Ermenistan’ın hesapları çarşıda bozuldu

Azerbaycan’ın Karabağ bölgesinde yaşayan Ermeniler önce sözde cumhurbaşkanlığı seçimi yaparak siyasî alanda fiilî bir durum oluşturmak istediler. Azerbaycan bunu sineye çekmeyeceğini her ortamda dile getirdi. Karabağ’da yaşayan Ermeniler, Ermenistan’ın kontrolünde hareket ediyordu. II. Karabağ Savaşı’ndan sonra Şuşa, bütünüyle Azerbaycan’ın eline geçtiği için Ermenistan ile Hankendi arasında yeni bir yol oluşturmak istedikleri çok açıktı. Azerbaycan ilk başta kendi topraklarında meydana gelen bu olaylara insanî gerekçelerle izin verdi. Fakat bu yoldan Karabağ Ermenilerine yoğun bir şekilde silah sevkiyatı yapıldığı ortaya çıkarılınca Azerbaycan harekete geçti. Hatırlanacağı gibi Fransa da on TIR’dan oluşan bir konvoyu insanî yardım gerekçesiyle Azerbaycan’a rağmen Hankendi’ne geçirmek istemişti. Azerbaycan bu konvoyun geçişine izin vermeyeceğini duyurdu. Eğer izin verilseydi Hankendi ile Ermenistan arasında Azerbaycan’ın müdahale edemeyeceği kesintisiz bir hat kurmuş olacaklardı. Bu yüzden Azerbaycan Ağdam-Hankendi yolunun kullanılabileceğini ilan etti.

Hindistan’ın dahi Ermenistan’ı silah bakımından teçhiz edeceği duyurulduğu için Karabağ’da yaşayan Ermenilerin silah yığınakları şaşırtıcı değildir. ABD’nin askerî tatbikatının devam ettiği bir siyasî-askerî ortamda hadiselerin hangi yönde gelişim göstereceği az çok bellidir. Ermenistan’da muhtemelen ABD’nin Güney Kafkasya’ya vaziyet edeceği yönünde bir inanç oluştu. ABD-Ermenistan askerî tatbikatı bu inancı ortaya çıkardığı gibi birtakım oldubittilere zemin hazırlayabilirlerdi. Bu da Azerbaycan’ın niçin antiterör operasyonu üzerinde durduğunu anlamamıza yardım eder. Azerbaycan ABD’nin ya da Fransa’nın desteğinde oldubittilere meydan vermeyeceğini açıkça gösterdi. Geçmişte emperyalist Batılı ülkeler, jeopolitik hedeflerine ulaşmak için terörü bir araç olarak kullanmışlardır. Ermeni terörü de Batılı emperyalist güçler için elverişli bir araçtı. Ermeni terör örgütleri coğrafyamızı istikrarsızlaştırmakta maharetli olduklarını göstermişlerdir. Bu durum 1990’larda tekrarlandı.

Bu defa Azerbaycan’ın ABD askerleri Güney Kafkasya’da tatbikata devam ederken Ermeni terörüne geçit vermeyeceğini göstermesi son derece önemlidir. Azerbaycan kuvvetleri önce Ermenilere ait silah yığınaklarının bir kısmını etkisiz hâle getirdi. Hemen akabinde birtakım ayrılıkçı Ermeni unsurlar tarafından tutulan mevziler kurtarıldı. Azerbaycan’ın harekete geçmesinden yaklaşık yirmi dört saat sonra Karabağ’da yaşayan ayrılıkçı Ermeni gruplar 20. 09. 2023’te saat 13.00 itibarıyla silahları bırakacaklarını duyurdular. Duyuruda şu şartları kabul ettiklerini de ilan ettiler:

1- Ayrılıkçı silahlı unsurlar, silah ve teçhizat Karabağ’dan çıkarılacak;

2- Yevlah’ta Azerbaycan devletinin yetkilileriyle yapılacak toplantıya katılacaklar ve bu toplantıda Karabağ’da yaşayan Ermenilerin entegrasyonu, Azerbaycan devleti tarafından onların haklarının korunmasıyla ve güvenliklerinin sağlanmasıyla ilgili ayrıntılar müzakere edilecek.

Ermeni terörü Batılı emperyalist güçlerin elinde çok kullanışlı bir araçtı. Bu aracı yaklaşık bir buçuk asır boyunca kullandılar. Hedef coğrafyada dehşet duygusu yaratarak korkunun benliklere nüfuz etmesini sağlayacaklardı. Korku benliğe nüfuz ettiği zaman iradeyi teslim alacak, insanlar ne yapacaklarını bilemez bir hâle geleceklerdi. Bu, hiç de bilinmeyen bir yöntem değildi. İlave olarak ortaya çıkan karmaşayı müdahale için bir vesile olarak kullanacaklardı. Böylelikle devlet yapıları güçten düşecek, halkın umudu kırılacak ve yeni güç odaklarına alan açılacaktı. Azerbaycan tam da bunu gördüğü için Karabağ’da yaşayan Ermenilerin terör ile arasına mesafe koymasını istedi. Fakat Ermeniler buna yanaşmadı. Azerbaycan bunu kendi gücüyle yapmak zorunda kaldı. Azerbaycan şimdilik bu hedefe ulaşmış gözüküyor. Böylelikle Azerbaycan kuvvetleri neredeyse tam tamına üç yıl sonra, ikinci bir zafere daha imza attı.

Azerbaycan’ın bu yeni zaferi ile Ermenistan’ın ve ona destek veren emperyalist Batı ülkelerinin birtakım hesapları çarşıda bozuldu. Azerbaycan, Batılı emperyalist ülkelerin kullanışlı bir aracına dönüşen Ermeni unsurlarını silahlarıyla birlikte ortaya çıkararak hem terörü durdurdu hem de ne kadar haklı olduğunu bütün dünyaya gösterdi. Bunu yaparken meşru çizginin dışına çıkmayarak yeni bir modelin ortaya çıkmasına da vesile oldu. Şimdilik ABD’nin ve Fransa’nın Güney Kafkasya’da jeopolitik hedeflerine ulaşmak bakımından büyük bir yara aldıklarını söyleyebiliriz. Bu da onları daha kontrolsüz hâle getirebilir.

Bundan sonra Türkiye ve Azerbaycan’ın Zengezur Koridoru’nu açmak için var güçleriyle çalışacaklarını düşünebiliriz.