Sözleşmeli personelin sık karşılaştıkları sorular ve cevapları

Bu yazımızda sözleşmeli personellerin sık karşılaştıkları soru ve cevapları açıklamaya çalışacağız. Yine basında yer alan görevden ayrılanlara maaş garantisi verildiği yönündeki haberlerle ilgili bilgilendirme yapacağız.

Emeklilik yolluğu 375 sayılı KHK’nin inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre emekli olan kapsamdaki kamu personeline ödenecek yol tazminatı: Emekli olacak memurlara ödenecek yol tazminatı 375 sayılı KHK’de belirlenmiştir. 2023 yılı Ocak ayı itibarıyla 13.558 x 0,433684 = 5.879,88 TL’dir. Bu tutar Temmuz ayında katsayı artışı doğrultusunda artacaktır.

Ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personel, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin (D) bendi kapsamında olmadığından emeklilik yolluğunun ödenmesi mümkün değildir.

Belirli bir sürenin sonunda sözleşmeli personelin memur kadrosuna geçmesine ilişkin kanuni düzenleme olduğu için sözleşmeli personel açısından çok büyük sorun oluşturmayacaktır. Ancak kadroya geçmek istemeyen sözleşmeli personelin emekli olması halinde bu haktan yararlanması mümkün değildir.

Kamu personelinin mali haklarındaki artışı düzenleyen 6. dönem toplu sözleşme metninde bu konu düzenlenmiştir.

Yapılan düzenlemeye göre; 6245 sayılı Harcırah Kanununun sürekli görev yolluğuna ilişkin hükümleri, aynı Kanuna tabi idarelerde ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışan sözleşmeli personel hariç olmak üzere, sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilenlerden mevzuatı veya sözleşmesi uyarınca sürekli görev yolluğu ödenmeyenler hakkında 5 inci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik tutarı esas alınarak uygulanır. 6245 sayılı Kanunun 49 uncu maddesine ilişkin hükümleri, birinci fıkra kapsamında bulunan personelden mevzuatı veya sözleşmesi uyarınca anılan maddede belirtilen tazminattan yararlanamayanlar hakkında da uygulanır. Ancak, söz konusu personel hakkında 49 uncu madde hükümlerinin uygulanmasında, 5 inci derece kadrolu memur için tespit olunan gündelik tutarı esas alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personelin yer değiştirme suretiyle atanması halinde 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre sürekli görev yolluğu ödenmesi gerekmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun 12.11.2010 tarihli ve  309/06-02-15419971 yazısında; “.....657 sayılı Kanunun 4/b statüsünde çalışan personele ödenen eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneğinden, 5510 sayılı Kanunun yukarıda bahsi geçen maddeleri gereğince sigorta primi kesilmesi gerekmektedir.” ifadesine yer verilmiştir.

Bu nedenle yapılan kesinti nedeniyle sözleşmeli öğretmenlerin hazırlık ödeneği kadrolu öğretmenlere göre eksik ödenmektedir. Kadrolu öğretmenlerin hazırlık ödeneğinden sadece damga vergisi kesilmekte iken sözleşmeli öğretmenlerinkinden hem damga vergisi hem de sigorta kesintisi yapılmaktadır.

Asker öğretmenlerin eğitime hazırlık ödeneğinden faydalanıp faydalanamayacağına ilişkin olarak Sayıştay son noktayı koymuştur. Sayıştay 7’nci Dairesinin 14.10.1999 tarihli ve 8466 sayılı kararı gereğince asker öğretmenler eğitime hazırlık ödeneğinden faydalanamamaktadır.

Fiilen öğretmenlik yapmayanlar öğretim yılına hazırlık ödeneğinden faydalanamazlar. Kadrolu veya sözleşmeli öğretmenler için durum aynıdır. Doğum izninde bulunan bir öğretmen fiilen görev yapmadığı için bu ödemeden faydalanmaz. Ancak, 657 sayılı Kanunun ek 32 nci maddesinde yer alan hükme göre göreve başladığı tarihe göre bu ödenekten belirli oranlarda faydalanabilir.

Bu ödeme; Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K cetvelinde yer alan hükme göre; öğretim yılının başladığı aydan sonra ve birinci dönem ders yılının sonundan önce göreve başlayanlara ödeneğin %75’i, birinci dönem ders yılından sonra ve ikinci dönem ders yılının sona ermesinden önce göreve başlayanlar ise %50’si oranında yapılmaktadır.

12 Mayıs 2023 tarihinde 47 sayılı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasının dördüncü cümlesinde bir değişiklik yapıldı ve muhalif basın adeta üzerinde tepindi. Hatta muhalif bir milletvekili ilk iptal edilecek kararnamelerden birisi diye paylaşım yaptı. Değişikliğe baktığımızda tepinme gerektirecek bir durum olmadığı açıkça görülecektir.

Görüleceği üzere, sadece kamu kurumunda çalışmayanlardan üyeliğe atananlardan görevi sonra erenler için yapılan ödeme üç aydan iki yıla çıkarılmıştır ve bunların sayısı bir veya ikiyi geçmez.

Yapılan düzenleme son derece yerinde bir düzenlemedir ve eşitliğe uygundur. Çünkü kamudan üyeliğe seçilenlerden görevleri sonra erenlerin atama gerçekleşinceye kadar, almakta oldukları her türlü ödemelerin Kurum tarafından ödenmesine devam olunmaktadır. Kaldı ki bunlar için atama gerçekleşinceye kadar sınırlama olmaksızın ödeme yapılmaktadır. Özel sektörden gelenler için üç aylık ödeme süresi en fazla iki yıla çıkarılmıştır ve atama yapılınca da ödeme hemen kesilmektedir. Yani görevi sona erenlerin hemen başka kadrolara atanması halinde önceki kadroların ödemesi yapılamamaktadır. Düzenlemeden yararlanacak kişi sayısının bir veya iki kişiyi geçmeyeceği de dikkate alındığında oluşturulan algı, olgunun inanılmaz derecede üzerine çıkarılmıştır. Bu konuda görevi sona erenlerin ciddi sorun yaşadığı dikkate alındığında yaşanan bir mağduriyetin giderilmesine yönelik bir düzenlemenin üzerinde bu kadar tepinilmesi muhalifliğin geldiği noktayı göstermektedir. Daha garip olan ise bu konuda iki satırlık bir açıklama ile düzenlemenin niçin yapıldığının açıklanmamasıdır.