Ülkelerin sahip olduğu ekonomik gücün önemli göstergeleri var. Bu göstergelere baktığımızda,GSYİH, kişi başı gelir, ihracat, ihracat içindeki yüksek teknolojik ürünlerin payı, Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindekipayı ilk akla önemli göstergeler olmaktadır.GSYİH VE KİŞİ BAŞI GELİRGSYİH ve kişi başı geliri nominal olarak alındığı gibi satınalama gücü paritesine göre de hesaplamakta fayda var.Satınalma gücü paritesi ile ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları ortadan kaldırıldığı gibi bu gösterge
Ülkelerin sahip olduğu ekonomik gücün önemli göstergeleri var. Bu göstergelere baktığımızda,
GSYİH, kişi başı gelir, ihracat, ihracat içindeki yüksek teknolojik ürünlerin payı, Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki
payı ilk akla önemli göstergeler olmaktadır.
GSYİH VE KİŞİ BAŞI GELİR
GSYİH VE KİŞİ BAŞI GELİR
GSYİH ve kişi başı geliri nominal olarak alındığı gibi satınalama gücü paritesine göre de hesaplamakta fayda var.
Satınalma gücü paritesi ile ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları ortadan kaldırıldığı gibi bu gösterge sayesinde ülkelerin ekonomik durumları ortaya çıkmaktadır.
Mesela Türkiye’nin 2021 yılında GSYİH değeri 819 milyar dolar iken satınalma gücü paritesine göre GSYİH 2,67 trilyon olarak hesaplanmıştır. Diğer yandan, Türkiye’nin 2021 yılı kişi başı geliri 9 bin 539 dolar olarak hesaplanırken satınalma gücü paritesine göre kişi başı gelir 30.737 dolar olarak hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla,
ülkelerin cari dolar kuru ve ülkeler arasındaki fiyat farklılıkları ortadan kalktığında farklı ekonomik büyüklük ve zenginliğe
erişeceklerini söyleyebiliriz.
Bir çok ülke sınıflandırılmasında mesela G-20 ülkeleri oluşturulurken ağırlıklı olarak ülkelerin GSYİH baz alınmıştır. Yine G-7 ülkeleri sınıflandırmada da hem GSYİH hem de kişi başı gelir baz alınmaktadır.
NİTELİKLİ İHRACAT
NİTELİKLİ İHRACAT
Diğer yandan, ülkelerin yüksek
GSYİH’ye ulaşmaları ülke içinde yapılan yatırımlar, kamunun ve hanehalkının yaptığı harcamaların yanında ülke ihracatının da ekonomik zenginliğe yani yüksek kişi başı gelire önemli katkısı olacaktır.
Eğer yapılan ihracatın kalitesi yüksekse yani yüksek teknolojik sanayi mallar üretilip ihracat yapılıyorsa bu sayede ihracatın GSYİH’ye ve kişi başı geliri katkısı katlanacaktır.
Birçok gelişmiş ülkenin yaşanan ekonomik krizlerde ayakta kalmalarının ve kısa sürede toparlanmalarının arkasındaki güç de budur. Belki de üzerinde durulması gereken en önemli hususlardan birisi de budur.
AR-GE HARCAMALARI
AR-GE HARCAMALARI
İhracatın kalitesinin yüksek olması, Ar-Ge harcamalarının miktarıyla birebir ilişkilidir. Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payı artıkça yüksek teknolojik ürünlerin ihracat içindeki payı artacaktır. Bu döngü hem GSYİH’yi arttıracaktır hem de Ar-Ge harcamalarını miktar olarak arttıracaktır.
Gelişmiş ve
kişi başı geliri yüksek olan birçok gelişmiş ülkenin Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payının yüksek olması tesadüf değildir.
Bu nedenle, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde Ar-Ge harcamalarının artması sayesinde ülkelerin bulunduğu
orta gelir grubunun alt ve üst diliminden yüksek gelir grubuna çıkmaları, dolayısıyla ülke gelir sınıflarını değiştirmeleri daha kolay olacaktır.
Belki de birçok gelişmekte olan ülkenin yeni ekonomi hikâyesi yazmalarının en önemli çıkış noktası gerçekleştirecekleri
Ar-Ge harcamaları olacaktır. Bu sayede ekonomilerde ciddi değişim ve dönüşümler olacaktır.
Bu değişim ve dönüşümlerin, ülkeleri önemli ekonomik güç haline getireceği gibi sahip olunan ekonomik güç sayesinde bölgesel ve küresel alanda önemli bir aktör olmanın da önemli göstergesi olacağından şüphe yoktur.
#GSYİH
#Ekonomi
#Ar-Ge
#Erdal Tanas Karagöl
