Dünya ekonomisinin yeni devleri

Kalkınmakta olan ülkelerin çokuluslu şirketlerin Batılı rakiplerinden daha hızlı büyüyerek zenginlik ve güçte büyük bir kaymaya işaret ettikleri bildirildi. Newsweek dergisi, "Yeni Devler" başlığı ile kalkınmakta olan ülkelerin çokuluslu şirketleri kapak yaptı. Dergide konuya ilişkin uzun değerlendirmesinde "Hiç bir zaman duymadığınız en seksi şirketler" başlığını da kullanan dergi, "Yoksul ülkelerin çokuluslu şirketlerin, zenginlik ve güçte büyük bir kaymaya işaret ederek Batılı rahiplerinden daha hızlı büyüdüğünü" yazdı. Mac Margolis ve Rana Foroohar imzalarını taşıyan yazıda bir süre öncesine kadar yoksul ülkelerin büyük şirketlerinin ikinci sınıf olarak muamele gördüğü ancak durum değiştiği kaydedildi.

Güney Koreli Samsung, Çinli Lenovo, Brezilyalı Embraer gibi şirketlerin başarılarına dikkat çeken Newsweek, Fortune dergisince seçilen "En Büyük 500 şirket"ten 61'sinin kalkınmakta olan ülkelerin şirketleri olduğunu, halbuki 20 yıl önce bu rakamın 28 olduğuna dikkat çekti. ABD'li dergi, uzmanların, "Aşırı borçlanma, aşırı tüketim harcamaları ve düşük yatırımı sorununun yükselen piyasalarda değil, ABD'de göründüğü, yükselen ekonomilerin ise rezervlerini artırdıklarını, altyapılarını güçlendirdiklerini ve taleplerindeki güçlü büyüme sayesinde dünya ekonomisini bir ölçüde kurtardıkları" görüşlerine de yer verdi.

Yükselen ekonomilerin hisselerinin dünya pisaya kapitalizasyonun sadece yüzde 10'unu oluşturmasına karşın hızlı zemin kazandıklarını kaydeden dergi, Boston Consulting Group adlı danışmanlık şirketine dayanarak "Dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinin en büyük 100 şirketi, 2005 yılında toplam olarak 715 milyar dolarlık geliri elde etti ve ABD'deki şirketlere göre 10 kat, Japon şirketlerine göre 24 kat ve Alman şirketlerine göre 34 kat daha hızlı büyüyor" diye yazdı.

Uzmanların "Ekonomik güç dengesi yükselen piyasalara kayıyor ve bu yeni çokuluslu şirketler geleceğin güç sahipleri haline geliyor" görüşlerini de aktaran dergi, Batılı yatırımcıların da 20 yıldan beri yükselen piyasalara milyarlarca dolar yönlendirdiklerine da dikkat çekti. Kalkınmakta olan ülkelerin şirketlerinin, spor ayakkabından ipodlar ve şaraplara kadar çok geniş bir yelpazedeki ürünleriyle gelişmiş ülkelerin insanlarının günlük hayatına şekil verdiklerine işaret eden Newsweek'e konuşan İsviçre'deki Uluslararası Yönetim ve Gelişme Enstitüsü (IMD) baş ekonomisti Stephane Garelli de, "Yükselen piyasalar aşamasından yükselen güçler aşamasına geçiyoruz" ifadesini kullandı. Newsweek de, yükselen ekonomilerin en başlıca şirketleri arasında çok sayıda Latin Amerika şirketinin de bulunması olgusuna da dikkat çektikten sonra Garelli'nin başarılı bir şirketi yaratmak için tavrın çok önemli olduğu görüşünü de aktırdı.

Kalkınmakta olan ülkelerde girişimcilerin ayna zamanda ülkelerinin de gelişmesini istediklerini belirten Garelli "Şirket kültürü ile ulusal kültür örtüşüyor. Biz Batı'da ise bunu tamamen kaybettik. Ülke genç kuşağa vız geliyor. Tek istedikleri iyi bir iş" diye konuştu.

Yükselen piyasaların dünya borsalarındaki hisselerinin 25 yıl önce 80 milyar dolar iken halen 6.4 trilyon dolara çıktığına işaret eden Newsweek, küresel kredi krizinin piyasalarda yarattığı türbülanstan yükselen piyasalar üz erindeki korkulan etkisinin olmadığını anımsattı.