Yeni nesil iyilik yahut iyiliği göstermek mi gerekir?

Geçtiğimiz cumartesi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın düzenlediği “İyilik Var – Türkiye Gönüllülük Programı” projesinin tanıtım toplantısına katıldım.

Projeyi çok sevdim kendi adıma. Bakanlık, vaktini, bilgisini, görgüsünü “iyilik için” ayırabilecek insanlara bir çağrı yapıyor ve insanlar kendi zamanlarını, kendi programlarını belirleyerek gönüllü olarak “iyilik” yapıyorlar. Sevgi ya da huzur evlerinde, camilerin çay ocaklarında, yetimlere, yaşlılara, dezavantajlı çocuklara… İnsanların aklındaki iyilik modeli neyse bakanlıkla işbirliği içerisinde bunu hayata geçirebiliyorlar.

Programın ayrıntısı fazla ama asıl meselesi Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın şu sözlerinde saklı bence: “Bazen bir büyüğümüzün ihtiyacına koşan bir dosttur, bazen bir çocuğumuzun ihtiyacı, elinden tutacak ve ona güven verecek bir yol arkadaşıdır, bazen de ona yuvasını ve gönlünü açacak, sevgiyle büyümesine eşlik edecek bir koruyucu ailedir, bazen engelli bir kardeşimizin ve ailesinin ihtiyacını, hayatını kolaylaştıracak küçük bir destektir.”

Siz de “iyilik yapayım” derseniz projenin detaylarına bir bakın derim. Çok iyi düşünülmüş bir proje zira.

O toplantıda Bilal Erdoğan da bir konuşma yaptı ve uzun süredir tartışmak istediğim iki meselede fikir beyan etti. Ben de “fırsat bu fırsat” deyip üzerine yazmak istedim.

İlk meseleyi Erdoğan’ın cümleleriyle anlayalım: “Peygamber Efendimizin meşhur hadisi var, biliyorsunuz. ‘Bir elin verdiğini diğer elin bilmemesine’ dair. Bu konuda toplumumuzda da çok ciddi bir bilinç var. Ama kötülüğün bu denli reklamının olduğu bir zamanda düşünüyorum da biraz iyiliğin de reklamını yapmaya ihtiyacımız var.”

“İyiliğin reklamı olur mu?” sorumuz bu. İlk cevabım da “olmaz” olacak. Zira Zizek dayımızın da (mealen) dediği gibi “modern insan iyilik jetonlarıyla kendini aklıyor. İyilik artık uzaktan yapılıyor ve iyiliği göstermek rahatlamanın bir yolu olarak görülüyor.”

Ancak Bilal Erdoğan’ın STK’cı kimliğiyle kurduğu cümleleri de bir başka açıdan çok önemli buluyorum. “Kötülüğü önlemenin yolu iyiliği göstermek ve yaygınlaştırmaktır” cümlesine can-ı gönülden katılıyorum zira. “İyiliği göstermek” mecburen artık “iyiliği medyalamakla” mümkün bir şey. Bu da “sağ elin verdiğini sol elin görmediği” düzlemi zorluyor. İyilik eğer kötülüğü kovacaksa görünür olmak zorunda.

Bence “iyiliğin doğası”, “modern insan ve iyilik” gibi konulara meraklı insanlarla dinin bu konudaki yaklaşımı üzerine düşünen insanlar başta olmak üzere bu konuyu etraflıca düşünmek ve “iyiliğin görünürlüğü, reklamı, temsili” konusunda bazı temel fikirlere ulaşmak gerekiyor. İyiliğin gizli olmasıyla açık olması arasındaki farkı iyi hesaplamak gerekiyor. Artısını, eksisini iyice analiz etmek lazım.

Erdoğan’ın temas ettiği ikinci mesele ise çok ilgi çekici: “Bazı tür haberlerin, kötülük haberleri diyelim bunlara, kötülük haberlerinin sansürlü ve belli saatten sonra yayınlanması lazım. Buna izin verilmemesi lazım. Herhangi bir günün saatinde kötülük haberinin insanların karşısına çıkamaması lazım. Sosyal medya ve internet siteleri aracılığıyla da aynı şekilde kötülük haberlerinin bir şekilde 16 yaş altının karşısına gelmemesiyle ilgili tedbirlerin alınmasına ihtiyacımız var.”

Bence bu çok ama çok yerinde bir tespit ve zannediyorum bir takım yasal düzenlemelerle kolayca hayata geçebilir. Evet, dünyadaki kötülüğe engel olamayız ama kötülüğün mikrobik yayılımına engel olmak için bazı tedbirler alabiliriz.

Keşke behemehâl hayata geçse de çocuklarımızı kötülüğün temsilinden ve bulaşıcılığından koruyabildiğimiz kadar korusak. Ancak burada da çok temel bir “gerçekleri gizleme” ve “medya özgürlüğü” tartışması çıkabilir, çıkacaktır. Gündüz kuşağı programcıları işsiz, ana haberler habersiz kalacaktır zira. Dolayısıyla bu konuda ilkin toplumsal bilinci yükseltip toplumsal talebi tahkim etmek gerekir. Sanki önce işin burası çalışılmalı.