1980’lere kadar kaderine terk edilen Osmanlı Arşivleri, 30 yılda ancak kendisine gelebildi. İstanbul'a dağılmış depolardan, ısı ve nem kontrollü tek bir merkeze aktarılan arşiv, burada restore edilerek dijitalleştiriliyor.
Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünün, paylaştığı fotoğraflar, Osmanlı ile daha sonra bünyesinden çıkan onlarca devletin hafızası niteliğinde olan bazı evrakların yok olmaktan nasıl kurtarıldığını gözler önüne seriyor. Fotoğraflarda, Osmanlı Devleti’nin yıkılmasından sonra farklı binalarda ve depolarda tutulan kıymetli evrak ve belgelerin, 1980’e kadar adeta kaderine terk edildiği görülüyor.
HER ŞEY AÇIKÇA GÖRÜLÜYOR
Kağıthane’de son derece modern inşa edilen yeni Osmanlı Arşivi Binası’nda, geçmişte tahrip olan belgeler hem restore ediliyor hem de yurtiçi ve yurtdışından gelen araştırmacıların hizmetine sunuluyor. Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç Dr. Uğur Ünal, yaptığı açıklamada, merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın talimatlarıyla sağlıklı ortamlarda korunmaya başlanan Osmanlı evrak ve belgelerinin, o yıllara kadar hangi ortamlarda, ne koşulda saklandığının fotoğraflarda da gözler önüne serildiğini belirtti.
FOTOĞRAFLAR ESKİ TARİHLİ
Ünal, medyada zaman zaman fotoğraflar üzerinden “şimdiki Osmanlı Arşivi binasının dere yatağına kurulduğu ve bu nedenle evrakın rutubet ve nemden zarar gördüğünün ileri sürüldüğünü” hatırlatarak, bazı fotoğraflardaki belgelerin geçmişte kötü koşullarda kalan ve yok olmaktan kurtarılan belgeler olduğunu bildirdi. Osmanlı döneminin hafızasını barındıran arşivde, 95 milyon belge ve 400 bine yakın defter bulunduğunu anlatan Ünal, çalışanların yoğun şekilde belgelerin tasnifini yaptığını, aynı zamanda evrakları dijitalleştirmeye de uğraştığını bildirdi.
Yıkımdan kurtarıldı
Osmanlı Arşivleri’nin 1980’lerde çekilmiş fotoğrafları, belgelerin nasıl bir yıkımdan kurtarıldığını gözler önüne seriyor. Belgeler, on yıllarca Hastal, Bayezıt, Pertevniyal Lisesi, Sultanahmet ve Süleymaniye’de rutubete, toza, yağmura maruz kalmıştı. Şu anda Kağıthane’deki modern binasında hizmet veren arşivde 72’si tamamen dolu olan 100’den fazla depo mevcut. Depoların, 18-21 derece ısı ve yüzde 45-55 nem değerleri sürekli olarak korunuyor. 122 bin metrekarelik alana yayılan site, 800 iç ve dış kamerayla sürekli olarak izleniyor.
#Osmanlı
#Doç Dr. Uğur Ünal
#Arşiv
