Yazarlar Enerji fiyatlarının etkisi

Enerji fiyatlarının etkisi

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Kovid-19 sonrasında ekonomilerde toparlamanın gerektiği yüksek miktardaki enerji talebi ve iklim değişikliği nedeniyle ortaya çıkan hava koşulları sonucunda oluşan arz-talep dengesizliği şüphesiz ki enerji fiyat artışlarını tetikledi. Enerji fiyatlarında meydana gelen artışlar küresel piyasalarda en çok konuşulan konuların başında gelmeye başladı.

Dünya Bankası tarafından yayımlanan Emtia Piyasaları Görünümü raporunda da enerji fiyatlarında meydana gelen artışların yüksek enflasyon için önemli risklerden birisi olacağı öngörülmekte.

ENERJİ FİYATLARI VE ÜRETİM İLİŞKİSİ

Enerji, üretim için gerekli ve önemli girdilerin başında geliyor. Girdi fiyatlarındaki önemli artışlar maliyetleri arttırması nedeniyle, üretimi olumsuz etkiliyor. Bu nedenle arz-talep dengesizliği ortaya çıkıyor ve birçok makroekonomik gösterge olumsuz etkileniyor.

Özellikle yüksek Gayri Safi Milli Hasıla’ya (GSYH) ulaşabilme açısından gelişmekte olan ülkelerin enerji tüketimine daha çok ihtiyaçları var. Bu bağlamda enerji fiyatlarındaki olası yüksek artışlar bu ülkelerde üretimin toplam değerinin düşmesine neden olmasının yanında üretim maliyetlerinin de artmasına yol açacağından ekonomilerin rekabet gücünü de düşürerek pek çok olumsuzluğu beraberinde getirecektir.

Bununla beraber, gelişmekte olan ülkelerde enerji verimliliğinin düşük olması da enerji fiyatlarındaki artış sonrasında enerji faturasının yükselmesi için önemli bir neden.

Diğer yandan, gelişmiş ülkelerde enerji bağımlılığı her ne kadar gelişmekte olan ülkeler kadar yüksek olmasa da halihazırda sağladıkları GSYH düzeyi nedeniyle bu ülkeler yüksek üretim düzeylerine sahip olduklarından zaten yüksek miktarda enerji tüketiyorlar.

Ancak bu ülkeler için de enerji fiyatlarında meydana gelen artış nedeniyle yaşanan fiyat artışları özellikle enflasyon açısından önemli riskler taşımaktadır.

DÜNYA BANKASI EMTİA PİYASALARI GÖRÜNÜMÜ RAPORU NE DİYOR?

Dünya Bankası tarafından yayımlanan Emtia Piyasaları Görünümü raporuna göre 2021 yılının sonunda enerji fiyatlarında yüzde 80’in üzerinde bir artış yaşanacağı öngörülmektedir. Bu raporda enerji fiyatlarındaki bu artışın 2022 yılının ortasında düşeceği öngörülmektedir.

Diğer yandan, enerji fiyatlarındaki bu artış tarımsal üretimin maliyetini de arttırarak tarımsal ürünlerin fiyatlarının da artmasına neden olmaktadır. Bu yalnızca birkaç ülke için değil küresel açıdan enflasyon dalgasını da tetikleyebilecek bir unsur olarak görülüyor.

Bu durum yüksek miktarda enerji ithal eden birçok gelişmekte olan ülkenin daha fazla olumsuz etkilenmesine neden olacaktır. Fiyat artışları, gelişmekte olan ülkelerde gıda üretiminin azalmasına yol açarak gıda güvenliğine ilişkin endişeleri arttıracak önemli bir süreci beraberinde getiriyor.

ENERJİ FİYATLARINDAKİ ARTIŞ İKLİM DEĞİŞKLİĞİ POLİTİKLARINDA KISA SÜRELİ ERTELEMEYİ GETİRİR Mİ?

Yenilenebilir enerjinin kesintili doğası ile enerji arz sorunları gündeme geldi. Başta doğal gaz olmak üzere enerji fiyatlarında meydana gelen fiyat artışları sonrasında bazı ülkeler bu dönemde tekrar kömür tüketimlerini arttırdı.

Bu açıdan, enerji arz güvenliğini sağlamak adına iklim değişikliği hedeflerini bozma noktasında bazı tereddütler oluşmuş durumda.

Ancak yeni dönemde, doğalgaz ve kömür fiyatlarındaki artışı dizginlemek ve iklim değişikliği hedeflerine ulaşmak için alternatif enerji kaynağı olarak güneş ve rüzgâr enerjisine yatırım yapmak ve bu alanlarda daha rekabetçi olmak enerji arz güvenliği açısından kritik bir karar olacaktır.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.