını temizlediği ve hatta belki de enfeksiyon kapmamaları için bir tür antibiyotik veriyor olabilecekleri keşfedildi.

Büyüdükleri zaman 2 santimetreye ulaşabilen Matabele karıncaları termitlerle besleniyor. Karıncalar yiyecek bulmak için iyi korunan termit yuvalarına saldırmaktansa ölü bitkiler üzerinde beslenen termitleri tespit etmek için savanlara karınca birlikleri gönderiyor. İstilalar sırasında karınca cephesinde de bazı kayıplar yaşanıyor tabii ki. Nispeten küçük karıncaların üçte bir kadarı yaralanabiliyor.

Peki yaralanan karıncalar nasıl iyileşiyor? Karıncaların bu görüntüsü bilim insanlarını şaşkına çevirdi. Fotoğrafa dikkatlice bakıldığında göremiyorsunuz; ancak karıncaların bu mucizesi gerçekten inanılmaz!

Karıncalarla ilgili gözlem yapan Erik Frank adında bir uzman çok sıradışı bir olaya rastlıyor. Termitlerle savaşan karıncaların savaş yaptıkları alanları temizledikleri görülüyor. Karıncalar savaşta yaralanan diğer karıncalara ise bakın ne yapıyor.

Üç yıl boyunca 200’den fazla karınca avı gözlemleyen bilimciler avdan dönen karıncaların yolda karşılaştıkları herhangi bir yaralı karıncayla hemen ilgilenmeye başladıklarını fark etti. Eğer yaralı karıncanın sadece bir ya da iki bacağı eksikse karıncalar yaralıları yuvaya taşıyor. Eğer daha fazla zarar görmüşse yaralı karınca geride bırakılarak yola devam ediliyor.

Frank, araştırma yapmak için bir laboratuvarda ortam hazırladı. İçine yapay karınca yuvaları yerleştirdiği ortamda bulunan mini kameralar, hareketi algılıyordu.

Karıncaları izlemeye başlayan Frank, ilginç görüntüler kaydetti. Yaralı arkadaşı olduğunu anlayan karınca sinyal vererek, yaralı sayısının en az 2 katı kadar sağlam karınca çağırıyordu.

Deneysel olarak yaralanan ve müdahale edilmeyen karıncaların %80'i 24 saat içinde ölüyordu. Ancak karıncalar tarafından ilk yardım uygulanan karıncaların sadece %10'u ölmüştü.

Bu karıncaların ve termitlerin savaş yaptığı alanları inceleyen uzman Erik Frank, saldırı bittikten sonra karıncaların birbirlerini tedavi etmeye çalıştıklarını gözlemledi.

Saldırı bittikten sonra yuvalarına geri dönen karıncalar, yaralanan karıncayı sistematik bir şekilde sırtüstü yatırıp, yaralanan bölgeyi 4 dakika boyunca yalayarak tedavi etmeye çalışıyor. Evet yalayarak ölüm riskini düşürüyor, birbirlerinin hayatını kurtarıyor.

Bu ilk yardım eylemi, insanlar dışında sağlık uygulamasını böylesine sistematik bir şekilde yapan ilk kayıt olarak tarihe geçti.

Karıncaları daha yakından incelemek isteyen araştırmacılar altı karınca kolonisini laboratuvar ortamındaki yapay yuvalara yerleştirdi ve sağlıklı karıncaların bacağını kaybeden yaralı karıncalarla ilgilendiklerini bir kez daha gördü. Araştırmacılardan biri “Yaranın üzerindeki pisliği mi alıyorlar yoksa enfeksiyonu gidermek için mikrop öldürücü bir madde mi uyguluyorlar anlayamadık ancak 24 saat içinde tedavi edilmeyen karıncaların yüzde 80’inin öldüğünü fark ettik.” dedi.

Yaralı karıncalar feromon (ayın türün üyeleri arasında hissedilen kimyasal madde) salgılayarak imdat çağrısı gönderiyor. Yardım geldiğinde yaralı karıncalar yuvaya daha kolay taşınabilmek için bacaklarını içeri doğru çekiyor. Ölü karıncaları laboratuvar ortamında feromonla kaplayınca diğer karıncaların yardıma geldiği görüldü ancak ölü karıncanın bacaklarını içeri doğru çekmediğini gören sağlıklı karıncaların yollarına kaydedildi.

Yapılan araştırma Proceedings of the Royal Society B‘de yayımlandı.