Milyonlarca Bağ-Kurlunun merakla beklediği prim indirimi yeniden gündeme geldi. Yasal düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) gelmesi bekleniyor. Bu düzenlemeyle Bağ-Kur'luların prim yükü hafifletilirken, emeklilik koşullarında da önemli değişiklikler öngörülüyor. Peki, prim indirimi nasıl uygulanacak, kimler yararlanacak? İşte bu soruların cevapları...
2008 yılında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformu ile tüm sosyal güvenlik kurumları (SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) çatısı altında birleştirildi. Bu reformla, sosyal güvenlik sistemi tek çatı altında toplandı ve hizmetler daha entegre hale getirildi. Ancak prim gün sayısı ve emeklilik koşulları kurumlar arasında farklılık göstermeye devam ediyor.
TBMM'ye gelmesi beklenen prim indirimi düzenlemesi ile ilgili birçok soru işareti bulunuyor. İşte prim indirimiyle ilgili merak edilen soruların yanıtları...
PRİM ŞARTLARI NASIL BELİRLENİYOR?
SSK'da 1999 öncesi için prim şartı 5000 ile 5975 gün arasında değişirken, bu tarihten sonra 7000 güne, 2008'den sonra ise kadın ve erkek tüm çalışanlar için 7200 güne çıkıyor.
Emekli Sandığı'nda ise kadınlar için 7200 gün (20 yıl), erkekler için 9000 gün (25 yıl) prim ödeniyor. Bağ-Kur'lular için 1999 öncesinde kadınlar 7200 gün, erkekler ise 9000 gün prim öderken, sonrasında hem kadın hem erkekler için 9000 gün olarak uygulanıyor.
FARKLI PRİMLER NASIL BELİRLENİYOR?
Birden fazla sosyal güvenlik kurumunda çalışmış olanlar için, emeklilik hangi kurumdan yapılacağı son 7 yıllık sigortalılık süresine bakılarak belirleniyor. Bu sürede hangi kurumda daha fazla prim ödenmişse (1261 gün), o kurumun şartlarına göre emeklilik işlemi yapılıyor.
GÜNDEMDEKİ DEĞİŞİKLİK NASIL OLACAK?
İlk aşamada 1 milyon küçük esnafı ve çiftçiyi ilgilendiren düzenlemede, Bağ-Kur'luların prim şartı 9000 günden 7200 güne indirilecek. Eğer düzenleme 8 Eylül 1999 öncesini de kapsarsa, EYT'li Bağ-Kur'lular 9000 gün yerine 7200 günle emekli olabilecekler.
İHYA İLE TAMAMLANABİLECEK Mİ?
Daha önce Bağ-Kur'lu olarak çalışıp borcunu ödemediği için primleri dondurulan kişiler, ihya yöntemiyle dondurulan prim günlerini satın alabilecek. Bu işlem, son brüt asgari ücret üzerinden ve eksik günlerin tamamını almak şeklinde yapılacak.
KİMLER YARARLANACAK?
Düzenleme basit usulde vergilendirilen, bakkal, kasap, terzi, berber gibi küçük esnafı kapsıyor. Ayrıca, çiftçi Bağ-Kur'lular da yararlanabilecek. Kapsam düzenleme hazırlandıktan sonra kesinleşecek.
ERKEN EMEKLİLİK OLACAK MI?
Bağ-Kur'lular 1800 günlük prim indirimi sayesinde 7200 günle emekli olabilecek. Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı geçerli olacak. Bu yaş şartını tamamlayan Bağ-Kur'lular, 5 yıl fazla prim ödemeden emekli olabilecekler.
YAŞ ŞARTI ORTADAN KALKACAK MI?
7200 prim gününü dolduranlar, sigortalılık başlangıç tarihine göre belirlenen yaşı sağlıyorsa emekli olabilecek. Ancak prim tamamlansa da yaş şartını beklemek gerekecek. 01.05.2008 sonrası sigortalı olanlar için ise 9000 gün prim ve 65'e kadar kademeli olarak artan emeklilik yaşı şartı var.
EYT'LİLER YARARLANABİLECEK Mİ?
Yasanın kapsamı netleştikten sonra, Bağ-Kur'lular EYT kapsamında 9000 gün beklemeden 7200 günle emekli olabilecek. Bu durumda, yaş şartı olmadan 5 yıl erken emeklilik imkanı doğacak.
