Petkim'de devir teslim tamam

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Petkim'deki yüzde 51 oranındaki kamu hissesinin özelleştirilmesinin, Türkiye'deki petrokimya sanayisinin başlangıcı olacağını ve Petkim'in dünyanın önemli 'göz bebeklerinden biri' olacağını söyledi.

Unakıtan, Petkim'in devir teslim töreninde yaptığı konuşmada, özelleştirmelerin devlete para bulmak için yapılmadığını, yapısal bir reform olduğunu söyledi.

Bütün ülkelerde özelleştirmelerin tamamlandığını, hatta demirperde ülkelerinde bile bu işlerin bittiğini kaydeden Unakıtan, şöyle devam etti:

“Ama çok şükür bizde de artık yavaş yavaş sonlara yaklaşıyoruz. Bugün burada en büyük kuruluşlarımızdan biri olan Petkim'i özel sektöre devrediyoruz. Bazıları diyor ki bunları harıl harıl satıyorsunuz... Öyle değil, özelleştirme bir ülkede rekabetin sağlanması için, ekonominin daha da dinamizm kazanması içindir. Devletin yapamayacağı işleri, devletten alıp özel sektöre vermek suretiyle ekonominin çarkları daha iyi dönmeye başlıyor. Rekabet orada başlıyor, rekabetin olduğu yerde gelişme, ilerleme başlar, verimlilik, kalite artar.”

Ancak rekabet olmazsa hiç bir gelişme ve ilerleme olmayacağını, gerileme olacağına işaret eden Unakıtan, şunları söyledi:

“Bunu bütün dünya gördü, artık kuzey ülkeleri bile özelleştirme yapıyor. Akla giden yol birdir. Dolayısıyla özelleştirmede Türkiye geç kaldı ama şimdi artık Türkiye'de özelleştirme yapılsın mı yapılmasın mı bunlar geride kaldı.

Çünkü Türkiye bugün, 45 milyar dolar civarında özelleştirme yaptı zaten, işi bitirdi. Bundan sonra diğerlerini tamamlıyoruz. Bu sene elektrik özelleştirmeleri, otoyol özelleştirmeleri, milli Piyango ve şeker fabrikalarının özelleştirmesi olacak. elimizde son kalanları da birer birer özelleştirip, bu işi tamamlayacağız.”

Unakıtan, Türkiye'de rekabetin tam olarak işlemesi gerektiğini vurgularken, “Petkim kuruldu, ne ileri ne geri böyle kaldı. Ama şimdi bu özelleştirme Türkiye'deki petrokimya sanayisinin gelişmesine vesile olacak” dedi.

Özel sektör dinamizminin geleceğini ve rekabet şartlarının ortaya çıkacağını ifade eden Unakıtan, bundan sonra Türkiye'deki petrokimya sanayisinin daha fazla ilerleyeceğini söyledi.

Unakıtan, Petkim'i; Socar-Turcas ortaklığının almasından memnun olduklarını belirtirken, şunları söyledi:

“Tek millet iki devlet diyorlar, Azerbaycan-Türkiye. Bu, iki kardeş devletin birlikte artılarının bir araya getirilmesi projesidir. Kendilerinde petrol var bu işin ham maddesi. Onlarında dışarıya açılabilmek için böyle bir yere ihtiyaçları vardı. Bizim için en değerli alıcı Socar-Turcas, onlar için de en değerli Petkim. İki değerli artıların birleşmesinden ayrı bir sinerji meydana gelecek. Ben inanıyorum ki Bu Türkiye'deki petrokimya sanayisinin gelişmesinin bir başlangıcıdır. Ayrıca böyle yatırımlar olacak, burası gelişecek, burası dünyanın önemli gözbebeklerinden biri olacak. Onun için hem Azerbaycan milletine, hem Türk Milletine Hem de Socar-Turcas'a hayırlı olsun, bütün orada çalışanlara hayırlı olsun.” Unakıtan bu arada imzalar atılırken, “paraları saydın mı, taksidin teminat mektubunu aldın mı” diye espri yaptı.

TURCAS Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Aksoy da konuşmasında, ihale bedelinin yarısını peşin, yarısını ÖİB'nin tanıdığı 3 yıl vade ile ödeme kararları olduğunu hatırlatırken, 2-3 gün önce 1 milyar 20 milyon doların nakit yatırıldığını, geri kalan 1 milyar 20 milyon doların, 640 milyon dolarının daha yatırılmasına karar verdiklerini söyledi. Aksoy, geri kalan 380 milyon doların ise vadeli olarak ödeneceğini bildirdi.

Finansmanın çok zor bir devreye rastladığını kaydeden Aksoy, normalde “yüzde 30 sermaye, yüzde 70 borç alabiliriz” ümidiyle piyasaya çıktıklarını, fakat piyasadaki durum nedeniyle başaramadıklarını ve sermayeyi arttırmaya karar verdiklerini söyledi.

Aksoy, sermayeyi arttırdıktan sonra, Akbank ve Garanti Bankası'ndan 625 milyon dolar kredi kullandıklarını belirtti, “Yani yüzde 30 sermaye, yüzde 70 kredi kullanacağız derken tam tersi oldu. Yüzde 30 kredi kullandık. Bizim şartlarımızda kullandık, biz dünya piyasasının önümüze sunduğu kötü şartları kabul etmemek için bizim şartlarımızda bu parayı aldık. Geri kalan 380 milyon dolar için Bank Asya, Türkiye Finans ve Kuveyt Türk'ün teminat mektuplarından istifade ettik” diye konuştu.

Niyetlerinin Petkim'in kapasitesini yükseltmek olduğunu belirten Aksoy, bugün Petkim'in 2 milyar ton civarında üretim kapasitesi bulunduğunu ve bunun 1,5 milyon tonunun ürüne yansıdığını, bu kapasitenin en az 2-3 misli arttırılmasını hedeflediklerini söyledi.

Aksoy, Petkim'de şu anda 3 bin civarında çalışan olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Herkes zannediyor ki bu 3 bin kişiyi bin kişiye indireceğiz. Her ne kadar dünyadaki emsallerine bakılınca 1,5 milyon ton bin kişi ile yapılıyorsa da Petkim'in özelliğinden dolayı Petkim'in daha çok büyük kapasitesinin kullanılmaması nedeniyle biz büyük bir kapasite yatırım ile geliyoruz.

Hiç kimseyi işten çıkarmayacağız. Aksine arkadaşların yasa gereği işten ayrılma imkanları vardı, biz gittik adeta yalvardık işte kalsınlar diye. Biz kimseyi çıkarmadığımız gibi 40 kişi daha alacağız, 33 teknisyen 7 mühendis olmak üzere. İşçi çıkarmak değil, eleman alacağız ve rica ettik işe başlamadan gidip sendikaya üye olsunlar diye.” Aksoy, Petkim'de büyümeyi hedeflediklerini tekrarlarken, rafineri kurulacağını, petrokimya parkı ve liman imkanının geliştirileceğini anlattı.

Bakan Unakıtan, soruları yanıtlarken de, “Petkim ile ilgili Petrol-İş sendikasının açtığı bazı davaların sonuçlanmadığı ve sendikanın, davalar sonuçlanmadan devir işleminin yapılmaması gerektiği” söyleminin hatırlatılması üzerine, “Benim görüşüm tam tersine” dedi.

Çıkmış olan mahkeme kararlarına saygılı olduklarını belirten Unakıtan, Türkiye'nin hukuk devleti olduğunu ve herkesin hukukun üstünlüğüne inanmasının şart olduğunu söyledi.

Bakan Unakıtan, “Biz de ona göre gerekeni yapıyoruz ama dava safhasında olan bir şey için herhangi bir yorumda bulunamam. Ama şu anda bu devri yapmamıza mani olacak bir şey yok. O bakımdan bu devri yaptık” dedi. Bir başka soru üzerine de Unakıtan, Petkim'in en yüksek değerini bulduğunu söyledi.

Petkim'in özelleştirme sürecinin çeşitli safhalar geçirdiğini anlatan Unakıtan, 2 milyar 40 milyon dolar gibi, herkesin ağzını açık bırakacak bir rakamın ortaya çıktığını söyledi ve “Bu, doğrusu Socar-Turcas ortaklığının yapıcı tutumundan, ÖİB'nin başarısı birlikte tezahür etti. Bu rakamları çıkın bakıyım da bu rakamları bulun. Şimdi bu rakamı bulursan ben onun alnından öperim” dedi.

Erdal Aksoy ise rafinerilerle ilgili soru üzerine, normalde Socar'ın Petkim ihaleye çıkmadan evvel Ceyhan'da büyük bir rafineri ve petrokimya tesisi kurmayı arzu ettiğini hatırlattı.

Türkiye'ye şu anda en az 10 milyar dolarlık yatırımın bütün proje ihalelerinin yaptırdıklarını, arazinin tespit edildiğini anlatan Aksoy, çalışmaların bütün hızıyla devam ettiğini, bürokratik sıkıntıların bulunduğunu, ancak bu sıkıntıları kısa zamanda aşacaklarını ümit ettiklerini söyledi.

Aksoy, Petkim ihalesi gündeme geldiğinde Petkim ile ilgilendiklerini belirterek, “Socar'ın Petkim'de, öncelikli bir ham madde rafinerisi yönünde çalışmaları olacak, tahmin ediyorum bunlar paralel yürür. Zaten Ceyhan başladı bizim için. Her halükarda Ceyhan rafinerisi iki yönlü olacak ve ham madde yönünde çok ciddi imkan sağlayacak bize” dedi.

“Petkim'de toplam yatırım öngörülerinin ne olduğuna” ilişkin soruya karşılık Aksoy, Petkim için öngördükleri yatırımın en az 3 milyar dolar olduğunu söyledi ve “Çok kısa bir sürede, tahmin ediyorum 1 yıl mühendislik çalışmaları sürecektir, ondan sonra da 2013-2014'de bu çalışmayı bitireceğimiz kanaatindeyiz. Yani önümüzdeki 5 yıldan konuşuyoruz” şeklinde konuştu.